blog
عمان ۲۰۰ مگاوات از کمپِس AI «Stargate UAE» در سال آینده روشن میشود
امارات متحده عربی اعلام کرده است که بخش اول ۲۰۰ مگاواتی از مجتمع داده AI «Stargate UAE» در سال ۲۰۲۶ به مدار خواهد آمد. پروژه Stargate یکی از بزرگترین پروژههای زیرساختی AI در منطقه است که توسط G42 و مشارکت شرکتهای فناوری بینالمللی اجرا میشود.
تحلیل:
این تحول نشاندهنده تمرکز منطقه خلیج فارس بر تبدیل شدن به قطب محاسبات هوشمند منطقهای است. با ورود مراکز داده عظیم AI، شرکتها بومی منطقه دسترسی به زیرساخت محلی خواهند داشت و نیازی به واردات ظرفیت محاسباتی فرا منطقهای کمتر خواهد بود. اما چالش اصلی: تأمین انرژی پایدار، سرمایش مراکز داده در اقلیم گرم و مدیریت هزینه برق، همچنین مسائل امنیت داده و نظارت دولتی.
این خبر یکی از نقاط عطف استراتژیک در تحول فناوری و ژئواکونومی خاورمیانه است. راهاندازی بخش ۲۰۰ مگاواتی از کمپ «Stargate UAE» نه فقط یک پروژه زیرساختی، بلکه نماد جاهطلبی امارات و کل منطقه خلیج فارس برای ورود رسمی به باشگاه قدرتهای جهانی محاسبات هوش مصنوعی است.
۱. زمینه و ابعاد فنی پروژه
«Stargate UAE» که توسط شرکت G42 (یکی از بازوهای فناورانه استراتژیک امارات) هدایت میشود، قرار است تا پایان ۲۰۲۹ به ظرفیت نهایی ۱ گیگاوات (۱۰۰۰ مگاوات) برسد — اما فاز اول ۲۰۰ مگاواتی آن در سال ۲۰۲۶ به بهرهبرداری میرسد.
برای درک مقیاس این پروژه:
- هر ۱ مگاوات توان میتواند حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ GPU سطح دیتاسنتر را تغذیه کند.
- بهاینترتیب، فاز نخست Stargate بهتنهایی میتواند بیش از ۱۰۰,۰۰۰ GPU نسل جدید (مانند H200 یا MI450) را پشتیبانی کند.
این ظرفیت در سطح جهانی قابل مقایسه با زیرساختهایی است که تنها شرکتهایی مانند Microsoft Azure، Google Cloud، و Amazon AWS دارند — و اکنون در خاک خاورمیانه در حال شکلگیری است.
۲. تحلیل ژئواکونومیک: خلیج فارس بهعنوان قطب جدید محاسبات AI
در دهه گذشته، سرمایهگذاری کشورهای نفتخیز منطقه بر انرژیهای نو و فناوریهای دیجیتال بهسرعت افزایش یافته است.
اما «Stargate UAE» نشانهای از عبور از مرحله سرمایهگذاری مالی به مالکیت زیرساختی AI است.
سه هدف اصلی پشت این پروژه قرار دارد:
- استقلال محاسباتی (Compute Sovereignty):
کشورها دیگر نمیخواهند برای آموزش مدلهای بومی یا تحلیل دادههای حساس به دیتاسنترهای خارجی (مثلاً در آمریکا یا اروپا) وابسته باشند. - جذب اکوسیستم شرکتهای جهانی AI:
وقتی ظرفیت محاسباتی محلی فراهم باشد، شرکتهایی مثل OpenAI، Anthropic، یا Stability AI میتوانند بخشی از عملیات خود را در منطقه مستقر کنند. - تنوعبخشی اقتصاد غیرنفتی:
دیتاسنترهای AI میتوانند مبنای توسعه اقتصاد دیجیتال باشند، همانطور که نفت مبنای اقتصاد قرن بیستم بود.
۳. نقش G42 و شرکای بینالمللی
شرکت G42 در سالهای اخیر به بازیگری جهانی در AI تبدیل شده است — از همکاری با OpenAI و Microsoft گرفته تا پروژههای زیرساختی با Cerebras Systems (برای تراشههای هوش مصنوعی مقیاس بزرگ).
در پروژه Stargate، ترکیبی از فناوریهای جهانی بهکار گرفته شده است:
- تراشهها و سیستمهای پردازشی: از شرکتهای Cerebras، AMD، و احتمالاً NVIDIA.
- شبکه و زیرساخت ارتباطی: توسط Broadcom و Juniper Networks.
- راهکارهای خنکسازی و انرژی هوشمند: با همکاری Schneider Electric و Huawei Digital Power.
این همافزایی، عملاً نخستین ابرمرکز دادهی چندملیتی AI در خاورمیانه را شکل میدهد.
۴. چالشهای فنی و زیستمحیطی
با وجود پتانسیل عظیم، اجرای این پروژه با چالشهای بزرگی روبهروست:
- تأمین انرژی پایدار:
مصرف ۲۰۰ مگاوات برای فاز اول معادل برق یک شهر ۲۵۰هزار نفری است. باید بخشی از آن از منابع تجدیدپذیر (مثل خورشیدی) تأمین شود تا پایداری بلندمدت داشته باشد. - خنکسازی در اقلیم گرم خلیج فارس:
دمای بالا در منطقه، نیاز به سیستمهای خنکسازی مایع (Liquid Cooling) و بازیافت حرارتی دارد — که هزینه عملیاتی را بالا میبرد. - امنیت داده و نظارت:
ذخیره دادههای داخلی AI در خاک امارات، چالشهایی درباره مالکیت داده، قوانین دسترسی دولتی، و استانداردهای جهانی حفظ حریم خصوصی (مثل GDPR) به همراه دارد.
۵. ابعاد اقتصادی و سرمایهگذاری
پروژه Stargate UAE بخشی از یک طرح بزرگتر به ارزش بیش از ۱۰ میلیارد دلار است که با هدف ساخت زیرساخت AI منطقهای تا سال ۲۰۳۰ دنبال میشود.
تحلیلگران پیشبینی میکنند این مرکز بتواند:
- درآمد سالانهای حدود ۲ میلیارد دلار از اجاره ظرفیت محاسباتی (Compute-as-a-Service) ایجاد کند.
- زنجیره ارزش داده و مدلسازی منطقهای (از آموزش تا استقرار مدلهای بومی) را در خود جای دهد.
۶. چشمانداز بلندمدت: خاورمیانه در نقشه جهانی AI
با اجرای Stargate، خاورمیانه عملاً از مصرفکننده فناوری به تولیدکننده و مالک زیرساخت هوش مصنوعی تبدیل میشود.
چنین مراکزی میتوانند پایهای برای:
- توسعه مدلهای زبانی عربی و فارسی،
- تحلیل دادههای انرژی و لجستیک،
- و هوش مصنوعی در حوزههای امنیت ملی و دفاع سایبری باشند.
جمعبندی تحلیلی:
| بُعد | پیام کلیدی |
|---|---|
| فنی | دیتاسنتر ۲۰۰ مگاواتی معادل یکی از بزرگترین خوشههای GPU جهان |
| اقتصادی | زیرساخت چند میلیارد دلاری با بازگشت سرمایه از خدمات ابری و مدلسازی منطقهای |
| ژئوپلیتیکی | حرکت به سوی استقلال محاسباتی و تبدیل امارات به مرکز داده هوش مصنوعی خاورمیانه |
| چالشها | تأمین انرژی پاک، خنکسازی در اقلیم گرم، و امنیت دادههای حساس |
نتیجهگیری نهایی:
فاز ۲۰۰ مگاواتی Stargate UAE آغازگر عصر جدیدی از رقابت محاسباتی در خاورمیانه است. اگر امارات بتواند چالشهای فنی و انرژی را مهار کند، نهتنها دسترسی بومی به توان محاسباتی عظیم را فراهم میکند، بلکه میتواند نقشی مشابه “Silicon Valley خاورمیانه” را ایفا کند — جایی که سرمایه، داده و فناوری در یک نقطه تلاقی میکنند.
پرایم سیستم، رهبر فناوری اطلاعات در قزوین و زنجان، با افتخار نمایندگی رسمی معتبرترین برندهای ایران و جهان است:
۱- تخت جمشید:
پرایم سیستم، پیشگام سختافزار، گیمینگ، رندرینگ و لوازم جانبی کامپیوتر
۲- سیناپ:
پرایم سیستم، سیستمهای AIDC
پیشرو در شناسایی خودکار و جمعآوری داده، نرمافزارهای انبار و لجستیک و تجهیزات بارکد/RFID برای صنایع تولیدی، خردهفروشی و راهحلهای دقیق برای زنجیره تأمین.
۳- ماپرا:
پرایم سیستم، تحول دیجیتال صنعت F&B
نرمافزار یکپارچه مدیریت فروش، انبارداری، باشگاه مشتریان و رزرو آنلاین بر پایه فناوری ابری و دادهمحور، همراه هزاران رستوران، کافه و فستفود برای مدیریت بدون محدودیت مکان/زمان، افزایش کارایی و هوشمندسازی عملیات.
۴- سختافزار:
پرایم سیستم، پیشتاز قطعات دیجیتال
فروش آنلاین/آفلاین قطعات کامپیوتر و دیجیتال و نمایندگی برندهای ایرانی/خارجی، ارسال به تمام ایران، سیستمهای گیمینگ/رندرینگ/ماینینگ و تیم اورکلاکر حرفهای. تولید محتوای تخصصی، برترین فروشگاه سخت افزار و نرم افزار قزوین/زنجان.
۵- نیلپر:
پرایم سیستم، تولیدکننده محصولات ارگونومیک، کوله و کیف
تمرکز بر کیفیت، طراحی دانشمحور و بازارهای اداری/آموزشی/رستورانی. مدیریت استراتژیک برای رضایت مشتری.
۶- زبرآسیا:
پرایم سیستم، فناوری AIDC و بارکد
تسهیل در جمعآوری داده بدون خطا با تمرکز بر بارکد و AID، راهحلهای اطلاعاتی برای صنایع، افزایش سرعت/دقت و برنامهریزی منابع. تکیه بر متخصصان داخلی و دانش جهانی، جلب اعتماد مشتریان.