دولت ترامپ در انتظار دستور اجرایی برای مهار AI «بیدارگرایانه» (Woke AI)

• دولت ترامپ و تیم جدید هوش مصنوعی کاخ سفید، شامل دیوید سَکس (AI Czar) و سریرام کریشنان، به‌دنبال دستور اجرایی هستند که AIهای تجاری دولتی را به‌صورت سیاست‌زدایی‌شده و خنثی سیاسی کنند.
• هدف مشخص مقابله با سوگیری لیبرال یا اجتماعی در پاسخ‌های مدل‌هایی مانند Gemini است — جایی که تصاویر از شخصیت‌های تاریخی به‌صورت نژادی و جنسیتی بازسازی شده و واکنش‌های انتقادی ایجاد کردند.

محتوای دستور اجرایی

• AIهایی که از منابع فدرال استفاده می‌کنند باید:
  1. بی‌طرفی سیاسی داشته باشند؛
  2. فاقد هرگونه سوگیری ایدئولوژیک یا فرهنگی باشند.
• این دستور احتمالاً بخشی از مجموعه اقدامات دولت برای رقابت با چین در فناوری AI، شامل تسهیل صادرات چیپ، تسریع مجوز دیتا سنترها و تقویت زیرساخت انرژی خواهد بود.

چه شرکت‌هایی تحت تأثیر قرار می‌گیرند؟

• تمامی بنگاه‌های فناوری که به دنبال کسب قراردادهای دولتی هستند — به‌ویژه گوگل (Gemini)، Anthropic، xAI، مایکروسافت، آمازون و ….
• احتمالاً شرکت‌هایی مانند xAI که شعار “Anti-Woke” دارد، در این فضا مورد توجه ویژه قرار خواهد گرفت؛ در حالی‌که Anthropic، منتقد سیاست‌های ترامپ و دارای تیمی با گرایش لیبرال، بیش از پیش تحت فشار خواهد بود.

تبعات و چالش‌ها

• رقابتی شدن طراحی مدل‌ها: مدل‌سازان به‌منظور حفظ امکان قرارداد با دولت، باید چارچوب فنی جدیدی برای صافی (filtering) پاسخ‌ها و شفافیت در دیتاست‌ها ارائه دهند.
• خطر سیاسی کردن هوش مصنوعی: در صورتی که این دستور نه برای ایمنی محتوا بلکه برای تزریق گرایشات سیاسی باشد، ممکن است انتقاد از سانسور معکوس و خشک شدن نوآوری را به همراه داشته باشد.
• برخی استارتاپ‌ها ممکن است با تصمیم به عدم افزودن محافظ‌های اخلاقی تلاش کنند خود را از دست قوانین دور نگه دارند، ولی در چنین وضعیتی، قادر به ارائه خدماتن دولتی نخواهند بود.

ابعاد ژئوپلیتیکی

• یکی از اهداف این دستور، حفظ برتری آمریکا در بازار AI و جلوگیری از نفوذ فرهنگی چین بوده و دولت قصد دارد صادرات تراشه‌های قدرتمند Nvidia را تسهیل کند.
• در نتیجه، سفارش‌دهندگان در خاورمیانه و شرکای نزدیک آمریکا ممکن است فقط به AIهایی اجازه نفوذ داده شود که طبق معیارهای بی‌طرفی طراحی شده‌اند.

جمع‌بندی

۱. تحولی ساختاری در طراحی هوش مصنوعی دولتی: مدل‌ها باید بی‌طرف و بدون سوگیری باشند.
۲. فشار سیاسی: این اقدام نشان‌دهنده پیوند فناوری و سیاست‌گذاری حزبی در آمریکا است و ممکن است منجر به جهت‌گیری فرهنگی اجباری شود.
۳. پیامد برای شرکت‌های AI: الزام به رعایت بی‌طرفی می‌تواند هزینه، زمان توسعه و نیاز به شفافیت را افزایش دهد.
۴. مسیر ژئوپلیتیکی: سیاست آمریکا برای حفظ نفوذ از طریق صادرات تکنولوژی قابل‌اطمینان در رقابت با چین، در حال شکل‌گیری است.

اصل خبر از Mashable

Mashable با استناد به گزارش WSJ می‌نویسد که کاخ سفید تحت دولت ترامپ در دست اقدام برای صدور یک فرمان اجرایی جدید است که هدف آن مقابله با هوش مصنوعی دارای سوگیری ایدئولوژیک (Woke AI) بوده و ضمانت می‌کند مدل‌های AI مورد استفاده توسط دولتی‌ها و پیمانکاران فدرال سیاسی‌خنثی باقی بمانند.

• این فرمان بخشی از بسته‌ای است که شامل سرمایه‌گذاری در زیرساخت چیپ، صادرات تراشه و تسهیل ساخت دیتاسنتر است.
• هدف اصلی: حذف آثار سیاسی‌گری در AI و جلوگیری از گرایشات لیبرال در پاسخ‌ها.

زمینه سیاسی و سازمانی

• این امر با فشار گسترده علیه DEI (تنوع، برابری، شمول) و تلاش برای محدود کردن «ایده‌های بیدارگرایانه» در بخش عمومی آمریکا همراه است.
• نقش کلیدی دارندگان مدیریت AI در کاخ سفید: دیوید سَکس (AI Czar) و سریرام کریشنان، با پشتیبانی سیاسی گسترده جمهوری‌خواهان.

تأثیر بر شرکت‌های فناوری

تحلیل از دیدگاه AP News

• AP News اشاره می‌کند که پیش‌تر تلاش بسیاری از شرکت‌ها برای کاهش سوگیری الگوریتمی با تمرکز روی عدالت اجتماعی موفقیت‌هایی قابل توجه داشت؛ این فرمان احتمالاً این جهت‌گیری را تضعیف و سیاست‌زده خواهد کرد.
• حذف عبارت‌هایی مانند «مسئولیت‌پذیری»، «عدالت» و «ایمنی AI» از زبان رسمی سیاست‌گذاری، نگرانی پژوهشگران را برانگیخته است؛ آنها نگرانند این اقدامات فناوری را به سمت ایده‌گرایی سیاسی سوق دهد.

پیامدها و چالش‌ها

1. سانسور سیاسی معکوس:
   مدل‌ها ممکن است مجبور شوند گرایشات محافظه‌کارانه را برجسته کرده و نظرات آزاد را محدود کنند.
2. تحمیل هزینه‌های اضافی توسعه:
   شرکت‌ها باید مدل‌ها را برای تحقق بی‌طرفی (هرچند تعریف‌ناشده و سیاسی‌شده) تنظیم و مستندسازی کنند.
3. پیچیدگی اداری در قراردادهای فدرال:
   پیمانکاران AI باید پیش از ورود به پروژه‌های دولتی، مدل خود را به مقامات فدرال ثابت کرده و گواهی بی‌طرفی دریافت کنند.
4. افزایش رقابت و تفرقه در صنعت:
   شرکت‌هایی مانند xAI (موضع‌گیری مستقیم) احتمالاً از این روند سود می‌برند؛ در حالیکه Anthropic یا OpenAI شاید در این مسیر با چالش مواجه شوند.

جمع‌بندی

فرمان اجرایی پیش‌رو، بخشی از جهت‌گیری سیاسی قوی در فناوری AI آمریکاست. برای حفظ دسترسی به قراردادهای دولتی، شرکت‌ها باید:

• تعریف دقیق و قابل سنجش «بی‌طرفی سیاسی» در مدل‌های خود داشته باشند؛
• شفافیت کامل در چرخه تصمیم‌سازی مدل (از دیتاست تا خروجی) را فراهم کنند؛
• آماده نظارت و ممیزی توسط نهادهای دولتی باشند.

همچنین این تغییر، تقسیم‌بندی آشکاری را بین کمپانی‌های AI ایجاد می‌کند:

• موفق‌ها: آنهایی که خود را با دستور جدید وفق دهند
• متضرران: آنهایی که به دلیل طراحی داخلی یا خط مشی‌های حقوقی دچار چالش شوند

در پاسخ به سیاست جدید دولت ایالات متحده مبنی بر جلوگیری از سوگیری سیاسی مدل‌های هوش مصنوعی (AI)—به‌ویژه در چت‌بات‌ها و مدل‌های پردازش زبان طبیعی (NLP)—شرکت‌های فعال در این حوزه باید گام‌های مشخصی برای تطبیق با الزامات فدرال و ورود به قراردادهای دولتی بردارند.

در ادامه، نقشه راه پیشنهادی در دو بخش ارائه می‌شود:

بخش اول: تطبیق مدل‌های NLP با سیاست «بی‌طرفی سیاسی»

این بخش ناظر بر الزامات فنی و محتوایی برای مدل‌های زبانی است تا مطابق با سیاست‌های جدید آمریکا در زمینه “non-woke AI” باشند.

۱. ارزیابی اولیه مدل‌های زبانی موجود

• بررسی کامل پاسخ‌های مدل در حوزه‌های پرچالش (race, gender, religion, politics, immigration)
• استفاده از ابزارهای bias detection (مثل OpenAI evals، IBM AI Fairness 360)
• تحلیل datasetهای آموزشی و مشخص کردن منابع احتمالی سوگیری

۲. پاک‌سازی داده‌های آموزشی

• ❌ حذف داده‌های دارای تمایلات ایدئولوژیک خاص
• ⚖️ استفاده از balanced corpus با دیدگاه‌های مختلف (مثلاً متون رسانه‌های چپ و راست در کنار هم)
• ✔️ افزوده‌سازی داده‌های governmental/public برای همسویی با سیاست‌های رسمی

۳. بازطراحی پاسخ‌دهی در حوزه‌های حساس

• طراحی template responses برای سوالات سیاسی/اجتماعی خاص (مثلاً در پاسخ به مباحث ترامپ، مهاجرت، نظریه‌های جنسیتی)
• اضافه کردن فیلترهای پاسخ مبتنی بر قوانین جدید فدرال (مثلاً محدود کردن پاسخ به مباحث “woke”)

۴. استفاده از مدل‌های تطبیقی و یادگیری نظارت‌شده

• Fine-tune مدل‌ها با داده‌های politically-neutral
• استفاده از روش‌های RLHF (Reinforcement Learning from Human Feedback) با نظارت داورهای سیاسی بی‌طرف

۵. مستندسازی و گزارش‌دهی شفاف

• ارائه گزارش رسمی از مراحل bias mitigation
• ایجاد سند شفاف از اصول اخلاقی و روش آموزش مدل‌ها برای ارائه به نهادهای فدرال

بخش دوم: نقشه راه قانونی برای ورود به قراردادهای فدرال AI

فاز ۱: آماده‌سازی حقوقی و فنی

1. ✅ ثبت شرکت در سامانه SAM.gov
2. ️ کسب شماره DUNS و کد CAGE برای شناسایی در قراردادهای فدرال
3. تهیه مستندات مربوط به:
   • تطابق با دستورالعمل اجرایی جدید بایدن/ترامپ (بسته به زمان اجرا)
   • سیاست‌نامه امنیت داده و privacy
   • سیاست‌های مقابله با bias

فاز ۲: ممیزی و تاییدیه‌های رسمی

1. طی‌کردن AI Risk Management Framework از NIST
2. گرفتن تاییدیه از نهادهای مرتبط مثل:
   • NIST (استانداردهای ریسک AI)
   • CISA (امنیت سایبری)
   • OMB و OSTP (در حوزه سیاست‌گذاری)

فاز ۳: مشارکت در پروژه‌های آزمایشی فدرال

• همکاری با آژانس‌هایی مانند:
  • وزارت دفاع (DARPA)
  • وزارت بازرگانی
  • وزارت دادگستری یا آموزش
• شرکت در پروژه‌های ایالتی با ویژگی‌های امنیتی، اخلاقی و ضدسوگیری

فاز ۴: عقد قرارداد رسمی

• ✍️ پس از موفقیت در فاز آزمایشی و ارزیابی نهایی، امکان عقد قرارداد چندساله فراهم می‌شود.
• مزایا:
  • درآمد پایدار از دولت فدرال
  • افزایش اعتبار در بازار جهانی
  • تطابق با استانداردهای بین‌المللی AI Ethics

جمع‌بندی

با این دستور اجرایی، ایالات متحده می‌خواهد کنترل بیشتری بر روی “جهت‌گیری ایدئولوژیک” هوش مصنوعی داشته باشد. بنابراین، هر شرکت AI (از جمله سازندگان چت‌بات یا پلتفرم‌های NLP) اگر بخواهد وارد بازار قراردادهای دولتی آمریکا شود، باید نشان دهد بی‌طرفی سیاسی را رعایت کرده، سوگیری را کاهش داده و اصول اخلاقی فدرال را لحاظ کرده است.

مدل عملیاتی تطبیق NLP با سیاست‌های دولتی ایران

۱. تحلیل چارچوب قانونی و اخلاقی ایران برای AI

• بررسی قوانین موجود:
  • قانون حمایت از داده‌های شخصی (مصوب ۱۴۰۱)
  • سیاست‌های شورای عالی فضای مجازی (مصوبات مرتبط با هوش مصنوعی و محتوا)
  • مصوبات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره استانداردهای AI
  • دستورالعمل‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای محتوای دیجیتال
• نکات کلیدی:
  • حفظ حریم خصوصی کاربران
  • عدم انتشار محتوای نامناسب، سیاسی یا مذهبی حساس
  • حمایت از ارزش‌ها و هنجارهای فرهنگی ایرانی-اسلامی
  • عدم بروز سوگیری و تبعیض جنسیتی، قومی، زبانی، مذهبی

۲. چک‌لیست ثبت و پذیرش در سامانه‌های دولتی ایران

۳. نقشه تطبیق داده‌ها و مدل‌ها با قوانین ایران

۴. پیشنهادات عملی برای تسهیل ورود به پروژه‌های دولتی

• ایجاد کمیته داخلی اخلاق AI متشکل از حقوق‌دان، متخصص IT، و کارشناسان فرهنگی برای بازبینی محتوا
• اجرای دوره‌های آموزشی مداوم برای تیم توسعه در زمینه قوانین فضای مجازی و حریم خصوصی
• استفاده از ابزارهای تحلیل محتوا و bias detection با قابلیت تطبیق زبانی و فرهنگی فارسی
• همکاری با مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی برای اعتبارسنجی علمی و فرهنگی مدل‌ها
• توسعه مستندات و کتابچه راهنمای فنی و حقوقی به زبان فارسی جهت ارائه به دستگاه‌های اجرایی

۵. جمع‌بندی