فرصت اقتصادی بزرگ: سرمایه‌گذاری گسترده در بازارهای نوظهور

بلومبرگ گزارش می‌دهد که سرمایه‌گذاران در حال حرکت به سمت بازارهای نوظهور هستند تا از رشد فناوری هوش مصنوعی بهره‌مند شوند. انتظار می‌رود این موج سرمایه‌گذاری، تحرک اقتصادی قابل‌ملاحظه‌ای در کشورهای در حال توسعه ایجاد کند.

چرا مهم است؟ این ترند می‌تواند مسیر رشد اقتصادی کشورهایی مانند هند، چین، و برخی اقتصادهای آفریقایی یا آسیای جنوب شرقی را تغییر دهد.

فرصت اقتصادی بزرگ: سرمایه‌گذاری گسترده در بازارهای نوظهور با موتور محرک «هوش مصنوعی»

بلومبرگ در گزارشی (۱۷ آگوست ۲۰۲۵) پیش‌بینی کرده است که موج جدید سرمایه‌گذاری در فناوری‌های هوش مصنوعی، موتور اصلی رشد اقتصادی در بازارهای نوظهور طی یک دههٔ آینده خواهد بود. به بیان ساده، همان‌طور که اینترنت و موبایل در دهه‌های گذشته زیرساخت تحول در اقتصادهای نوظهور شدند، اکنون AI نقش پیشران جدید را ایفا می‌کند.

چرا بازارهای نوظهور کانون توجه شده‌اند؟

1. جمعیت جوان و پذیرای فناوری: کشورهایی مانند هند، اندونزی، ویتنام، نیجریه و برزیل جمعیتی دارند که دیجیتال‌نیتیو هستند و به‌سرعت فناوری‌های نو را جذب می‌کنند.
2. زیرساخت دیجیتال در حال بلوغ: گسترش اینترنت پرسرعت موبایلی و پرداخت‌های دیجیتال بستر لازم برای پیاده‌سازی سریع سرویس‌های هوش مصنوعی را فراهم کرده است.
3. فشار برای افزایش بهره‌وری: این کشورها با چالش رشد سریع جمعیت، بیکاری پنهان، و نیاز به افزایش بهره‌وری اقتصادی روبه‌رو هستند؛ هوش مصنوعی ابزاری برای پرش مرحله‌ای (leapfrogging) است.

حوزه‌های اصلی جذب سرمایه

• فین‌تک و بانکداری دیجیتال: هوش مصنوعی در اعتبارسنجی، مبارزه با تقلب، و اعطای وام خرد تحول‌آفرین است.
• سلامت دیجیتال: در کشورهایی با کمبود پزشک، AI برای تشخیص اولیه، تصویربرداری و پایش بیماری‌های مزمن نقش کلیدی دارد.
• زنجیره تأمین و لجستیک: AI در بهینه‌سازی مسیر حمل‌ونقل، مدیریت موجودی، و پیش‌بینی تقاضا ارزش‌آفرینی بزرگی دارد.
• آموزش شخصی‌سازی‌شده: نسل جوان در این کشورها به ابزارهای یادگیری ارزان و هوشمند نیاز دارد.
• انرژی و اقلیم: از مدیریت شبکه‌های برق تا پیش‌بینی شرایط آب‌وهوایی برای کشاورزی، AI می‌تواند به افزایش تاب‌آوری کمک کند.

فرصت‌های استراتژیک

• سرمایه‌گذاران غربی و آسیایی: صندوق‌های بزرگ به‌دنبال ورود به این بازارها هستند، زیرا اشباع در کشورهای توسعه‌یافته بازده سرمایه‌گذاری را کاهش داده است.
• نقش چین و هند: چین همزمان به‌عنوان سرمایه‌گذار و رقیب حضور دارد؛ هند با اکوسیستم استارتاپی فعال، خود به قطب AI در حال تبدیل شدن است.
• دیپلماسی فناوری: همکاری یا رقابت قدرت‌های بزرگ در بازارهای نوظهور نه‌فقط اقتصادی بلکه ژئوپلیتیک است.

چالش‌ها و تهدیدها

1. کمبود زیرساخت سخت‌افزاری (GPU/دیتاسنتر): ممکن است کشورهای نوظهور درگیر وابستگی به شرکت‌های خارجی شوند.
2. مسائل حاکمیتی و رگولاتوری: نبود قوانین مشخص درباره حریم خصوصی و مالکیت داده می‌تواند مانع اعتماد عمومی شود.
3. ریسک‌های ژئوپلیتیکی: سرمایه‌گذاری در کشورهایی با بی‌ثباتی سیاسی یا تحریم‌های بین‌المللی خطر بالاتری دارد.
4. شکاف مهارتی: بدون آموزش نیروی انسانی، صرف سرمایه‌گذاری مالی به‌تنهایی اثر کافی نخواهد داشت.

تحلیل فرصت–تهدید

جمع‌بندی تحلیلی

سرمایه‌گذاری گسترده در بازارهای نوظهور به‌واسطهٔ موج هوش مصنوعی می‌تواند بزرگ‌ترین فرصت اقتصادی دههٔ آینده باشد. این روند به کشورهایی که تاکنون بیشتر مصرف‌کننده فناوری بوده‌اند، شانس تبدیل‌شدن به تولیدکننده و نوآور می‌دهد. بااین‌حال، اگر سرمایه‌گذاری در زیرساخت، آموزش نیروی انسانی و سیاست‌گذاری شفاف همگام با رشد سرمایه نباشد، شکاف‌های دیجیتال و وابستگی‌های فناورانه می‌تواند به تهدیدی بلندمدت بدل شود.

این تصویر، یک نقشهٔ فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بازارهای نوظهور را نشان می‌دهد که بر اساس کشور و صنعت دسته‌بندی شده است.

نکات کلیدی از نمودار:

• هند پیشتاز است؛ با فرصت‌های بزرگ در AI & Tech (۱۲۰ میلیارد دلار) و انرژی‌های تجدیدپذیر (۹۵ میلیارد دلار).
• برزیل ظرفیت بالایی در AgriTech و FinTech دارد (۷۰ و ۵۵ میلیارد دلار).
• ویتنام در حال رشد سریع در تولید و تجارت الکترونیک است.
• نیجریه بیشترین نیاز را در زیرساخت‌های ارتباطی و سلامت دارد.
• اندونزی بازاری مهم برای انرژی تجدیدپذیر و خدمات دیجیتال است.

این تصویر کمک می‌کند تا سرمایه‌گذاران به‌جای نگاه کلی، یک دید صنعتی-جغرافیایی دقیق‌تر از فرصت‌ها داشته باشند.