چین از DeepSeek برای توسعه ربات‌سگ‌ها و دسته‌های پهپادی نظامی بهره می‌برد

در گزارشی از رویترز آمده است که شرکت دولتی Norinco چین خودرویی معرفی کرده که می‌تواند عملیات پشتیبانی رزمی را به‌صورت خودران انجام دهد، با سرعت تا ۵۰ کیلومتر بر ساعت، و بخشی از فناوری آن مبتنی بر موتور هوش مصنوعی DeepSeek است.
مطالعه ده‌ها مقاله تحقیقاتی، پتنت‌ها و سوابق تدارکاتی نشان می‌دهد چین تلاش دارد به‌صورت سیستماتیک AI را وارد توانمندی نظامی خود کند.

تحلیل:

• این خبر بار دیگر نشان می‌دهد مسابقه تسلیحاتی AI عملاً شروع شده است؛ فناوری مولد و سیستم‌های عامل (agentic) دیگر محدود به کاربردهای تجاری نیستند.
• استفاده از DeepSeek — یک نام مطرح در اکوسیستم AI چین — در تسلیحات خودران، بیانگر اعتماد دولت چین به فناوری داخلی است و تمرکز بر استقلال فناورانه دارد.
• فشار برای امنیت، مقابله الکترونیک و جنگ سایبری افزایش یافته است؛ اکنون مدل AI نه فقط ابزار اطلاعاتی بلکه تسلیحاتی محسوب می‌شود.
• غرب و آمریکا ممکن است به واکنش‌هایی مانند تحریم صادرات سخت‌افزار پیشرفته یا محدودیت همکاری‌های فناورانه تهدیدکنند.

این خبر یکی از مهم‌ترین نقاط عطف در مسیر نظامی‌سازی هوش مصنوعی در چین است و از چند زاویه قابل تحلیل است — از منظر ژئوپلیتیکی، فناورانه، و اقتصادی. در ادامه، تحلیل تفکیکی و عمیق‌تر آن را می‌خوانی:

۱. لایه فناورانه: از مدل زبانی تا موتور فرماندهی خودران

استفاده از DeepSeek (یکی از مدل‌های پیشرفته زبانی و چندوجهی توسعه‌یافته در چین) در سیستم‌های نظامی نشان می‌دهد که AI در حال عبور از مرحله‌ی «درک و تولید زبان» به مرحله‌ی تصمیم‌سازی عملیاتی و فرماندهی تاکتیکی است.

• DeepSeek احتمالاً در این پروژه به‌عنوان مغز تصمیم‌گیر در سطح میانی عمل می‌کند: تحلیل داده‌های حسی (از دوربین‌ها، لیدارها، پهپادها) و اتخاذ تصمیم‌های بلادرنگ در میدان عملیات.
• اتصال آن به شبکه‌ی پهپادها و ربات‌سگ‌ها یعنی ورود به عصر سیستم‌های عامل نظامی خودسازمان‌ده (self-organizing) که می‌توانند بدون نیاز به انسان، با یکدیگر ارتباط گرفته و مأموریت را پیش ببرند.
• از نظر فنی، این حرکت مشابه پروژه‌های DARPA در آمریکا است (مثلاً Skyborg و OFFSET)، اما با سرعت بالاتر و تمرکز بیشتر بر مقیاس صنعتی.

۲. لایه راهبردی: «استقلال فناورانه» و مهار وابستگی به غرب

چین در سال‌های اخیر با تحریم‌های ایالات متحده بر تراشه‌ها و GPUها مواجه بوده است. به‌کارگیری DeepSeek در سیستم‌های نظامی چند معنا دارد:

• نشانه‌ی اعتماد دولت چین به اکوسیستم بومی AI است.
• تأکیدی بر استراتژی «AI Sovereignty» (حاکمیت هوش مصنوعی) دارد — یعنی وابسته نبودن به مدل‌ها، زیرساخت‌ها و پلتفرم‌های غربی.
• همکاری شرکت Norinco (بزرگ‌ترین تولیدکننده تجهیزات نظامی در چین) با شرکت‌های AI داخلی نشان‌دهنده‌ی ادغام رسمی صنایع دفاعی و AI است — مشابه الگویی که آمریکا در دهه ۲۰۱۰ با Palantir، Anduril و OpenAI Defense دنبال کرد.

۳. لایه ژئوپلیتیکی: آغاز موج جدید رقابت تسلیحاتی AI

• این خبر نشان می‌دهد که رقابت نظامی در حوزه AI از «شبیه‌سازی و پیش‌بینی» فراتر رفته و وارد مرحله‌ی «عملیات میدانی» شده است.
• ربات‌سگ‌ها، پهپادهای خودمختار و خودروهای رزمی خودران می‌توانند در میدان‌های شهری و مناطق صعب‌العبور جایگزین نیروهای انسانی شوند.
• از منظر بین‌المللی، این اقدام ممکن است باعث افزایش فشار امنیتی از سوی غرب و ژاپن شود. ایالات متحده احتمالاً در پاسخ، صادرات سخت‌افزار AI به چین را محدودتر می‌کند و همکاری‌های AI غیرنظامی نیز ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد.
• هم‌چنین، سازمان‌های بین‌المللی احتمالاً موضوع «تسلیحات خودمختار کشنده» (LAWS) را مجدداً به دستورکار سازمان ملل بازمی‌گردانند.

۴. لایه اقتصادی و صنعتی: زنجیره تأمین جدید برای جنگ‌های دیجیتال

• ساخت و نگهداری چنین سامانه‌هایی، نیازمند GPUهای پرقدرت، حسگرهای دقیق، سیستم‌های خنک‌سازی و شبکه‌های ارتباطی امن است.
• این پروژه می‌تواند بازار داخلی چین را برای تأمین‌کنندگان تجهیزات سخت‌افزاری (مانند Huawei، Inspur، Biren و Moore Threads) فعال‌تر کند.
• از نظر اقتصادی، توسعه این زیرساخت‌ها موجب رشد صنایع مرتبط با هوش مصنوعی صنعتی، انرژی، و سایبرنتیک نظامی خواهد شد.

۵. لایه اخلاقی و امنیتی: سؤال بزرگ «کنترل تصمیم مرگ و زندگی»

• هرچند از نظر نظامی پیشرفت بزرگی است، اما بحث‌های اخلاقی عمیقی را برمی‌انگیزد:
  • چه کسی مسئول خطاهای مرگبار احتمالی است؟
  • آیا رباتی که با مدل زبانی تصمیم می‌گیرد، می‌تواند به‌درستی تهدید و غیرتهدید را تشخیص دهد؟
• این پروژه‌ها مرزهای جدیدی در جنگ‌های خودکار (Autonomous Warfare) باز می‌کنند که هنوز در سطح بین‌المللی هیچ چارچوب قانونی مشخصی ندارند.

جمع‌بندی

خبر استفاده از DeepSeek در پروژه‌ی نظامی Norinco فقط یک نوآوری فناورانه نیست؛ نشانه‌ای است از ورود چین به مرحله‌ی دوم رقابت هوش مصنوعی — مرحله نظامی و ژئوپلیتیکی.
همان‌طور که رقابت آمریکا و شوروی در قرن بیستم حول موشک‌ها و انرژی هسته‌ای بود، رقابت قرن ۲۱ بر محور مدل‌های زبانی، زیرساخت‌های داده، و عامل‌های هوش مصنوعی خودمختار شکل می‌گیرد.

پرایم سیستم، رهبر فناوری اطلاعات در قزوین و زنجان، با افتخار نمایندگی رسمی معتبرترین برندهای ایران و جهان است:

۱- تخت جمشید:
پرایم سیستم، پیشگام سخت‌افزار، گیمینگ، رندرینگ و لوازم جانبی کامپیوتر

۲- سیناپ:
پرایم سیستم، سیستم‌های AIDC
پیشرو در شناسایی خودکار و جمع‌آوری داده، نرم‌افزارهای انبار و لجستیک و تجهیزات بارکد/RFID برای صنایع تولیدی، خرده‌فروشی و راه‌حل‌های دقیق برای زنجیره تأمین.

۳- ماپرا:
پرایم سیستم، تحول دیجیتال صنعت F&B
نرم‌افزار یکپارچه مدیریت فروش، انبارداری، باشگاه مشتریان و رزرو آنلاین بر پایه فناوری ابری و داده‌محور، همراه هزاران رستوران، کافه و فست‌فود برای مدیریت بدون محدودیت مکان/زمان، افزایش کارایی و هوشمندسازی عملیات.

۴- سخت‌افزار:
پرایم سیستم، پیشتاز قطعات دیجیتال
فروش آنلاین/آفلاین قطعات کامپیوتر و دیجیتال و نمایندگی برندهای ایرانی/خارجی، ارسال به تمام ایران، سیستم‌های گیمینگ/رندرینگ/ماینینگ و تیم اورکلاکر حرفه‌ای. تولید محتوای تخصصی، برترین فروشگاه سخت افزار و نرم افزار قزوین/زنجان.

۵- نیلپر:
پرایم سیستم، تولیدکننده محصولات ارگونومیک، کوله و کیف
تمرکز بر کیفیت، طراحی دانش‌محور و بازارهای اداری/آموزشی/رستورانی. مدیریت استراتژیک برای رضایت مشتری.

۶- زبرآسیا:
پرایم سیستم، فناوری AIDC و بارکد
تسهیل در جمع‌آوری داده بدون خطا با تمرکز بر بارکد و AID، راه‌حل‌های اطلاعاتی برای صنایع، افزایش سرعت/دقت و برنامه‌ریزی منابع. تکیه بر متخصصان داخلی و دانش جهانی، جلب اعتماد مشتریان.

پرایم سیستم | پلتفرم ابری ماپرا، سخت افزار و لوازم جانبی