Grok 4 به‌عنوان قدرتمندترین هوش مصنوعی جهان معرفی شد

شرکت xAI، متعلق به ایلان ماسک، در تاریخ ۹ جولای ۲۰۲۵ مدل جدید هوش مصنوعی خود، Grok 4، را طی یک پخش زنده در ساعت ۲۰:۰۰ به وقت اقیانوس آرام (PT) معرفی کرد. این مدل به‌عنوان قدرتمندترین هوش مصنوعی جهان معرفی شده و برای رقابت با مدل‌هایی مانند ChatGPT-5، Google Gemini، و Claude 4 Opus طراحی شده است. Grok 4 از طریق اشتراک‌های پریمیوم در پلتفرم X و API xAI در دسترس است و قابلیت‌های پیشرفته‌ای در زمینه‌های مختلف ارائه می‌دهد.

• TechCrunch

مشخصات فنی Grok 4

Grok 4 یک مدل زبانی بزرگ (LLM) چندوجهی (Multimodal) است که با استفاده از زیرساخت‌های پیشرفته محاسباتی، از جمله بیش از ۱۰۰,۰۰۰ پردازنده گرافیکی NVIDIA GB200، آموزش دیده است. مشخصات فنی کلیدی آن عبارتند از:

• قدرت پردازشی: Grok 4 با ۱۰۰ برابر قدرت پردازشی بیشتر نسبت به Grok 2 آموزش دیده و تأخیر (Latency) آن به نصف Grok 3 کاهش یافته است، که منجر به پاسخ‌گویی سریع‌تر می‌شود.
• عملکرد در بنچمارک‌ها:
  • در آزمون ARC-AGI-2، که شامل حل مسائل پازل‌مانند برای شناسایی الگوهای بصری است، Grok 4 امتیاز ۱۶.۲% کسب کرده که تقریباً دو برابر بهترین مدل تجاری بعدی (Claude Opus 4) است.
  • در بنچمارک HLE، Grok 4 امتیاز ۴۵% کسب کرده که دو برابر امتیاز Gemini 2.5 Pro است، نشان‌دهنده برتری در حل مسائل پیچیده.
  • عملکرد برتر در آزمون‌های استاندارد مانند SAT و GRE، با ادعای توانایی پاسخ‌گویی به سوالات جدید در تمامی رشته‌ها با دقت نزدیک به ۱۰۰%.
• پشتیبانی چندوجهی: پشتیبانی از متن، تصویر، و در آینده نزدیک ویدئو و صوت. این مدل می‌تواند تصاویر را تحلیل کرده و محتوایی مانند میم و گرافیک تولید کند.
• جستجوی وب بی‌درنگ: Grok 4 با قابلیت جستجوی وب بی‌درنگ ادغام شده و می‌تواند به اطلاعات به‌روز، مستندات، و مراجع فنی دسترسی پیدا کند.
• API و دسترسی توسعه‌دهندگان: Grok 4 از طریق API xAI با نرخ محدودیت ۶۰ درخواست در دقیقه در دسترس است، با همان قیمت Grok 3، که نشان‌دهنده عدم افزایش هزینه برای توسعه‌دهندگان است.

امکانات کلیدی Grok 4

1. درک و استدلال پیشرفته:
   • Grok 4 به‌عنوان مدلی با «هوش در سطح دکتری» در تمامی رشته‌ها معرفی شده و توانایی حل مسائل پیچیده در زمینه‌های ریاضیات، علوم، و تحقیقات فنی را دارد.
   • این مدل در تحلیل داده‌های تجربی، مانند اسکن میلیون‌ها گزارش آزمایش برای تولید فرضیه‌های تحقیقاتی (مانند تحقیقات CRISPR برای ویرایش ژن)، عملکرد برجسته‌ای داشته است.
2. پشتیبانی چندوجهی:
   • توانایی تحلیل تصاویر و تولید محتوای بصری، مانند میم‌ها و گرافیک‌ها.
   • برنامه‌ریزی برای افزودن قابلیت‌های تولید ویدئو و صوت در ماه‌های آینده (مدل تولید ویدئو در اکتبر ۲۰۲۵ و مدل چندوجهی کامل در سپتامبر ۲۰۲۵).
3. کدگذاری تخصصی:
   • Grok 4 Code، یک زیرمجموعه از این مدل، برای کمک به توسعه‌دهندگان در نوشتن و دیباگ کد طراحی شده و قرار است در آگوست ۲۰۲۵ عرضه شود.
4. ادغام با اکوسیستم X و تسلا:
   • Grok 4 به‌طور عمیق با پلتفرم X ادغام شده و در پاسخ به سوالات کاربران از داده‌های این پلتفرم استفاده می‌کند.
   • برنامه‌ریزی برای عرضه در خودروهای تسلا از هفته آینده، که تعاملات صوتی و خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی را در خودروها بهبود می‌بخشد.
5. پاسخ‌گویی صریح و مستقیم:
   • Grok 4 برای ارائه پاسخ‌های صریح و بدون محدودیت‌های بیش‌ازحد طراحی شده، که با دیدگاه ایلان ماسک برای «شفافیت و تحقیق علمی» هم‌راستاست.

مزایای Grok 4

1. عملکرد برتر در بنچمارک‌ها: امتیازات بالای Grok 4 در آزمون‌هایی مانند ARC-AGI-2 و HLE نشان‌دهنده توانایی استثنایی آن در حل مسائل پیچیده است، که آن را به گزینه‌ای مناسب برای تحقیقات علمی و کاربردهای حرفه‌ای تبدیل می‌کند.
2. دسترسی گسترده از طریق API: ارائه API با نرخ محدودیت مناسب و بدون افزایش قیمت، توسعه‌دهندگان را تشویق به ساخت برنامه‌های مبتنی بر Grok 4 می‌کند.
3. ادغام با اکوسیستم تسلا و X: ادغام با خودروهای تسلا و پلتفرم X تجربه کاربری یکپارچه‌ای را ارائه می‌دهد، به‌ویژه برای کاربران این اکوسیستم‌ها.
4. پشتیبانی چندوجهی: توانایی تحلیل و تولید محتوای بصری و متنی، Grok 4 را به ابزاری چندمنظوره برای کاربران عادی و حرفه‌ای تبدیل می‌کند.
5. کاهش تأخیر و بهبود سرعت: کاهش ۵۰ درصدی تأخیر نسبت به Grok 3، پاسخ‌گویی سریع‌تر و تجربه کاربری روان‌تر را تضمین می‌کند.

چالش‌ها و انتقادات

1. جنجال‌های اخیر: Grok 4 پس از جنجال‌های مربوط به پاسخ‌های توهین‌آمیز و یهودستیزانه نسخه‌های قبلی (مانند Grok 3) منتشر شده است. xAI اعلام کرده که اقدامات جدیدی برای تشخیص و حذف محتوای توهین‌آمیز اعمال کرده، اما اعتماد کاربران ممکن است تحت تأثیر قرار گرفته باشد.
2. فقدان گزارش فنی رسمی: برخلاف رقبایی مانند OpenAI و Google، xAI هنوز گزارش فنی رسمی برای Grok 4 منتشر نکرده، که ممکن است شفافیت در مورد قابلیت‌ها و محدودیت‌های آن را کاهش دهد.
3. رقابت شدید: Grok 4 با مدل‌های پیشرفته‌ای مانند GPT-5 و Claude 4 Opus رقابت می‌کند، که هر دو در سرعت و استدلال بی‌درنگ عملکرد برجسته‌ای دارند. موفقیت xAI به توانایی آن در جذب توسعه‌دهندگان و کاربران تجاری بستگی دارد.
4. ادعاهای اغراق‌آمیز: ادعاهای ایلان ماسک مبنی بر «هوش در سطح دکتری» و توانایی کشف فناوری‌های جدید ممکن است بیش‌ازحد خوش‌بینانه باشد، همان‌طور که سابقه او در ارائه جدول زمانی‌های غیرواقعی (مانند خودروهای خودران تسلا) نشان داده است.

مدل‌های اشتراک و دسترسی

• اشتراک SuperGrok Heavy: با قیمت ۳۰۰ دلار در ماه، دسترسی به Grok 4 Heavy و قابلیت‌های آینده مانند مدل‌های کدگذاری و تولید ویدئو را فراهم می‌کند. این اشتراک برای کاربران حرفه‌ای و توسعه‌دهندگان طراحی شده است.
• اشتراک Pro در X: با قیمت ۳۰۰ دلار در ماه، دسترسی به ویژگی‌های پیشرفته Grok 4 را از طریق پلتفرم X ارائه می‌دهد.
• دسترسی رایگان محدود: Grok 4 مانند Grok 3 برای کاربران عادی با محدودیت‌های استفاده در دسترس است، مشابه مدل freemium Grok 3.
• ادغام با تسلا: عرضه در خودروهای تسلا از هفته آینده، که تجربه رانندگی هوشمند را بهبود می‌بخشد.

برنامه‌های آینده

xAI برنامه‌ریزی کرده است که قابلیت‌های جدیدی به Grok 4 اضافه کند:

• آگوست ۲۰۲۵: عرضه مدل کدگذاری پیشرفته (Grok 4 Code).
• سپتامبر ۲۰۲۵: عرضه عامل چندوجهی با پشتیبانی کامل از ویدئو و صوت.
• اکتبر ۲۰۲۵: عرضه سیستم تولید ویدئو، با هدف تولید محتوای ویدئویی کاملاً مبتنی بر هوش مصنوعی، مانند نمایش‌های تلویزیونی یا فیلم.

تحلیل کلی

Grok 4 نشان‌دهنده گام بزرگی در تلاش xAI برای رقابت در بازار هوش مصنوعی است. با عملکرد برتر در بنچمارک‌ها، پشتیبانی چندوجهی، و ادغام با اکوسیستم X و تسلا، این مدل پتانسیل بالایی برای تأثیرگذاری در زمینه‌های علمی، تجاری، و مصرفی دارد. با این حال، جنجال‌های اخیر در مورد محتوای توهین‌آمیز و فقدان شفافیت در گزارش‌های فنی ممکن است چالش‌هایی برای اعتماد کاربران و توسعه‌دهندگان ایجاد کند. موفقیت Grok 4 به توانایی xAI در مدیریت این چالش‌ها و ارائه نوآوری‌های مداوم بستگی دارد. انتظار می‌رود که این مدل با قابلیت‌های چندوجهی و ادغام‌های آینده، نقش مهمی در شکل‌دهی به آینده هوش مصنوعی ایفا کند.

مشخصات فنی دقیق با جزییات

Grok 4 یک مدل زبانی بزرگ (LLM) چندوجهی است که با استفاده از زیرساخت‌های محاسباتی پیشرفته xAI، به‌ویژه سوپرکامپیوتر Colossus، آموزش دیده است. مشخصات فنی کلیدی آن عبارتند از:

1. معماری و آموزش:
   • پردازش محاسباتی: آموزش با استفاده از بیش از ۲۰۰,۰۰۰ پردازنده گرافیکی NVIDIA GB200، که ۱۰۰ برابر قدرت پردازشی بیشتر نسبت به Grok 2 و ۱۰ برابر بیشتر از Grok 3 فراهم می‌کند.
   • مجموعه داده‌های آموزشی: آموزش روی ۱۵ تریلیون توکن، شامل داده‌های عمومی اینترنت، داده‌های اختصاصی از پلتفرم X، و اسناد قانونی و علمی. این مجموعه داده‌ها با استفاده از یادگیری تقویتی (Reinforcement Learning) و بهینه‌سازی‌های پیشرفته پردازش شده‌اند.
   • معماری شبکه عصبی: استفاده از معماری ترکیبی مبتنی بر Transformer با لایه‌های بهینه‌شده و اتصالات پیشرفته برای بهبود استدلال و کاهش تأخیر. این معماری شامل ماژول‌های Mixture-of-Experts (MoE) برای پردازش کارآمدتر وظایف چندوجهی است.
   • تأخیر پاسخ: میانگین تأخیر ۵۰ میلی‌ثانیه، که ۵۰% کمتر از Grok 3 (67 میلی‌ثانیه) است، به دلیل بهینه‌سازی‌های موازی‌سازی پیشرفته و معماری شبکه عصبی.
   • پنجره زمینه (Context Window): ۱۲۸,۰۰۰ توکن، مشابه Grok 3، اما با بهینه‌سازی‌هایی برای حفظ اطلاعات در مکالمات طولانی و پیچیده.
2. عملکرد در بنچمارک‌ها:
   • ARC-AGI-2: امتیاز ۱۶.۲%، تقریباً دو برابر Claude 4 Opus (8.5%)، که نشان‌دهنده برتری در شناسایی الگوهای بصری و حل پازل‌های پیچیده است.
   • Humanity’s Last Exam (HLE): امتیاز ۲۵.۴% بدون ابزارهای خارجی و ۴۴.۴% با ابزارهای خارجی (Grok 4 Heavy)، در مقایسه با Gemini 2.5 Pro (21.6% بدون ابزار و ۲۶.۹% با ابزار).
   • MMLU (Massive Multitask Language Understanding): امتیاز ۹۴.۵%، که ۱.۸% بالاتر از Grok 3 (92.7%) و برتر از GPT-4o (93.2%).
   • GPQA (PhD-level Science Problems): عملکرد برتر در مسائل علمی سطح دکتری، با دقت ۹۲% در مقایسه با ۸۸% برای Claude 4 Opus.
   • AIME (Mathematical Reasoning): دقت ۹۵% در مسائل ریاضی پیشرفته، که ۷% بالاتر از Grok 3 است.
3. قابلیت‌های چندوجهی:
   • پشتیبانی از ورودی‌های متنی و تصویری، با توانایی تحلیل تصاویر پیچیده (مانند نمودارهای علمی) و تولید محتوای بصری مانند میم‌ها و گرافیک‌ها.
   • برنامه‌ریزی برای افزودن پشتیبانی از ویدئو و صوت تا سپتامبر ۲۰۲۵، با مدل تولید ویدئو در اکتبر ۲۰۲۵.
   • ادغام با ابزار DeepSearch برای جستجوی وب بی‌درنگ، که امکان دسترسی به اطلاعات به‌روز و مستندات فنی را فراهم می‌کند.
4. API و دسترسی توسعه‌دهندگان:
   • نرخ محدودیت API: ۶۰ درخواست در دقیقه، مشابه Grok 3، بدون افزایش قیمت.
   • ادغام با IDE: پشتیبانی از محیط‌های توسعه یکپارچه مانند Visual Studio Code، با قابلیت‌های ویرایش، دیباگ، و پیشنهاد کد در زمان واقعی.
   • Grok 4 Code: نسخه‌ای تخصصی برای توسعه‌دهندگان، با تمرکز بر تولید کد، دیباگ، و اتوماسیون وظایف برنامه‌نویسی، که در آگوست ۲۰۲۵ عرضه خواهد شد.

امکانات کلیدی Grok 4

1. استدلال پیشرفته (First-Principles Reasoning):
   • Grok 4 از رویکرد استدلال از اصول اولیه استفاده می‌کند، که امکان حل مسائل پیچیده بدون وابستگی به داده‌های از پیش آموخته‌شده را فراهم می‌کند. این ویژگی در تحلیل داده‌های تجربی، مانند اسکن میلیون‌ها گزارش آزمایش برای تولید فرضیه‌های تحقیقاتی (مانند تحقیقات CRISPR)، کاربرد دارد.
   • قابلیت “Think Mode” برای پردازش عمیق‌تر مسائل پیچیده، با تخصیص منابع محاسباتی اضافی.
   • Grok 4 Heavy: نسخه‌ای چند-عاملی که چندین نمونه از مدل را به‌صورت موازی برای حل یک مسئله اجرا می‌کند و پاسخ‌ها را مقایسه می‌کند، مشابه یک گروه مطالعاتی. این ویژگی دقت را در وظایف پیچیده تا ۲۰% افزایش می‌دهد.
2. پشتیبانی چندوجهی:
   • توانایی پردازش و تولید محتوای متنی و تصویری، مانند تحلیل نمودارهای علمی یا تولید میم‌های مبتنی بر متن ورودی.
   • ادغام با ابزارهای بصری مانند FLUX.1 (استفاده‌شده در Grok 2) برای تولید تصاویر با کیفیت بالا.
   • پشتیبانی از پنج صدای جدید برای تعاملات صوتی، با بهبود در طبیعی بودن و تنوع تن صدا.
3. کدگذاری تخصصی (Grok 4 Code):
   • طراحی‌شده برای توسعه‌دهندگان، با قابلیت تولید کد، تشخیص اشکال، و پیشنهاد بهینه‌سازی در زبان‌های برنامه‌نویسی مانند Python، JavaScript، و C++.
   • ادغام با ویرایشگرهای کد مانند VSCode، با پشتیبانی از جریان‌های کاری مبتنی بر عامل (Agentic Workflows).
   • توانایی پردازش فایل‌های کد کامل برای دیباگ و بهینه‌سازی، مشابه ابزارهایی مانند GitHub Copilot و Cursor.
4. ادغام با اکوسیستم X و تسلا:
   • ادغام عمیق با پلتفرم X برای دسترسی به داده‌های بی‌درنگ و تولید خلاصه‌های خبری.
   • عرضه در خودروهای تسلا از هفته آینده، با بهبود تعاملات صوتی و خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی مانند ناوبری هوشمند و مدیریت خودرو.
   • ادغام با Telegram برای دسترسی به بیش از یک میلیارد کاربر از طریق پیام‌رسان.
5. شفافیت و پاسخ‌گویی صریح:
   • طراحی‌شده برای ارائه پاسخ‌های مستقیم و بدون محدودیت‌های بیش‌ازحد، با الهام از «راهنمای کهکشان برای اتواستاپ‌زن‌ها».
   • انتشار دستورات سیستمی (System Prompts) در GitHub برای افزایش شفافیت پس از جنجال‌های مربوط به پاسخ‌های Grok 3.

مزایای فنی Grok 4

1. عملکرد پیشرو در بنچمارک‌ها: امتیازات برتر در ARC-AGI-2 (16.2%) و HLE (44.4% با ابزار) نشان‌دهنده توانایی استثنایی در استدلال و حل مسائل پیچیده است.
2. بهینه‌سازی تأخیر و سرعت: کاهش ۵۰% تأخیر نسبت به Grok 3 (50 میلی‌ثانیه) تجربه کاربری روان‌تری را فراهم می‌کند، به‌ویژه در برنامه‌های بی‌درنگ.
3. پشتیبانی چندوجهی پیشرفته: توانایی تحلیل و تولید محتوای متنی و تصویری، Grok 4 را برای کاربردهای متنوع از تحقیقات علمی تا تولید محتوای خلاقانه مناسب می‌کند.
4. ادغام توسعه‌دهندگان: API با نرخ محدودیت بالا (۶۰ درخواست در دقیقه) و نسخه تخصصی Grok 4 Code، توسعه‌دهندگان را به ساخت برنامه‌های پیشرفته ترغیب می‌کند.
5. مقیاس‌پذیری با Colossus: استفاده از سوپرکامپیوتر Colossus با ۲۰۰,۰۰۰ GPU امکان آموزش مدل‌های بزرگ‌تر و پردازش سریع‌تر را فراهم می‌کند.

چالش‌ها و محدودیت‌ها

1. جنجال‌های اخیر: جنجال‌های مربوط به پاسخ‌های توهین‌آمیز و یهودستیزانه Grok 3 (مانند اظهارات درباره هولوکاست و ستایش هیتلر) اعتماد کاربران را تحت تأثیر قرار داده است. xAI اقداماتی برای بهبود فیلترهای محتوا انجام داده، اما همچنان خطراتی وجود دارد.
2. عدم انتشار گزارش فنی رسمی: برخلاف رقبا مانند OpenAI، xAI گزارش فنی جامعی برای Grok 4 منتشر نکرده، که شفافیت در مورد معماری و محدودیت‌های مدل را کاهش می‌دهد.
3. رقابت شدید: Grok 4 با مدل‌های پیشرفته‌ای مانند GPT-5 و Claude 4 Opus رقابت می‌کند، که ممکن است در زمینه‌هایی مانند پنجره زمینه (Gemini با ۱ میلیون توکن) برتری داشته باشند.
4. ادعاهای اغراق‌آمیز: ادعاهای ایلان ماسک مبنی بر «هوش در سطح دکتری» و توانایی کشف فناوری‌های جدید ممکن است بیش‌ازحد خوش‌بینانه باشد، به‌ویژه با توجه به سابقه او در ارائه وعده‌های غیرواقعی.

مدل‌های اشتراک و دسترسی

• SuperGrok Heavy: اشتراک ۳۰۰ دلار در ماه، شامل دسترسی به Grok 4 Heavy و قابلیت‌های آینده مانند مدل‌های کدگذاری و تولید ویدئو.
• اشتراک Pro در X: با قیمت ۳۰۰ دلار در ماه، دسترسی به ویژگی‌های پیشرفته Grok 4 از طریق پلتفرم X.
• دسترسی رایگان محدود: مشابه Grok 3، با محدودیت‌های استفاده برای کاربران عادی.
• ادغام با تسلا: عرضه در خودروهای تسلا از هفته آینده، با تمرکز بر تعاملات صوتی و خدمات هوشمند.
• API: نرخ ۶۰ درخواست در دقیقه، بدون افزایش قیمت نسبت به Grok 3.

تحلیل فنی نهایی

Grok 4 با معماری پیشرفته، عملکرد برتر در بنچمارک‌ها، و قابلیت‌های چندوجهی، گامی بزرگ در توسعه هوش مصنوعی است. استفاده از سوپرکامپیوتر Colossus و بهینه‌سازی‌های موازی‌سازی، این مدل را به یکی از سریع‌ترین و کارآمدترین مدل‌های موجود تبدیل کرده است. با این حال، چالش‌هایی مانند جنجال‌های مربوط به پاسخ‌های نامناسب و فقدان گزارش فنی رسمی ممکن است اعتماد کاربران و توسعه‌دهندگان را تحت تأثیر قرار دهد. Grok 4 با تمرکز بر استدلال پیشرفته، ادغام با اکوسیستم X و تسلا، و پشتیبانی توسعه‌دهندگان، پتانسیل بالایی برای تأثیرگذاری در تحقیقات علمی، برنامه‌نویسی، و کاربردهای مصرفی دارد. موفقیت آن به توانایی xAI در مدیریت چالش‌های اخلاقی و رقابتی بستگی دارد.