کارکنان OpenAI به دنبال فروش ۶ میلیارد دلار سهام به SoftBank و سایر سرمایه‌گذاران

در تاریخ ۱۵ اوت ۲۰۲۵ (حدود سه روز پیش از تاریخ فعلی، ۱۸ اوت ۲۰۲۵)، گزارش‌هایی از منابع معتبر مانند بلومبرگ و رویترز منتشر شد که نشان‌دهنده برنامه‌ریزی کارکنان فعلی و سابق OpenAI برای فروش حدود ۶ میلیارد دلار از سهام خود در یک معامله ثانویه (secondary sale) است. این معامله، که به سرمایه‌گذاران برجسته‌ای مانند SoftBank Group Corp.، Thrive Capital و Dragoneer Investment Group پیشنهاد شده، ارزش شرکت OpenAI را به حدود ۵۰۰ میلیارد دلار می‌رساند، رقمی که آن را به گران‌ترین استارت‌آپ جهان تبدیل می‌کند و حتی از SpaceX الون ماسک پیشی می‌گیرد. این خبر نه تنها نشان‌دهنده رشد انفجاری صنعت هوش مصنوعی (AI) است، بلکه ریسک‌های مرتبط با ارزش‌گذاری‌های نجومی و نیاز به نقدینگی در میان کارکنان شرکت‌های فناوری را برجسته می‌کند. در این گزارش، جزئیات معامله، زمینه تاریخی، دلایل احتمالی، تأثیرات بر بازار و شرکت، و واکنش‌های عمومی را به صورت تحلیلی بررسی می‌کنیم. تحلیل بر اساس داده‌های مالی، گزارش‌های رسانه‌ای و نظرات کارشناسان استوار است و هدف آن ارائه دیدگاهی متوازن از فرصت‌ها و چالش‌های پیش رو است.

جزئیات خبر

بر اساس گزارش بلومبرگ، مذاکرات برای این فروش سهام در مراحل اولیه قرار دارد و ممکن است اندازه معامله تغییر کند، اما نکات کلیدی عبارتند از:

• مبلغ فروش: حدود ۶ میلیارد دلار سهام، که توسط کارکنان فعلی و سابق OpenAI فروخته می‌شود. این یک معامله ثانویه است، به این معنا که پول مستقیماً به شرکت نمی‌رسد، بلکه به کارکنان اجازه می‌دهد سهام خود را نقد کنند.
• سرمایه‌گذاران درگیر:
• SoftBank Group Corp. (رهبری دور را بر عهده دارد و پیش‌تر در سرمایه‌گذاری‌های AI فعال بوده).
• Thrive Capital (که ممکن است نقش رهبری در برخی جنبه‌ها داشته باشد و سرمایه‌گذار موجود در OpenAI است).
• Dragoneer Investment Group (یکی دیگر از سرمایه‌گذاران فعلی شرکت).
  همه این شرکت‌ها سرمایه‌گذاران فعلی OpenAI هستند و این معامله به آن‌ها اجازه می‌دهد سهام بیشتری به دست آورند.
• ارزش‌گذاری شرکت: ۵۰۰ میلیارد دلار، که حدود ۴۰ درصد بیشتر از ارزش‌گذاری قبلی (۳۰۰ میلیارد دلار در مارس ۲۰۲۵) است. این ارزش‌گذاری بر اساس قیمت سهام در معامله ثانویه محاسبه شده و نشان‌دهنده اعتماد سرمایه‌گذاران به پتانسیل رشد OpenAI است.
• زمان‌بندی: مذاکرات در جریان است و جزئیات ممکن است تغییر کند، اما این معامله جدا از دور سرمایه‌گذاری اصلی ۴۰ میلیارد دلاری OpenAI است که توسط SoftBank رهبری می‌شود و تاکنون ۸.۳ میلیارد دلار از آن جمع‌آوری شده (با ارزش‌گذاری ۳۰۰ میلیارد دلار).

این معامله به کارکنان اجازه می‌دهد تا سهام خود را با قیمتی بالاتر از ارزش‌گذاری قبلی بفروشند، که می‌تواند سود قابل توجهی برای آن‌ها به همراه داشته باشد.

زمینه تاریخی و مالی OpenAI

OpenAI، که در سال ۲۰۱۵ به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی تأسیس شد و بعداً به مدل سودآور تبدیل شد، یکی از پیشروهای صنعت AI است. محصولات کلیدی آن مانند ChatGPT و مدل‌های زبانی GPT، میلیون‌ها کاربر جذب کرده‌اند. برای درک اهمیت این معامله، نگاهی به تاریخچه مالی شرکت بیندازیم:

• رشد درآمد: OpenAI پیش‌بینی می‌کند درآمد سال ۲۰۲۵ به ۱۲.۷ میلیارد دلار برسد، که نشان‌دهنده رشد ۱۴ درصدی است. این رشد عمدتاً به دلیل تقاضای بالا برای ابزارهای AI مانند GPT-5 است، هرچند چالش‌هایی مانند backlash عمومی نسبت به مدل‌های جدید وجود دارد.
• سرمایه‌گذاران عمده: مایکروسافت (MSFT) بزرگ‌ترین حامی است و میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری کرده. SoftBank نیز با تمرکز بر AI (مانند سرمایه‌گذاری در Arm و WeWork)، نقش کلیدی ایفا می‌کند.
• چالش‌های اخیر: OpenAI با رقابت شدید از سوی شرکت‌هایی مانند Google (با Bard) و Anthropic روبرو است. همچنین، مسائل داخلی مانند خروج مدیران کلیدی (مانند سام آلتمن در گذشته) و ریسک‌های قانونی مرتبط با داده‌های آموزشی AI، بر شرکت تأثیر گذاشته‌اند.

این زمینه نشان می‌دهد که OpenAI در حال گذار از یک استارت‌آپ به یک غول فناوری است، اما ارزش‌گذاری‌های نجومی آن ریسک “key man risk” (ریسک وابستگی به افراد کلیدی مانند سام آلتمن) را افزایش می‌دهد.

تحلیل دلایل و انگیزه‌ها

1. نقدینگی برای کارکنان: در شرکت‌های فناوری خصوصی مانند OpenAI، کارکنان اغلب سهام دریافت می‌کنند اما نمی‌توانند آن را به راحتی نقد کنند. این معامله به آن‌ها اجازه می‌دهد سودهای هنگفتی کسب کنند (با ۴۰ درصد پرمیوم نسبت به ارزش‌گذاری قبلی). این استراتژی برای جذب و حفظ استعدادهای برتر در صنعت AI حیاتی است، جایی که رقابت برای مهندسان AI شدید است.
2. استراتژی سرمایه‌گذاران: SoftBank و دیگران با خرید سهام ثانویه، بدون تزریق مستقیم پول به شرکت، موقعیت خود را تقویت می‌کنند. SoftBank، که سابقه سرمایه‌گذاری‌های پرریسک دارد، AI را به عنوان حوزه رشد آینده می‌بیند و این معامله بخشی از تعهد ۳۰ میلیارد دلاری آن در دور اصلی است.
3. زمان‌بندی بازار: با رشد انفجاری AI (پس از موفقیت ChatGPT)، سرمایه‌گذاران مشتاق هستند. اما این معامله در حالی رخ می‌دهد که بازار AI با ریسک‌هایی مانند مقررات سخت‌گیرانه (مانند قوانین اتحادیه اروپا در مورد AI) و رقابت فزاینده روبرو است. همچنین، backlash اخیر نسبت به GPT-5 (به دلیل نگرانی‌های اخلاقی و کیفیت) ممکن است فشار برای نقدینگی را افزایش دهد.
4. ریسک‌های پنهان: ارزش‌گذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری ممکن است “بادکنکی” باشد، زیرا درآمد فعلی OpenAI (حدود ۱۲ میلیارد دلار پیش‌بینی‌شده) نسبت به این رقم پایین است. مقایسه با شرکت‌هایی مانند اپل (ارزش‌گذاری تریلیون دلاری با درآمدهای چندصد میلیاردی) نشان‌دهنده حباب احتمالی در AI است.

تأثیرات احتمالی

1. بر OpenAI: این معامله می‌تواند روحیه کارکنان را افزایش دهد و شرکت را برای سرمایه‌گذاری‌های بیشتر در تحقیق و توسعه (مانند مدل‌های پیشرفته‌تر GPT) آماده کند. اما اگر ارزش‌گذاری بیش از حد باشد، ممکن است به فشار برای سودآوری سریع منجر شود و نوآوری را تحت تأثیر قرار دهد.
2. بر بازار AI: نشان‌دهنده هیجان سرمایه‌گذاران است و ممکن است به افزایش سرمایه‌گذاری در رقبا (مانند Anthropic یا xAI الون ماسک) منجر شود. همچنین، این معامله می‌تواند به عنوان شاخصی برای ارزش‌گذاری‌های آینده AI عمل کند، اما ریسک اصلاح بازار (market correction) را افزایش می‌دهد.
3. اقتصادی گسترده‌تر: با توجه به نقش مایکروسافت، سهام MSFT ممکن است تحت تأثیر مثبت قرار گیرد. در سطح جهانی، این خبر می‌تواند به تقویت جایگاه SoftBank در AI کمک کند، اما ریسک‌های ژئوپلیتیکی (مانند تنش‌های آمریکا-چین در فناوری) را برجسته می‌کند.
4. ریسک‌ها: “Key man risk” برجسته است – اگر سام آلتمن یا مدیران کلیدی خارج شوند، ارزش‌گذاری ممکن است سقوط کند. همچنین، مسائل اخلاقی AI (مانند偏向 و حریم خصوصی) می‌تواند به backlash عمومی منجر شود.

واکنش‌های عمومی و بازار

در پلتفرم X (توییتر سابق)، واکنش‌ها عمدتاً مثبت و هیجان‌انگیز بوده‌اند، با تمرکز بر ارزش‌گذاری بالا:

• بسیاری از کاربران مانند @exec_sum و @KingFazir از آن به عنوان “انفجار AI” یاد کرده‌اند و پیش‌بینی کرده‌اند که درآمد OpenAI سه برابر شود.
• برخی مانند @glenngabe به “پرداخت بزرگ برای کارکنان” اشاره کرده‌اند، اما هشدارهایی در مورد ریسک‌ها (مانند backlash GPT-5) وجود دارد.
• رسانه‌هایی مانند CNBC و Reuters بر جنبه‌های مالی تأکید کرده‌اند، اما کارشناسان نگران حباب AI هستند.

واکنش‌ها نشان‌دهنده دوگانگی است: هیجان برای رشد، اما نگرانی از پایداری.

نتیجه‌گیری

فروش ۶ میلیارد دلار سهام توسط کارکنان OpenAI به SoftBank و دیگران، نمادی از اوج‌گیری صنعت AI است که ارزش شرکت را به ۵۰۰ میلیارد دلار می‌رساند و فرصت‌های نقدینگی ایجاد می‌کند. این معامله، در حالی که رشد مالی OpenAI را تأیید می‌کند، ریسک‌های ارزش‌گذاری بیش از حد، رقابت شدید و وابستگی به افراد کلیدی را برجسته می‌سازد. برای موفقیت بلندمدت، OpenAI باید تعادل بین نوآوری و مدیریت ریسک‌ها را حفظ کند. این رویداد می‌تواند الگویی برای سایر استارت‌آپ‌های AI باشد، اما بازار باید مراقب نشانه‌های حباب باشد. تحولات آینده، مانند تکمیل دور ۴۰ میلیارد دلاری، را باید پیگیری کرد تا تأثیرات دقیق‌تر ارزیابی شود.