وال استریت تحلیل میکند که هزینههای سرمایهای شرکتهای بزرگ AI مانند آمازون، متا، گوگل و مایکروسافت از ۳۵۰ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ به ۴۰۲ میلیارد دلار در ۲۰۲۶ میرسد. در این میان، متا بودجه Capex خود را به ۶۶–۷۲ میلیارد دلار افزایش داده است. تحلیل: این ارقام، نشاندهنده ورود دورهای پرسرمایهگذاری و زیرساختسازی گستردهاست؛ حتی اگر سوددهی هنوز قابلتوجه نباشد.
طی گزارشهای اخیر والاستریت، هزینههای سرمایهای (CapEx) شرکتهای بزرگ فناوری – شامل آلفابت (Google)، آمازون، متا، مایکروسافت – برای زیرساختهای هوش مصنوعی از حدود ۳۵۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۴۰۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ افزایش خواهد یافت. این بودجه عظیم بیشتر در بخش ساخت دیتاسنتر، محاسبات ابری و زیرساختهای AI-محور جاری خواهد شد.
پیامدهای کلیدی و تحلیل جامع
جنبه
اهمیت
شتاب در ساخت زیرساخت AI
سرمایهگذاریها بهگونهای انجام میشود که AI از مرحله نرمافزاری وارد فاز «سختافزاری و زیرساختی» شده است—AI اکنون به ستون فقرات جامعه دیجیتال بدل میشود.
رشد خیرهکننده اقتصادی
تحلیل Citi نشان میدهد صرفاً در کاربردهایی چون خدمات مشتری و کدنویسی، AI قادر است تا ۲۷۵ میلیارد دلار صرفهجویی سالانه ایجاد کند؛ درآمد AI نیز از ۴۳ میلیارد آمریکایی در ۲۰۲۵ تا ۷۸۰ میلیارد دلار در ۲۰۳۰ رشد خواهد کرد—نرخ رشد ترکیبی سالانه نزدیک به ۸۰٪ است.
ساختار بازار سرمایهای AI
سرمایهگذاریهای زیرساختی باعث شد ارزش بازار شرکتهایی مثل Microsoft و Meta به سطح تریلیوندلاری برسد؛ Meta اکنون نزدیک به ۲ تریلیون دلار و Microsoft بیش از ۴ تریلیون دلار ارزشگذاری شدهاند.
ریسک کاهش نقدینگی بلندمدت
هرچند CapEx حاکی از احتیاط بازارهای مالی نیست، اما رشد هزینه سرمایهای شدید باعث کاهش نقدینگی آزاد در غولهای فناوری شده است.
گستردگی جریان سرمایه
سرمایهها تنها به چاههای مشهور AI (چیپسازها و دیتاسنترها) محدود نمیشوند؛ زنجیره تأمین شامل تولیدکنندگان چیپ، کارگزاران دیتاسنتر، زیرساخت انرژی، ساخت سرورها، تجهیزات خنککننده و شبکه را در بر میگیرد.
چشمانداز استراتژیک
AI اکنون به عرصه ساخت فیزیکی وارد شده است: هزینهها صرفاً صرف توسعه نرمافزار نمیشوند، بلکه سختافزار و زیرساختهای فیزیکی AI در حال شکلگیری است.
پیشتازی اقتصادی: شرکتهایی که زیرساخت لازم را سریعتر بسازند، خواهند توانست در موج بهکارگیری AI در سراسر صنایع پیشتاز باشند.
خطرات بالقوه: سرمایهگذاری گسترده بدون بازده پایدار ممکن است منجر به بروز حباب اقتصادی شود—مشابه تجربه دوران داتکام.
جمعبندی
رقابت سختافزاری AI اکنون جدیتر از همیشه است؛ غولهای فناوری در مسیر تبدیل به زیرساختسازهای جهانی AI قدم گذاشتهاند.
این سرمایهگذاریها نشانه ورود به عصر “AI as Infrastructure” است—نه فقط نرمافزار، بلکه انتشار گسترده فناوریهای پایهای AI.
با این حال، بازده واقعی و پایدار بودن این سرمایهگذاریها همچنان سوالی حیاتی و باز است و نیاز به مدیریت هوشمندانه و سیاستگذاری دقیق دارد.
جدول پیشبینی رشد CapEx در حوزه AI تا سال ۲۰۳۰ (میلیارد دلار)
سال
CapEx (سناریوی پایین – ۱۲%)
CapEx (سناریوی پایه – ۱۸%)
CapEx (سناریوی بالا – ۲۴%)
۲۰۲۵
۳۵۰
۳۵۰
۳۵۰
۲۰۲۶
۴۰۲
۴۰۲
۴۰۲
۲۰۲۷
۴۵۰
۴۷۵
۴۹۹
۲۰۲۸
۵۰۴
۵۶۱
۶۱۹
۲۰۲۹
۵۶۴
۶۶۲
۷۶۸
۲۰۳۰
۶۳۲
۷۸۱
۹۵۳
جدول تحلیل SWOT روند افزایش CapEx در AI
بعد
توضیحات
Strengths (نقاط قوت)
رشد سریع تقاضا برای GPU و شتابدهندهها، ورود سرمایهگذاران بزرگ (NVIDIA، AMD، Intel، hyperscalers)، مزیت رقابتی در نوآوری و سختافزار تخصصی
Weaknesses (نقاط ضعف)
هزینههای سرمایهای بسیار بالا، محدودیتهای زنجیره تأمین تراشه، مصرف انرژی و نیاز به مراکز داده سبز، بازگشت سرمایه نامشخص در کوتاهمدت
Opportunities (فرصتها)
توسعه مدلهای AI بزرگتر و متنوعتر، نیاز صنایع (پزشکی، مالی، خودروسازی)، سرمایهگذاری دولتها در AI Sovereignty، رشد بازار آسیا و خاورمیانه
Threats (تهدیدها)
ریسک مقررات سختگیرانه (خصوصاً در آمریکا و اروپا)، رقابت سنگین میان تولیدکنندگان تراشه، احتمال اشباع بازار تا پایان دهه، نوسانات ژئوپولیتیکی (چین-آمریکا)
