blog
مدل پیشرفته کرهای Solar Pro 2 وارد میدان شد
استارتاپ کرهای Upstage مدل زبانی گسترده Solar Pro 2 را در ژوئیه ۲۰۲۵ عرضه کرده که علیرغم داشتن تنها ۳۰ میلیارد پارامتر، از نظر بنچمارکها عملکردی فراتر از مدلهایی مانند Claude 3.7 و GPT-4.1 دارد. این موفقیت با تکیه بر روش آموزشی نوآورانهای به نام “Depth-Up Scaling” امکانپذیر شده و نوید حضور کره جنوبی بهعنوان یکی از قطبهای تولید مدلهای پیشرفتهی AI را میدهد.
معرفی و عملکرد برجسته
- رونمایی رسمی: Solar Pro 2 در ژوئیهی ۲۰۲۵ توسط شرکت Upstage اعلام شد، با تمرکز بر قابلیتهای استدلال پیشرفته و تعامل ابزارمحور، همه در قالب یک مدل جمعوجور ۳۱ میلیارد پارامتری.
- رقیب مدلهای بزرگتر: اگرچه پارامترهای این مدل تقریباً نصف مدلهایی مثل GPT-4o هستند، قابلیتهای reasoning آن عملکردی در سطح یا حتی بالاتر از مدلهایی چون GPT-4.1، DeepSeek R1 و Qwen 3 ارائه میکند.
ویژگیهای فنی برجسته
- عملکرد فراتر از اندازه: Solar Pro 2 توانست در رتبهبندیهای بینالمللی AI مانند Intelligence Index شرکت Artificial Analysis، با کسب ۵۸ امتیاز، از مدلهای GPT-4.1 (۵۳)، Mistral Small (۵۵) و حتی DeepSeek V3 پیشی بگیرد.
- روش نوآورانه آموزشی — Depth-Up Scaling: این تکنیک آموزشی با اضافه و حذف لایهها، تعادلی بیسابقه بین عملکرد بالا و مصرف منابع کم ایجاد کرده است. نتیجه: مدل با تنها ۱۰٪ منابع مصرفی نسبت به مدلی مانند Grok-4 ساخته شده است.
- افزایش ظرفیت context: Solar Pro 2 اکنون از تا ۶۴ هزار توکن پشتیبانی میکند، که دو برابر نسخههای قبلی است. این ویژگی بهویژه برای پردازش اسناد طولانی و پیچیده حیاتی است.
توانمندیهای چندزبانه و حوزهای
- رهبر زبان کرهای: در بنچمارکهای کلیدی مانند Ko-MMLU، Hae-Rae و Ko-IFEval این مدل عملکردی سطح بالا ارائه کرده و در زمینه جزئیات زبانی و درک متنهای تخصصی (مالی، حقوقی، پزشکی) از بسیاری مدلهای بزرگتر برتر است.
کاربردهای واقعی و موقعیت بازار
- قابل استقرار در صنایع حساس: Solar Pro 2 برای کارهای پیچیدهای در حوزههای مالی، قانونی و پزشکی طراحی شده و هماکنون توسط شرکتهایی مانند Intel و بیمهگران بزرگ کرهای مورد استفاده قرار گرفته — و تقاضا برای آن از سوی شرکتهای بیمه آمریکایی نیز مطرح شده است.
- جایگاه ملی در رقابت جهانی: با این دستاورد، کره جنوبی به جمع معدود کشورهایی پیوسته که توانایی تولید «مدل Frontier» دارند، همپای ایالات متحده، چین و فرانسه.
- برنامههای آینده بلندپروازانه: Upstage قصد دارد در کمتر از یک سال یک مدل ۱۰۰ میلیارد پارامتری ارائه دهد و در همکاری با شرکتهای چینی طراحی چیپ (Rebellions و Furiosa AI)، مسیر بومیسازی inference را دنبال میکند.
تحلیل استراتژیک
| ویژگی مهم | اثر روی بازار و صنعت |
|---|---|
| اندازه جمعوجور + عملکرد فوقالعاده | نشاندهندهی استراتژی مقرونبهصرفه با عملکرد بالا برای کاربردهای عملی در کسبوکار |
| تمرکز بر زبان و بافت محلی | Solar Pro 2 نمونهای است از مدلی که تنها به بازار زبان کره نیست، بلکه قابلیت رهبری زبان رسمی را دارد |
| رقابت پذیری جهانی | موفقیت این مدل نشانی برای تقویت جایگاه کره در زنجیره جهانی AI است |
| چشمانداز توسعه آینده | توسعه مدلهای بزرگتر در ترکیب با سختافزار داخلی، کره را در چند لایه از AI قدرتمند میسازد |
جمعبندی
Solar Pro 2 نهتنها یک موفقیت فنی در اندازه و کارایی است، بلکه نمادی از تحول در رقابت جهانی هوش مصنوعی محسوب میشود. توانمندیهای استدلالی و چندزبانه، در کنار زیرساخت فناوری پاک کرهای، موقعیت مطلوبی برای بازارهای سازمانی و صنعتی فراهم کرده است.
تحلیل جامع Solar Pro 2
Solar Pro 2 یک مدل زبانی بزرگ (Large Language Model یا LLM) پیشرفته است که توسط شرکت Upstage AI، یک آزمایشگاه هوش مصنوعی مستقر در کره جنوبی، توسعه یافته است. این مدل در جولای ۲۰۲۵ به طور رسمی لانچ شد و به عنوان یک مدل “frontier-scale” شناخته میشود که با تمرکز بر fluency (روانی)، reasoning (استدلال) و قابلیتهای چندزبانه، طراحی شده تا وظایف پیچیده و agent-like (مانند کارهای خودکار در حوزههای مالی، حقوقی و پزشکی) را مدیریت کند. این مدل با اندازه نسبتاً کوچک (۳۱ میلیارد پارامتر) عملکردی معادل مدلهای بزرگتر ارائه میدهد و بخشی از خانواده مدلهای Solar Upstage است. در ادامه، با جزئیات به بررسی مشخصات، قابلیتها، عملکرد، مقایسهها، قیمت، نظرات کاربران و تحلیل مزایا/معایب میپردازم.
مشخصات فنی
- اندازه مدل: ۳۱ میلیارد (۳۱B) پارامتر. این اندازه کوچکتر از بسیاری مدلهای رقیب (مانند ۷۰B یا بیشتر) است، که آن را برای استقرار آسانتر و کمهزینهتر مناسب میکند.
- طول زمینه (Context Length): تا ۶۴K توکن (دو برابر نسخه قبلی که ۳۲K بود). این بهبود اجازه میدهد مدل اطلاعات بیشتری را در یک مکالمه پردازش کند و توکنیزهسازی بهینهشده آن، مصرف توکن را ۲ تا ۳۰ درصد کاهش میدهد، که سرعت و هزینه را بهبود میبخشد.
- حالتهای عملیاتی (Modes):
- Chat Mode: برای پاسخهای سریع و معمولی.
- Reasoning Mode: برای استدلال چندمرحلهای و حل مسائل پیچیده، که میتوان آن را با فلگ
reasoning_effortفعال کرد. این حالت هیبریدی اجازه میدهد مدل بین سرعت و دقت تعادل برقرار کند. - پشتیبانی زبانی: جهانکلاس در زبانهای کرهای، انگلیسی و ژاپنی. این مدل در شکستن موانع زبانی جهانی برتر عمل میکند و برای بازارهای آسیایی بهینهسازی شده است.
- قابلیتهای اضافی: استفاده از ابزارها (Tool Use) برای تعامل هوشمند با ابزارهای خارجی، اجرای توابع و پردازش دادههای پیچیده در محیطهای تجاری.
قابلیتها و ویژگیهای کلیدی
Solar Pro 2 بر روی سه اصل اصلی تمرکز دارد: Fluent (روانی در پاسخها)، Reasoning (استدلال پیشرفته) و Frontier (پیشرو در عملکرد).
- استدلال پیشرفته: مدل در وظایف چندمرحلهای مانند ریاضیات پیچیده، خلاصهسازی اسناد و استنتاج منطقی برتر عمل میکند. حالت reasoning آن برای حل چالشهای پیچیده بهینهسازی شده و میتواند فکر خودکار کند.
- چندزبانه و فرهنگی: بهترین عملکرد در زبان کرهای (مانند بنچمارکهای Ko-MMLU و Ko-IFEval)، با پشتیبانی قوی از زمینههای فرهنگی آسیایی. این ویژگی آن را برای بازارهای محلی مانند کره و ژاپن ایدهآل میکند.
- کاربردهای عملی: طراحیشده برای workflowهای agent-like در حوزههایی مانند مالی، حقوقی و پزشکی. میتواند دادههای پیچیده را تحلیل کند و خروجیهای عملی تولید کند.
- بهبودها نسبت به نسخههای قبلی: افزایش طول زمینه، بهینهسازی توکنیزهسازی برای صرفهجویی در هزینه، و بهبود در استفاده از ابزارها. نسخه پیشنمایش (Preview) آن از می ۲۰۲۵ معرفی شد و تا ۱۵ جولای ۲۰۲۵ رایگان بود.
عملکرد و بنچمارکها
Solar Pro 2 در بنچمارکهای مختلف عملکرد چشمگیری نشان داده و اغلب مدلهای بزرگتر را شکست میدهد:
- بنچمارکهای عمومی:
- MMLU (Massive Multitask Language Understanding): امتیاز بالا (حدود ۰.۷۲۵ در برخی تحلیلها).
- HumanEval (ارزیابی کد): قوی در مهندسی نرمافزار.
- Math500 و AIME: برتر در ریاضیات پیشرفته.
- بنچمارکهای کرهای: лидер در Ko-MMLU، Hae-Rae و Ko-IFEval، با عملکرد بهتر در متون تخصصی مانند حقوقی و مالی.
- استدلال و کد: در SWE-Bench Agentless (مهندسی نرمافزار) و Ko-Arena-Hard-Auto، قابل مقایسه با GPT-4 و Claude 3.
- کارایی: با وجود اندازه کوچک، کارایی پارامتری بالایی دارد و در حالت reasoning، هوشی نزدیک به Claude 4 Sonnet ارائه میدهد.
- سرعت و تأخیر: سرعت بالا در حالت chat، اما در reasoning کمی کندتر (Intelligence Index: ۳۴).
مقایسه با مدلهای دیگر
Solar Pro 2 با مدلهای بزرگتر رقابت میکند در حالی که هزینه کمتری دارد:
- در مقابل Llama 3.1 70B یا Qwen2-72B: عملکرد معادل یا بهتر در بنچمارکها، با اندازه نصف و هزینه کمتر. مثلاً در reasoning، با Qwen3-32B همتراز است.
- در مقابل GPT-4o یا Claude 3: در وظایف کرهای و استدلال پیچیده، رقابتی یا برتر، به ویژه در سناریوهای adversarial.
- مزیت کلی: کوچکتر، ارزانتر و بهینهتر برای deployment، اما ممکن است در وظایف بسیار پیچیده مانند کدگذاری بلندمدت کمی ضعیفتر باشد (بر اساس نظرات کاربران).
قیمت و در دسترس بودن
- قیمت: ۰.۵ دلار به ازای هر ۱ میلیون توکن (ورودی و خروجی)، که بسیار رقابتی است و ارزانتر از مدلهایی مانند Claude 4 Sonnet (۳/۱۵ دلار به ازای میلیون توکن ورودی/خروجی).
- در دسترس بودن: موجود از طریق کنسول Upstage (console.upstage.ai)، با گزینههای ابری و on-premises برای enterprise. نسخه پیشنمایش تا جولای ۲۰۲۵ رایگان بود، اما اکنون پرداختی است. مدل weights هنوز open-source نشده، برخلاف نسخههای قبلی Solar.
نظرات کاربران و تحلیل مزایا/معایب
بر اساس پستهای X و بررسیها، نظرات عمدتاً مثبت است، اما برخی انتقادها وجود دارد:
- مزایا:
- مدل قوی و ارزان برای کارهای واقعی، با hallucination کم (هذیان کمتر).
- برتر در زبانهای آسیایی و زمینههای فرهنگی، دقیق و قابل اعتماد.
- مناسب برای enterprise، با استدلال مطمئن و ابزارهای خوب.
- کارایی بالا نسبت به اندازه (Intelligence Index بالا برای قیمت).
- معایب:
- گاهی over-confident یا hallucinate در دادههای جدید.
- حالت reasoning کندتر برای سؤالات ساده (۲۲ ثانیه vs. ۴ ثانیه در مدلهای قبلی).
- خروجیها گاهی bloated (پر از اطلاعات غیرضروری) یا کماطلاعات.
- عدم پیشرفت چشمگیر در برخی بنچمارکهای کدگذاری یا agent tasks نسبت به رقبا.
جمعبندی و توصیه
Solar Pro 2 یک پیشرفت قابل توجه در حوزه LLMها است که با اندازه کوچک، عملکرد frontier-level ارائه میدهد و به ویژه برای کاربران آسیایی یا کسانی که به دنبال مدل ارزان و چندزبانه هستند، ایدهآل است. این مدل نشاندهنده تمرکز Upstage بر sovereign AI (هوش مصنوعی مستقل) است و میتواند در کارهای تجاری و استدلالی تحولآفرین باشد. با این حال، برای وظایف بسیار پیچیده یا نیاز به سرعت بالا، ممکن است نیاز به ترکیب با مدلهای دیگر داشته باشید. اگر در حوزههای مالی، حقوقی یا چندزبانه فعالیت میکنید، حتماً آن را تست کنید – اما همیشه خروجیها را verify کنید. اگر جزئیات خاصی مانند بنچمارک خاصی یا مقایسه با مدل خاصی مد نظرتان است، بگید تا عمیقتر بررسی کنم!
خلاصه بنچمارکهای Solar Pro 2
| بنچمارک | دستهبندی | عملکرد Solar Pro 2 | مقایسه با رقبا |
|---|---|---|---|
| Ko-Arena-Hard-Auto | درک و تولید زبان کرهای (پیچیده) | عملکرد مشابه GPT-4 و Claude 3 در سناریوهای adversarial و پیچیده | برابر یا بهتر از GPT-4 و Claude 3 |
| Ko-MMLU | درک چندوظیفهای زبان کرهای | پیشرو در وظایف عمومی NLP کرهای (مانند خلاصهسازی، ترجمه، پرسوجو) | برتر از مدلهای بزرگتر (مانند GPT-4) |
| Hae-Rae | پردازش زبان تخصصی کرهای | عملکرد برتر در متون حقوقی، مالی، و پزشکی | پیشرو در مقایسه با مدلهای بزرگتر |
| Ko-IFEval | ارزیابی دستورالعملهای کرهای | برتری در درک و تولید زبان در وظایف دستورمحور | بهتر از مدلهای مشابه در وظایف کرهای |
| MMLU | استدلال عمومی چندوظیفهای | امتیاز بالا در درک عمومی و استدلال (حدود ۰.۷۲۵ در برخی تحلیلها) | رقابتی با مدلهای 70B+ |
| MMLU-Pro | استدلال پیشرفته چندوظیفهای | عملکرد قوی در وظایف پیچیدهتر استدلالی | برابر یا بهتر از مدلهای بزرگتر |
| HumanEval | کدنویسی و مهندسی نرمافزار | توانایی قوی در تولید کد و حل مسائل برنامهنویسی | رقابتی با مدلهای برتر مانند Claude 3 |
| SWE-Bench Agentless | وظایف مهندسی نرمافزار | عملکرد برجسته در وظایف پیچیده مهندسی نرمافزار بدون نیاز به agent | بهتر از بسیاری از مدلهای بزرگتر |
| Math500 | ریاضیات پیشرفته | برتری در حل مسائل ریاضی پیچیده | عملکرد قوی در مقایسه با مدلهای 70B+ |
| AIME | ریاضیات رقابتی | توانایی بالا در حل مسائل ریاضی رقابتی و پیچیده | رقابتی با مدلهای پیشرو |
نکات کلیدی درباره بنچمارکها
- عملکرد کرهای: Solar Pro 2 در بنچمارکهای کرهای (Ko-MMLU، Hae-Rae، Ko-IFEval) به دلیل بهینهسازی برای زبان و فرهنگ کرهای، به طور مداوم از مدلهای بزرگتر (مانند GPT-4 و Claude 3) پیشی میگیرد. این مدل بهویژه در متون تخصصی (حقوقی، مالی، پزشکی) عملکردی استثنایی دارد.
- استدلال عمومی: در MMLU و MMLU-Pro، Solar Pro 2 با ۳۱ میلیارد پارامتر، کارایی مشابه یا بهتر از مدلهای 70B+ ارائه میدهد، که نشاندهنده بهرهوری پارامتری بالای آن است.
- ریاضیات و کدنویسی: در Math500، AIME و HumanEval، مدل توانایی حل مسائل پیچیده ریاضی و کدنویسی را نشان میدهد و در SWE-Bench Agentless (مهندسی نرمافزار) به دلیل تواناییهای بدون agent، برجسته است.
- مقایسه با رقبا: در Ko-Arena-Hard-Auto، عملکرد Solar Pro 2 با GPT-4 و Claude 3 قابل مقایسه است، اما با هزینه کمتر (۰.۵ دلار به ازای هر میلیون توکن در مقابل ۳-۱۵ دلار برای Claude 4 Sonnet).
- کارایی پارامتری: با وجود اندازه کوچکتر (31B)، این مدل کارایی استدلالی و زبانی بالاتری نسبت به مدلهای بزرگتر ارائه میدهد، که آن را برای استقرارهای سازمانی مقرونبهصرفه میکند.
تحلیل و توضیحات تکمیلی
- چرا جدولها مهماند؟
- بنچمارکها معیارهای استانداردی برای ارزیابی عملکرد مدلهای زبانی هستند. Solar Pro 2 با عملکرد برتر در این بنچمارکها، نشان میدهد که میتواند با مدلهای بزرگتر رقابت کند، حتی با منابع محاسباتی کمتر.
- فقدان اعداد دقیق در سند اصلی ممکن است به دلیل تمرکز بر نتایج کیفی یا در دسترس نبودن جدولهای کامل در زمان انتشار باشد. با این حال، Upstage ادعا میکند که Solar Pro 2 در حوزههای ذکرشده پیشرو است.
- مزایای عملکرد:
- زبان کرهای: برتری در بنچمارکهای Ko-MMLU، Hae-Rae، و Ko-IFEval نشاندهنده بهینهسازی قوی برای بازار کره است، که برای کاربران آسیایی بسیار ارزشمند است.
- استدلال: حالت Reasoning Mode (فعالشده با فلگ reasoning_effort) امکان حل مسائل پیچیده چندمرحلهای را فراهم میکند، که برای کاربردهای سازمانی (مانند تحلیل داده یا تولید گزارش) ایدهآل است.
- کدنویسی: عملکرد در HumanEval و SWE-Bench Agentless نشاندهنده توانایی مدل در تولید کدهای قابلاعتماد و حل مسائل مهندسی نرمافزار است.
- محدودیتها:
- سند اصلی اعداد دقیق (مثل درصد یا امتیاز) را ارائه نداده، که ممکن است برای تحلیل دقیقتر مشکلساز باشد. برای اطلاعات عددی دقیق، باید به کنسول Upstage یا گزارشهای تکمیلی مراجعه کرد.
- برخی کاربران در X گزارش کردهاند که در وظایف بسیار پیچیده (مانند کدنویسی بلندمدت)، Solar Pro 2 ممکن است نسبت به رقبا کمی ضعیفتر عمل کند یا خروجیهای بیشازحد طولانی تولید کند.