جریان عظیم سرمایه به زیرساختهای AI و مرکز دادهها
گزارشی از رویترز میگوید شرکتها میلیاردها دلار در زیرساختهای AI از جمله مراکز داده، تراشهها، و انرژی سرمایهگذاری میکنند تا با افزایش تقاضا همراه شوند.
در همین راستا، AMD با OpenAI قراردادی چندساله برای تأمین تراشه بسته است و Nvidia نیز قصد دارد تا ۱۰۰ میلیارد دلار در OpenAI سرمایهگذاری کند.
تحلیل:
- این روند تأکید میکند که چالش اصلی AI دیگر فقط مدل و الگوریتم نیست — بلکه توان عملیاتی، انرژی، انتقال داده و ذخیرهسازی است.
- شرکتهایی که زیرساخت ارائه میدهند اکنون در جایگاه حیاتی قرار دارند: دیتاسنتر، برق پاک، خنکسازی و شبکه پرسرعت (backbone).
- ریسکهای زیرساختی شامل هزینه اولیه بسیار بالا، مصرف انرژی زیاد و وابستگی به قطعات تخصصی (مانند GPU) است.
- اگر این سرمایهگذاریها بهدرستی انجام شوند، شرکتهای زیرساختی مثل CoreWeave یا شرکتهای تأمین برق میتوانند ستارههای آینده باشند.
خبر رویترز نشان میدهد تحول سرمایهگذاری در اکوسیستم AI از مدلسازی به زیرساخت رسیده است.
دیگر تمرکز بازار فقط بر مدلهای زبانی یا الگوریتمهای جدید نیست، بلکه بر پایههایی قرار گرفته که امکان اجرای این مدلها را فراهم میکنند: مراکز داده، انرژی، تراشهها، و سیستمهای خنکسازی.
۱. تغییر پارادایم سرمایهگذاری
در موج اول (۲۰۱۸–۲۰۲۳)، سرمایهها عمدتاً به استارتاپهای مدلمحور و نرمافزارهای هوش مصنوعی سرازیر شد: OpenAI، Anthropic، Cohere و غیره.
اما در موج دوم (از ۲۰۲۴ به بعد)، سرمایه به سمت “AI infrastructure layer” تغییر جهت داده است:
- شرکتهای دیتاسنتر مانند CoreWeave، Equinix، Digital Realty
- تأمینکنندگان GPU مانند Nvidia، AMD، TSMC
- ارائهدهندگان انرژی و خنکسازی مانند NextEra Energy، Schneider Electric
به عبارت دیگر، «هوش مصنوعی» از مرحله نرمافزار، وارد مرحلهی “سختافزار بهعنوان گلوگاه” شده است.
۲. اهمیت استراتژیک قرارداد AMD و OpenAI
قرارداد چندسالهی AMD با OpenAI نشانهای از تلاش برای شکستن انحصار Nvidia است.
AMD با سری تراشههای MI300 تلاش میکند GPUهای رقابتی ارائه دهد تا:
- هزینههای پردازش برای مدلهای بزرگ کاهش یابد
- زنجیره تأمین متنوعتر شود
- ریسک وابستگی به یک برند کاهش پیدا کند
اگر AMD بتواند سهمی از قراردادهای inference و training بهدست آورد، توازن قدرت در بازار تراشه AI تغییر خواهد کرد.
۳. سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری Nvidia در OpenAI
اگر این عدد تأیید شود، نشانهای از تغییر رابطه از “مشتری-تأمینکننده” به “شریک اکوسیستم” است.
Nvidia میخواهد از فروش تراشه فراتر برود و وارد سطح بالاتری از ارزشافزوده شود:
- سرمایهگذاری مستقیم در شرکتهای مولد مدلها
- حضور در لایه inference و cloud service
- ایجاد وابستگی اکوسیستمی میان سختافزار و نرمافزار
این حرکت مشابه استراتژی اپل در اکوسیستم iOS است: کنترل هم سختافزار و هم نرمافزار.
۴. چالش انرژی و خنکسازی
هر مرکز داده بزرگ AI میتواند بهاندازهی یک شهر کوچک برق مصرف کند.
پیشبینیها نشان میدهد تا سال ۲۰۳۰ مصرف برق دیتاسنترها ممکن است به ۸٪ کل برق جهان برسد.
در نتیجه، شرکتهایی که بتوانند:
- انرژی پاک ارزان (مانند برق خورشیدی یا هستهای کوچک) فراهم کنند
- سیستمهای خنکسازی مایع یا غوطهوری (immersion cooling) بسازند
- یا مکانیابی هوشمند برای دیتاسنترها انجام دهند (نزدیک منابع انرژی)
میتوانند تبدیل به بخش کلیدی زنجیره ارزش AI شوند.
۵. پیامد کلان:
- اقتصادی: شکلگیری یک صنعت جدید چندتریلیوندلاری حول «AI Infrastructure»
- سیاسی: تمرکز ژئوپلیتیکی روی انرژی و تراشه (درگیریهای آمریکا–چین–تایوان)
- زیستمحیطی: فشار شدید بر سیاستهای انرژی و تولید برق پاک
- فناورانه: افزایش اهمیت edge computing و مدلهای فشرده برای کاهش بار مراکز داده
جمعبندی تحلیلی:
هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۵ دیگر نبرد مدلها نیست، بلکه نبرد زیرساختهاست.
شرکتی برنده خواهد بود که نه فقط بهترین الگوریتم، بلکه پایدارترین، سریعترین و ارزانترین ظرفیت پردازشی را داشته باشد.
در یک جمله:
“AI doesn’t run on code anymore — it runs on megawatts.”
پرایم سیستم، رهبر فناوری اطلاعات در قزوین و زنجان، با افتخار نمایندگی رسمی معتبرترین برندهای ایران و جهان است:
۱- تخت جمشید:
پرایم سیستم، پیشگام سختافزار، گیمینگ، رندرینگ و لوازم جانبی کامپیوتر
۲- سیناپ:
پرایم سیستم، سیستمهای AIDC
پیشرو در شناسایی خودکار و جمعآوری داده، نرمافزارهای انبار و لجستیک و تجهیزات بارکد/RFID برای صنایع تولیدی، خردهفروشی و راهحلهای دقیق برای زنجیره تأمین.
۳- ماپرا:
پرایم سیستم، تحول دیجیتال صنعت F&B
نرمافزار یکپارچه مدیریت فروش، انبارداری، باشگاه مشتریان و رزرو آنلاین بر پایه فناوری ابری و دادهمحور، همراه هزاران رستوران، کافه و فستفود برای مدیریت بدون محدودیت مکان/زمان، افزایش کارایی و هوشمندسازی عملیات.
۴- سختافزار:
پرایم سیستم، پیشتاز قطعات دیجیتال
فروش آنلاین/آفلاین قطعات کامپیوتر و دیجیتال و نمایندگی برندهای ایرانی/خارجی، ارسال به تمام ایران، سیستمهای گیمینگ/رندرینگ/ماینینگ و تیم اورکلاکر حرفهای. تولید محتوای تخصصی، برترین فروشگاه سخت افزار و نرم افزار قزوین/زنجان.
۵- نیلپر:
پرایم سیستم، تولیدکننده محصولات ارگونومیک، کوله و کیف
تمرکز بر کیفیت، طراحی دانشمحور و بازارهای اداری/آموزشی/رستورانی. مدیریت استراتژیک برای رضایت مشتری.
۶- زبرآسیا:
پرایم سیستم، فناوری AIDC و بارکد
تسهیل در جمعآوری داده بدون خطا با تمرکز بر بارکد و AID، راهحلهای اطلاعاتی برای صنایع، افزایش سرعت/دقت و برنامهریزی منابع. تکیه بر متخصصان داخلی و دانش جهانی، جلب اعتماد مشتریان.
