OpenAI ویژگیهای جدیدی به ChatGPT اضافه میکند
در تاریخ ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، شرکت OpenAI دو بهروزرسانی مهم برای پلتفرم ChatGPT اعلام کرد که نشاندهنده تعهد این شرکت به بهبود تجربه کاربری، افزایش دسترسیپذیری، و تقویت ایمنی، بهویژه برای کاربران جوانتر است. این بهروزرسانیها شامل: ۱) عرضه قابلیت Projects برای کاربران رایگان، که قبلاً مختص کاربران پولی بود، و ۲) معرفی ویژگیهای جدید ایمنی، از جمله کنترلهای والدین و هدایت مکالمات حساس به مدلهای استدلالی پیشرفته مانند GPT-5-thinking و o3 است. این ابتکارات بخشی از برنامه ۱۲۰ روزه OpenAI برای ارتقای تجربه ChatGPT با تمرکز بر سلامت روان و حمایت از کاربران در لحظات بحرانی هستند.
از دیدگاه تحلیلی، این اقدامات پاسخی به نیازهای فزاینده برای فناوریهای هوش مصنوعی (AI) مسئولانه و فراگیر است که نه تنها عملکرد فنی را بهبود میبخشد، بلکه تأثیرات اجتماعی مثبت را نیز تقویت میکند. این تحلیل جزئیات فنی این ویژگیها، مزایا، چالشها، تأثیرات اقتصادی و اجتماعی، و چشمانداز آینده را بررسی میکند، با استناد به منابع معتبر از جمله OpenAI و Engadget.
جزئیات فنی و یافتههای کلیدی
۱. قابلیت Projects برای کاربران رایگان
- تعریف و عملکرد:
- قابلیت Projects یک سیستم سازماندهی مکالمات است که به کاربران امکان میدهد گفتوگوهای ChatGPT را در قالب “پروژههای” موضوعی دستهبندی کنند، مشابه پوشههای دیجیتال.
- ویژگیها:
- دستورات سفارشی: کاربران میتوانند دستورات خاصی برای نحوه پاسخدهی AI در هر پروژه تنظیم کنند.
- مدیریت فایلها: امکان آپلود فایلها (مانند PDF یا اکسل) برای ارجاع در مکالمات، با محدودیتهای زیر:
- کاربران رایگان: حداکثر ۵ فایل در هر پروژه.
- کاربران Plus: حداکثر ۲۵ فایل.
- کاربران Pro: حداکثر ۴۰ فایل.
- شخصیسازی بصری: انتخاب رنگ و آیکون برای پروژهها برای بهبود تجربه کاربری.
- دسترسی: این قابلیت اکنون برای کاربران رایگان در وب و اپلیکیشن اندروید ChatGPT در دسترس است و بهزودی برای iOS عرضه خواهد شد.
- زمینه استراتژیک:
- OpenAI در سالهای اخیر بهتدریج ویژگیهای پولی (مانند Deep Research و Voice Mode) را به کاربران رایگان گسترش داده است، اما با محدودیتهایی برای تشویق به خرید اشتراک.
- عرضه Projects برای کاربران رایگان بخشی از استراتژی OpenAI برای افزایش پذیرش عمومی و رقابت با پلتفرمهایی مانند Google Gemini و Perplexity است.
۲. ویژگیهای ایمنی و سلامت روان
- کنترلهای والدین (Parental Controls):
- زمان عرضه: ظرف یک ماه پس از ۲ سپتامبر ۲۰۲۵.
- ویژگیها:
- اتصال حساب والدین و نوجوانان: والدین میتوانند حساب خود را از طریق دعوتنامه ایمیلی با حساب فرزندان (حداقل ۱۳ سال) لینک کنند.
- تنظیم رفتار مدل: قوانین رفتار مدل متناسب با سن فعال است (بهصورت پیشفرض).
- مدیریت قابلیتها: امکان غیرفعال کردن ویژگیهایی مانند حافظه (memory) و تاریخچه مکالمات.
- هشدارهای اضطراری: اطلاعرسانی به والدین در صورت تشخیص علائم پریشانی حاد (acute distress) در مکالمات نوجوانان.
- هدف: ایجاد محیطی امن برای “بومیان AI” (نوجوانانی که با فناوری AI بزرگ میشوند)، با حفظ اعتماد بین والدین و فرزندان.
- هدایت مکالمات حساس به مدلهای استدلالی:
- مدلهای استدلالی: مدلهایی مانند GPT-5-thinking و o3 با روش deliberative alignment آموزش دیدهاند تا پاسخهای دقیقتر و ایمنتری به درخواستهای حساس ارائه دهند.
- روتر بلادرنگ: سیستمی که بهطور خودکار مکالمات حساس (مانند نشانههای پریشانی روانی) را به مدلهای استدلالی هدایت میکند.
- هدف: ارائه پاسخهای مفید و ایمن در لحظات بحرانی، با استفاده از مدلهایی که مقاومتر در برابر درخواستهای متخاصم (adversarial prompts) هستند.
- همکاری با کارشناسان:
- شورای تخصصی سلامت و AI: گروهی از متخصصان در حوزه رشد جوانان، سلامت روان، و تعامل انسان-کامپیوتر برای هدایت توسعه ویژگیهای ایمنی.
- شبکه جهانی پزشکان: شامل بیش از ۲۵۰ پزشک از ۶۰ کشور، با تمرکز بر ارزیابیهای سلامت (مانند HealthBench) و بهبود رفتار مدلها در زمینههای سلامت روان.
- نقش: ارائه مشاوره مبتنی بر شواهد برای طراحی سیاستها، اولویتها، و حفاظهای آینده.
۳. برنامه ۱۲۰ روزه OpenAI
- چهار محور اصلی:
- گسترش مداخلات برای افراد در بحران.
- تسهیل دسترسی به خدمات اضطراری و کارشناسان.
- امکان ارتباط با مخاطبان مورد اعتماد.
- تقویت حمایت از نوجوانان.
- جدول زمانی:
- برخی ویژگیها (مانند کنترلهای والدین) ظرف یک ماه عرضه میشوند.
- سایر ویژگیها (مانند بهبودهای مداوم در مدلهای استدلالی) در طول ۱۲۰ روز تکمیل خواهند شد.
- تعهد بلندمدت: OpenAI قصد دارد این تلاشها را فراتر از ۱۲۰ روز ادامه دهد، با تمرکز بر ایمنی و تأثیر اجتماعی مثبت.
مزایای کلیدی
- برای OpenAI:
- افزایش پذیرش: عرضه Projects به کاربران رایگان دسترسی به ChatGPT را برای میلیونها کاربر جدید گسترش میدهد، بهویژه در بازارهایی که هزینه اشتراک مانع است.
- اعتمادسازی: ویژگیهای ایمنی مانند کنترلهای والدین و هدایت مکالمات حساس، اعتماد عمومی را به پلتفرم تقویت میکند.
- مزیت رقابتی: رقابت با پلتفرمهای AI مانند Google Gemini با ارائه تجربه کاربری سازمانیافتهتر و ایمنتر.
- برای کاربران:
- سازماندهی بهتر: Projects به کاربران امکان میدهد مکالمات را برای پروژههای خاص (مانند تحقیق، برنامهریزی، یا یادگیری) سازماندهی کنند.
- ایمنی برای نوجوانان: کنترلهای والدین محیطی امن برای کاربران جوانتر فراهم میکند، که با رشد استفاده از AI در میان “بومیان AI” حیاتی است.
- پاسخهای حساستر: هدایت مکالمات حساس به مدلهای استدلالی، پاسخهای دقیقتر و مفیدتری در لحظات بحرانی ارائه میدهد.
- برای جامعه:
- سلامت روان: تمرکز بر تشخیص و مدیریت پریشانی روانی، تأثیر اجتماعی مثبتی دارد.
- دسترسیپذیری: گسترش ویژگیهای پولی به کاربران رایگان، شکاف دسترسی به فناوری را کاهش میدهد.
- برای صنعت:
- استانداردسازی ایمنی: ابتکارات OpenAI میتواند استانداردهای جدیدی برای توسعه AI مسئولانه ایجاد کند.
- نوآوری مشارکتی: همکاری با کارشناسان سلامت روان، الگویی برای مشارکتهای بینرشتهای در صنعت AI است.
چالشها و ریسکهای فنی و اخلاقی
- چالشهای فنی:
- پیچیدگی روتر بلادرنگ: هدایت خودکار مکالمات به مدلهای استدلالی نیازمند تشخیص دقیق زمینه و پریشانی است، که میتواند چالشبرانگیز باشد.
- محدودیتهای مقیاسپذیری: ارائه Projects به کاربران رایگان ممکن است فشار زیادی بر زیرساختهای OpenAI وارد کند، بهویژه با افزایش تعداد کاربران (۷۰۰ میلیون کاربر فعال هفتگی در اوت ۲۰۲۵).
- ادغام فایلها: مدیریت فایلهای آپلودشده (تا ۴۰ فایل برای کاربران Pro) نیازمند زیرساختهای ذخیرهسازی و پردازش قوی است.
- ریسکهای اخلاقی:
- حریم خصوصی: استفاده از دادههای شخصی برای تشخیص پریشانی یا ارجاع فایلها در Projects میتواند نگرانیهای حریم خصوصی ایجاد کند، بهویژه با مقرراتی مانند GDPR.
- تشخیص نادرست پریشانی: مدلهای AI ممکن است به اشتباه مکالمات را بهعنوان حساس تشخیص دهند، که میتواند اعتماد کاربران را کاهش دهد.
- سوگیریهای مدل: حتی مدلهای استدلالی ممکن است سوگیریهای ناخواستهای داشته باشند، بهویژه در زمینههای سلامت روان.
- اجتماعی:
- اعتماد والدین: برخی والدین ممکن است به دلیل نگرانیهای حریم خصوصی یا عدم اعتماد به AI، از کنترلهای والدین استقبال نکنند.
- شکاف دیجیتال: کاربران در مناطق با دسترسی محدود به اینترنت ممکن است از ویژگیهای جدید بهرهمند نشوند.
- انتظارات بالا: اعلام برنامه ۱۲۰ روزه ممکن است انتظارات کاربران را افزایش دهد و خطر ناامیدی را ایجاد کند.
تأثیرات اقتصادی و اجتماعی
- اقتصادی:
- رشد بازار: بازار جهانی AI تا سال ۲۰۳۰ به ۱.۸ تریلیون دلار خواهد رسید، و گسترش ویژگیها به کاربران رایگان میتواند پذیرش ChatGPT را افزایش دهد.
- درآمدزایی: محدودیتهای اعمالشده بر کاربران رایگان (مانند ۵ فایل در Projects) میتواند کاربران را به خرید اشتراکهای Plus یا Pro تشویق کند.
- سرمایهگذاری: موفقیت این ویژگیها میتواند سرمایهگذاریهای بیشتری را به OpenAI جذب کند، بهویژه پس از گزارشهایی از ارزشگذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری (CNBC، اوت ۲۰۲۵).
- اجتماعی:
- تأثیر بر سلامت روان: هدایت مکالمات حساس به مدلهای استدلالی میتواند حمایت بهتری در لحظات بحرانی فراهم کند، بهویژه برای کاربران جوان.
- دسترسیپذیری: عرضه Projects به کاربران رایگان شکاف دسترسی به فناوری را کاهش میدهد، بهویژه در بازارهای در حال توسعه.
- بحثهای عمومی: پستهای X نشاندهنده استقبال از ویژگیهای ایمنی است، اما برخی کاربران نگرانیهایی درباره حریم خصوصی و نظارت والدین ابراز کردهاند.
چشمانداز آینده و پیشنهادها
تا سال ۲۰۳۰، انتظار میرود ChatGPT و پلتفرمهای مشابه به مراکز اصلی تعامل دیجیتال تبدیل شوند، با تمرکز بر ایمنی، دسترسیپذیری، و سلامت روان. موفقیت این ویژگیها به توانایی OpenAI در مدیریت چالشهای فنی و اخلاقی بستگی دارد.
- برای OpenAI:
- سرمایهگذاری در زیرساختهای مقیاسپذیر برای پشتیبانی از افزایش کاربران رایگان.
- تقویت شفافیت در مورد نحوه استفاده از دادههای شخصی در ویژگیهای ایمنی.
- همکاری مداوم با کارشناسان برای بهبود تشخیص پریشانی و رفتار مدلها.
- برای کاربران:
- آموزش کاربران (بهویژه والدین) در مورد استفاده از کنترلهای والدین و Projects.
- ارائه گزینههای بیشتر برای شخصیسازی حریم خصوصی و غیرفعال کردن ویژگیهای حساس.
- برای سیاستگذاران:
- وضع مقررات برای حفاظت از حریم خصوصی در ابزارهای AI با قابلیت تشخیص پریشانی.
- تشویق توسعه فناوریهای فراگیر که شکاف دیجیتال را کاهش میدهند.
- برای صنعت:
- ترویج استانداردهای ایمنی AI مبتنی بر همکاریهای بینرشتهای.
- سرمایهگذاری در فناوریهای سبز برای کاهش ردپای کربن زیرساختهای AI.
نتیجهگیری
بهروزرسانیهای جدید OpenAI، از جمله عرضه Projects به کاربران رایگان و معرفی کنترلهای والدین، نشاندهنده تعهد این شرکت به ایجاد تجربهای ایمن، فراگیر، و کاربرمحور برای ChatGPT است. این ویژگیها نه تنها دسترسی به فناوری AI را گسترش میدهند، بلکه با تمرکز بر سلامت روان و حمایت از کاربران جوان، استانداردهای جدیدی برای توسعه مسئولانه AI تعیین میکنند. با این حال، چالشهایی مانند حریم خصوصی، تشخیص دقیق پریشانی، و مقیاسپذیری نیازمند مدیریت دقیق هستند. موفقیت این ابتکارات میتواند OpenAI را بهعنوان پیشرو در AI مسئولانه تثبیت کند و الگویی برای سایر شرکتهای فناوری ارائه دهد.
