blog
EPC تراشه تبدیل قدرت برای معماری ۸۰۰ ولت DC در مراکز داده AI میسازد
شرکت EPC (Efficient Power Conversion Corp.) از کالیفرنیا، نسل جدیدی از مبدلهای برق (power converters) بر پایه گالیم نیترید (GaN) معرفی کرده است که ورودی ۸۰۰ ولت DC را به ۱۲٫۵ ولت DC تبدیل میکند. این مبدل ۶ کیلوواتی، کمارتفاع و با بازده بالا طراحی شده (ابعاد کوچک و ارتفاع تنها ۸ میلیمتر) تا مناسب قرار گیری در رکها باشد.
هدف از این طراحی، کاهش اتلاف انرژی در مسیر برقرسانی داخل رکها است.
تحلیل:
- این خبر نشان میدهد که چالشهای انرژی و توزیع داخلی برق در مراکز داده AI به یکی از فاکتورهای کلیدی تبدیل شده است.
- آمادهسازی مبدلهای DC بهطور مستقیم به رک، اتلاف برق را کاهش میدهد، خصوصاً در معماریهایی که برق ورودی DC استفاده میکنند.
- استفاده از GaN (گالیم نیترید) مزیت انرژی بالا و سایز کوچک دارد، که اجازه میدهد مبدلها نزدیک بار باشند و مسیر کوتاهتری برای انتقال برق طی شود—کاهش افت ولتاژ و افزایش بهرهوری.
- اما چالشهایی مانند پایداری عملکرد، هزینه تولید و اثبات دوام در محیط مراکز داده بزرگ وجود دارد.
شرکت Efficient Power Conversion (EPC) از نسل جدیدی از تراشهها و ماژولهای مبدل توان (Power Converters) رونمایی کرده که توانایی تبدیل مستقیم ۸۰۰ ولت DC به ۱۲.۵ ولت DC را با بازده بسیار بالا و ابعاد فشرده (تنها ۸ میلیمتر ارتفاع) دارند.
این مبدلها بر پایه فناوری گالیم نیترید (GaN) ساخته شدهاند و با توان خروجی ۶ کیلووات، مستقیماً برای استفاده در رکهای مراکز داده AI طراحی شدهاند.
زمینه فنی و اهمیت موضوع
در نسل جدید مراکز داده، بهویژه آنهایی که برای اجرای مدلهای سنگین AI مانند GPT و Gemini طراحی شدهاند، مصرف برق به سطحی بیسابقه (دهها مگاوات) رسیده است.
در چنین شرایطی، اتلاف انرژی در تبدیل و توزیع برق داخل رکها به یکی از گلوگاههای حیاتی تبدیل شده است.
معماری سنتی مراکز داده معمولاً برق را از:
AC (برق شهری) → DC (تبدیل مرکزی) → DC محلی (در رکها)
تبدیل میکند، که باعث اتلاف ۱۰ تا ۱۵٪ انرژی در مسیر میشود.
اما EPC با این فناوری جدید میخواهد مسیر را به:
۸۰۰V DC مستقیم → ۱۲.۵V DC در رک
تغییر دهد، یعنی حذف چند مرحله تبدیل و کاهش تلفات حرارتی.
مزایای فناوری EPC
- بهرهوری بالا در انتقال توان:
GaN در مقایسه با سیلیکون (Si) مقاومت پایینتر و سرعت سوییچینگ بالاتری دارد، که منجر به بازدهی بالاتر و گرمای کمتر میشود. - تراکم توان بیشتر (Power Density):
ابعاد ۸ میلیمتری به اپراتورهای مراکز داده اجازه میدهد تا مبدلها را در هر رک تعبیه کنند، یک گام بزرگ به سمت طراحی ماژولار. - سازگاری با معماریهای ۸۰۰V:
بسیاری از مراکز داده نسل بعد (از جمله Google TPUv5 Pod و NVIDIA DGX GH200) به سمت معماری ۸۰۰ ولت DC رفتهاند تا کابلکشی، وزن و هزینه را کاهش دهند.
تأثیر صنعتی و بازار
این نوآوری میتواند مسیر بهینهسازی مصرف انرژی در مراکز داده AI را دگرگون کند.
با رشد انفجاری مدلهای بزرگ زبانی (LLMs) و تقاضای GPU، هزینه انرژی به بزرگترین بخش هزینه عملیاتی شرکتها تبدیل شده است.
به همین دلیل، مبدلهای جدید EPC میتوانند:
- هزینه برق را ۵ تا ۸٪ کاهش دهند،
- نیاز به خنکسازی را کاهش دهند،
- و به اپراتورها کمک کنند تا به استانداردهای پایداری زیستمحیطی (ESG) نزدیکتر شوند.
چشمانداز آینده
با توجه به روندهایی که NVIDIA، Google و Meta دنبال میکنند (حرکت به سمت برق DC و GaN)، احتمال دارد در آینده:
- GaN جایگزین سیلیکون در سطح رکهای AI شود.
- تولیدکنندگان بزرگ PSU (مانند Delta، Lite-On و Huawei) نیز به بازار مبدلهای رکمستقل DC وارد شوند.
- مراکز داده سبز (Green Datacenters) از این نوع فناوری برای کاهش تلفات و افزایش بهرهوری استفاده کنند.
چالشها و ریسکها
- قیمت بالا و پیچیدگی تولید GaN: نسبت به سیلیکون هنوز هزینهبر است.
- پایداری حرارتی در مقیاس بالا: باید اثبات شود که در بارهای طولانی AI پایدار میماند.
- استانداردسازی و پذیرش صنعتی: نیازمند همکاری با سازندگان رک و PSU برای یکپارچهسازی کامل است.
جمعبندی تحلیلی
حرکت EPC نشان میدهد که بهینهسازی توان در مراکز داده AI از سطح سرورها فراتر رفته و به معماری برق و مواد نیمههادی رسیده است.
در دنیایی که GPUها میلیاردها ترانزیستور دارند، هر وات انرژی اهمیت دارد.
بنابراین، مبدلهای ۸۰۰V GaN EPC نه فقط یک پیشرفت مهندسی، بلکه گامی استراتژیک در مسیر پایداری، بهرهوری و کاهش هزینه در عصر AI Infrastructure محسوب میشوند.
پرایم سیستم، رهبر فناوری اطلاعات در قزوین و زنجان، با افتخار نمایندگی رسمی معتبرترین برندهای ایران و جهان است:
۱- تخت جمشید:
پرایم سیستم، پیشگام سختافزار، گیمینگ، رندرینگ و لوازم جانبی کامپیوتر
۲- سیناپ:
پرایم سیستم، سیستمهای AIDC
پیشرو در شناسایی خودکار و جمعآوری داده، نرمافزارهای انبار و لجستیک و تجهیزات بارکد/RFID برای صنایع تولیدی، خردهفروشی و راهحلهای دقیق برای زنجیره تأمین.
۳- ماپرا:
پرایم سیستم، تحول دیجیتال صنعت F&B
نرمافزار یکپارچه مدیریت فروش، انبارداری، باشگاه مشتریان و رزرو آنلاین بر پایه فناوری ابری و دادهمحور، همراه هزاران رستوران، کافه و فستفود برای مدیریت بدون محدودیت مکان/زمان، افزایش کارایی و هوشمندسازی عملیات.
۴- سختافزار:
پرایم سیستم، پیشتاز قطعات دیجیتال
فروش آنلاین/آفلاین قطعات کامپیوتر و دیجیتال و نمایندگی برندهای ایرانی/خارجی، ارسال به تمام ایران، سیستمهای گیمینگ/رندرینگ/ماینینگ و تیم اورکلاکر حرفهای. تولید محتوای تخصصی، برترین فروشگاه سخت افزار و نرم افزار قزوین/زنجان.
۵- نیلپر:
پرایم سیستم، تولیدکننده محصولات ارگونومیک، کوله و کیف
تمرکز بر کیفیت، طراحی دانشمحور و بازارهای اداری/آموزشی/رستورانی. مدیریت استراتژیک برای رضایت مشتری.
۶- زبرآسیا:
پرایم سیستم، فناوری AIDC و بارکد
تسهیل در جمعآوری داده بدون خطا با تمرکز بر بارکد و AID، راهحلهای اطلاعاتی برای صنایع، افزایش سرعت/دقت و برنامهریزی منابع. تکیه بر متخصصان داخلی و دانش جهانی، جلب اعتماد مشتریان.