تمرکز هند بر سرمایه‌گذاری‌های گسترده در استارتاپ‌های GenAI

در سال ۲۰۲۵، استارتاپ‌های هندی فعال در زمینه هوش مصنوعی مولد (GenAI) رکورد سرمایه‌گذاری ۵۲۴ میلیون دلاری در هفت ماه نخست سال را زدند، بالاترین در ۵ سال گذشته.

تحلیل: چنین جهش سرمایه‌ای نشان‌دهنده اعتماد بازار به نوآوری در هند است. این روند ممکن است دهلی را به قطب نوظهور AI تبدیل کند و موجی از خلاقیت و رقابت در فناوری‌های «تولید محتوا توسط هوش مصنوعی» ایجاد کند.

تحلیل تمرکز هند بر سرمایه‌گذاری‌های گسترده در استارتاپ‌های GenAI

خبر اخیر منتشرشده در Economic Times، با عنوان “Indian GenAI companies turn into bigger investment magnets”، نشان‌دهنده یک جهش قابل توجه در اکوسیستم استارتاپ‌های هوش مصنوعی مولد (GenAI) در هند است. این گزارش، بر اساس داده‌های Venture Intelligence، تأکید دارد که هند در حال تبدیل شدن به یک قطب جذاب برای سرمایه‌گذاری در حوزه GenAI است، جایی که سرمایه‌گذاران داخلی و جهانی به طور فزاینده‌ای بر روی اتوماسیون enterprise، راه‌حل‌های عمودی (vertical-specific) و پلتفرم‌های agentic AI تمرکز کرده‌اند. در این تحلیل، با جزئیات به بررسی آمار سرمایه‌گذاری، روندهای کلیدی، بازیگران اصلی، مقایسه جهانی، چالش‌ها و چشم‌انداز آینده می‌پردازم. این تحلیل بر پایه داده‌های گزارش Venture Intelligence، گزارش EY و نظرات کارشناسان مانند Krishna Mehra از Elevation Capital و Mohamad Faraz از Upsparks Capital استوار است.

آمار سرمایه‌گذاری: جهش چهار برابری و رکوردشکنی

یکی از برجسته‌ترین جنبه‌های این خبر، حجم سرمایه‌گذاری است که اکوسیستم GenAI هند را در سال ۲۰۲۵ به اوج رسانده است. در هفت ماه اول سال ۲۰۲۵، استارتاپ‌های GenAI هند مجموعاً ۵۲۴ میلیون دلار سرمایه جذب کرده‌اند، که این رقم بالاترین میزان در پنج سال اخیر است. برای مقایسه:

• این مبلغ چهار برابر ۱۲۹ میلیون دلار جذب‌شده در سال ۲۰۲۱ است.
• همچنین از کل سرمایه‌گذاری سال ۲۰۲۴ (۴۷۵ میلیون دلار) پیشی گرفته است.

این رشد، نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم در اولویت‌های سرمایه‌گذاران است، جایی که AI دیگر یک حوزه حاشیه‌ای نیست، بلکه محور اصلی استراتژی‌های VCها شده است. برای مثال، Elevation Capital در دو سال اخیر ۱۵ تا ۲۰ سرمایه‌گذاری در حوزه AI انجام داده، در حالی که میانگین سالانه آن‌ها پیش از این تنها ۵ تا ۶ سرمایه‌گذاری بود. Upsparks Capital نیز گزارش می‌دهد که جریان معاملات AI در ۲۰۲۵ نسبت به ۲۰۲۴ به طور قابل توجهی افزایش یافته است.

این روند، عمدتاً توسط شرکت‌های نرم‌افزاری enterprise-driven مانند Fractal Analytics، AtomicWork و TrueFoundry هدایت می‌شود، که بیشترین سهم سرمایه را به خود اختصاص داده‌اند. سرمایه‌گذاری‌های Elevation Capital شامل Composio، AdoptAI و Maxim است، که نشان‌دهنده تمرکز بر روی ابزارهای middleware، زیرساخت AI و کاربردهای عملی AI است.

روندهای کلیدی: از اتوماسیون تا verticalization و تمرکز جهانی

تمرکز هند بر GenAI نه تنها در حجم سرمایه‌گذاری، بلکه در جهت‌گیری استراتژیک آن نیز مشهود است. سرمایه‌گذاران بر روی سه حوزه اصلی تأکید دارند:

• اتوماسیون خدمات غیرهسته‌ای enterprise: شرکت‌ها به دنبال اتوماسیون فرآیندهایی مانند خدمات نرم‌افزاری هستند که می‌تواند تریلیون‌ها دلار ارزش بازار ایجاد کند. یک سرمایه‌گذار بنگلورمحور تأکید می‌کند که هند در این حوزه “مزیت قابل توجهی” دارد، زیرا کسب‌وکارهای enterprise اغلب “پیچیده و نامنظم” هستند و استارتاپ‌های هندی در مدیریت چنین پیچیدگی‌هایی تخصص دارند. او پیش‌بینی می‌کند که در ۱۲ تا ۲۴ ماه آینده، شرکت‌های بیشتری از هند ظهور خواهند کرد.
• verticalization راه‌حل‌ها: یک تغییر کلیدی از سال گذشته، تمرکز بر راه‌حل‌های عمودی در بخش‌هایی مانند مالی، بهداشت و درمان، و تولید است. برای مثال، استارتاپ‌هایی مانند Signzy (در BFSI)، Prudent AI (وام‌های مسکن آمریکا)، Dozee (بهداشت و درمان) و Uptime AI (تولید) در حال اتوماسیون وظایفی مانند پرداخت حقوق، تطبیق فاکتورها و نظارت بر سلامت هستند. گزارش Upekkha پیش‌بینی می‌کند که هزینه جهانی enterpriseها بر روی راه‌حل‌های عمودی AI تا سال ۲۰۳۰ به ۴۷ میلیارد دلار برسد، که این فرصت بزرگی برای هند است. یک بنیان‌گذار هندی که در حال ساخت مدل AI برای بهداشت و درمان (در حالت stealth) است، توضیح می‌دهد که پس از آزمایش مدل‌های foundational، به سمت تمرکز عمودی تغییر جهت داد، زیرا تقاضا از بیمارستان‌ها و شرکت‌های بیمه بسیار بالاست. این نشان‌دهنده نیاز به بنیان‌گذاران با دانش عمیق حوزه است.
• agentic AI و voice AI: سرمایه‌گذاران به پلتفرم‌های agentic (که AI مستقل عمل می‌کند) و voice AI علاقه‌مند هستند، که می‌تواند صنایع خدمات نرم‌افزاری را مختل کند.

علاوه بر این، یک تغییر عمده دیگر، تمرکز بر بازار جهانی است. برخلاف اوایل ۲۰۲۴، اکنون هر بنیان‌گذار هندی بر روی ساخت برای بازار جهانی تمرکز دارد. Faraz اشاره می‌کند که برخی استارتاپ‌ها در دو ماه به درآمد سالانه ۱۰ میلیون دلار رسیده‌اند. این روند با مهاجرت بنیان‌گذاران و سرمایه‌گذاران به ایالات متحده (قطب AI) همراه است؛ شرکت‌هایی مانند Blume Ventures و Peak XV قبلاً در آمریکا حضور دارند، و Z47 در حال گسترش است. VCها نیز با استخدام کارشناسان AI (مانند Stellaris Venture Partners، Bessemer Venture Partners و Elevation Capital) بر روی این حوزه دو برابر سرمایه‌گذاری می‌کنند.

مقایسه جهانی: همسویی با روندها اما در مقیاس کوچکتر

روند هند با الگوهای جهانی همخوانی دارد، اما در مقیاس کوچکتر. گزارش EY نشان می‌دهد که استارتاپ‌های GenAI جهانی در نیمه اول ۲۰۲۵، ۴۹.۲ میلیارد دلار جذب کرده‌اند، که از کل ۴۴.۲ میلیارد دلار سال ۲۰۲۴ بیشتر است. هند، با ۵۲۴ میلیون دلار در هفت ماه، تنها کسری از این رقم را تشکیل می‌دهد، اما رشد چهار برابری آن نشان‌دهنده پتانسیل بالاست. هند در حوزه enterprise و vertical AI مزیت رقابتی دارد، زیرا شرکت‌های آمریکایی اغلب بر روی محصول‌های consumer-led مانند Cursor تمرکز دارند، در حالی که هند در مدیریت کسب‌وکارهای پیچیده enterprise قوی‌تر است.

چالش‌ها: ریسک‌گریزی، کمبود منابع و بلوغ ناکافی

با وجود رشد، اکوسیستم AI هند هنوز بالغ نیست و چالش‌های جدی دارد:

• ریسک‌گریزی سرمایه‌گذاران: دو بنیان‌گذار ناشناس اشاره می‌کنند که سرمایه‌گذاران هندی بیشتر به استارتاپ‌های consumer تمایل دارند، اما سرمایه‌گذاری late-stage در deeptech و تحقیقاتی که نیاز به دوره gestation طولانی دارد، نادر است.
• استراتژی go-to-market (GTM): Venk Krishnan از NuWare و NuVentures تأکید می‌کند که بزرگ‌ترین چالش، جذب مشتری است. او می‌گوید: “ما هنوز AI突破‌آمیز از هند ندیده‌ایم، در مقایسه با شرکت‌های آمریکایی.”
• کمبود منابع: دسترسی به استعداد AI با کیفیت و compute (قدرت محاسباتی) محدود است. Thiyagarajan Maruthavanan از Upekkha اشاره می‌کند که عدم وضوح در تکامل فناوری AI یک مانع است، هرچند enterpriseها در حال باز کردن کیسه‌های خود هستند.

این چالش‌ها نشان‌دهنده این است که هند هنوز در مراحل اولیه است و نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتر در تحقیق و توسعه دارد تا با ایالات متحده رقابت کند.

نتیجه‌گیری: چشم‌انداز آینده و فرصت‌های هند

این گزارش، لحظه کلیدی برای هند در حوزه GenAI را برجسته می‌کند، جایی که تمرکز بر enterprise automation و vertical solutions می‌تواند هند را به یک بازیگر جهانی تبدیل کند. با رشد چهار برابری سرمایه‌گذاری و مهاجرت به بازارهای جهانی، هند در حال بهره‌برداری از مزیت‌های خود مانند نیروی کار ماهر و هزینه‌های پایین است. با این حال، برای پایداری این رشد، نیاز به غلبه بر چالش‌های ریسک‌گریزی و کمبود منابع است. در ۱۲ تا ۲۴ ماه آینده، انتظار می‌رود شرکت‌های بیشتری از هند ظهور کنند و ارزش بازار تریلیون دلاری را باز کنند. این روند نه تنها اقتصاد هند را تقویت می‌کند، بلکه می‌تواند نقش هند را در انقلاب AI جهانی تثبیت کند.