توافق تیک تاک با آمریکا به مراحل پایانی خود نزدیک می‌شود

خبر معامله TikTok در آمریکا، که به واگذاری عملیات ایالات متحده از مالک چینی ByteDance منجر می‌شود، یک پیشرفت کلیدی در تنش‌های تجاری وامنیتی بین واشنگتن و پکن است. این توافق، که ترامپ آن را “پیشرفت نادر” در مذاکرات دو کشور بزرگ اقتصادی می‌نامد، TikTok را از ممنوعیت قانونی نجات می‌دهد و ۱۷۰ میلیون کاربر آمریکایی را حفظ می‌کند. منابع کاخ سفید تأیید می‌کنند که معامله با سرمایه‌گذاران آمریکایی مانند Oracle و Silver Lake پیش می‌رود، در حالی که ByteDance سهام اقلیت نگه می‌دارد. این deal نه تنها نگرانی‌های امنیتی داده را برطرف می‌کند، بلکه می‌تواند الگویی برای روابط تجاری US-China باشد و بازارهای فناوری را تثبیت کند. ارزش دارایی‌های آمریکایی TikTok “میلیاردها دلار” تخمین زده می‌شود و تمرکز بر استقلال الگوریتم، آن را از طرح‌های قبلی متمایز می‌سازد.

ویژگی‌های کلیدی معامله

توافق یک joint venture آمریکایی ایجاد می‌کند که کنترل عملیاتی TikTok US را به دست می‌گیرد، با تأکید بر امنیت و استقلال. نکات اصلی عبارتند از:

• ساختار مالکیت: ByteDance کمتر از ۲۰٪ سهام نگه می‌دارد، در حالی که حدود ۸۰٪ به سرمایه‌گذاران آمریکایی، شرکت‌های موجود US/جهانی و سرمایه‌گذاران جدید بدون ارتباط با ByteDance واگذار می‌شود. کنترل (هیئت مدیره و تصمیم‌گیری‌ها) کاملاً آمریکایی است، بدون “سهم طلایی” یا صندلی هیئت مدیره برای دولت ایالات متحده. این ساختار، الزامات قانون ۲۰۲۴ برای “واگذاری کامل” را برآورده می‌کند.
• سرمایه‌گذاران: کنسرسیومی از “نام‌های بزرگ” شامل Oracle (برای ذخیره‌سازی داده و نظارت الگوریتم)، Silver Lake (private equity)، Andreessen Horowitz (venture capital)، Larry Ellison (بنیان‌گذار Oracle)، Michael Dell (Dell Technologies)، و Lachlan Murdoch (مدیر Fox Corp، پسر Rupert Murdoch). لیست کامل نهایی نشده، اما ترامپ این‌ها را “رهبران کسب‌وکار” توصیف کرده. Fox Corp نیز ممکن است بپیوندد تا مخاطبان جوان را هدف گیرد.
• امنیت داده و الگوریتم: تمام داده‌های کاربران آمریکایی در ابر Oracle (زیرساخت US-based) ذخیره می‌شود. الگوریتم پیشنهاد محتوا “retrained” و “secured” توسط Oracle می‌شود و ByteDance آن را license می‌دهد، اما نسخه US مستقل و خارج از کنترل پکن عمل می‌کند. کاربران نیازی به دانلود اپ جدید ندارند – یک نوآوری که تجربه کاربری را حفظ می‌کند.
• زمان‌بندی: ترامپ executive order امضا می‌کند که deal را قانونی می‌داند و ۱۲۰ روز pause جدید برای نهایی‌سازی می‌دهد. مهلت قبلی تا دسامبر بود و مقامات “۱۰۰٪ مطمئن” از بسته شدن هستند، هرچند کاغذبازی اضافی لازم است.
• تأیید چین: ترامپ تأیید Xi Jinping را اعلام کرده، و سفارت چین از “مذاکرات تجاری سازنده” استقبال کرده، مشروط به رعایت قوانین پکن.
• سایر جنبه‌ها: دولت ایالات متحده پرداخت دریافت نمی‌کند (نامشخص)، و TikTok US از تبلیغات و e-commerce مستقل عمل می‌کند، اما ByteDance سهامدار اقلیت است. ارزش کل ۳۵-۴۰ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.

واکنش‌ها و بحث‌ها در وب

جستجوهای اخیر نشان‌دهنده هیجان برای نجات TikTok، اما نگرانی‌های امنیتی و نفوذ چین است:

• وب: Reuters و WSJ جزئیات را برجسته کردند و آن را “توافق پیچیده” نامیدند. CNBC بر نقش Oracle در cloud و بستن deal در ۳۰-۴۵ روز تمرکز کرد. Axios بر lease الگوریتم و عدم دخالت دولت تأکید داشت. CBS News Oracle را “نگهبان احتمالی” خواند و به دوستی ترامپ با Ellison اشاره کرد. Bloomberg و LA Times کنسرسیوم را “راه‌حل برای روابط US-China” توصیف کردند. CNN بر نظارت Oracle بر الگوریتم تمرکز کرد. NYT آن را مشابه “Project Texas” دانست، اما مستقل‌تر. پوشش عمدتاً مثبت، اما Axios هشدار داد “هنوز نهایی نیست”.

تأثیر بر صنعت و تحلیل استراتژیک

نقاط قوت:

• امنیت و پایداری: Oracle (با سابقه از ۲۰۲۰) داده و الگوریتم را امن می‌کند، کاربران را حفظ و ۱۷۰ میلیون را نجات می‌دهد.
• اقتصادی: ارزش ۳۵-۴۰ میلیارد دلار، سود برای سرمایه‌گذاران (e.g., Murdoch برای رسانه، Oracle برای cloud). جنگ تجاری را آرام و بازارها را تثبیت می‌کند.
• سیاسی: ترامپ امتیاز می‌گیرد؛ breakthrough در روابط US-China.

نقاط ضعف و ریسک‌ها:

• نفوذ ByteDance: ۲۰٪ سهام و license الگوریتم ممکن است نگرانی‌های امنیتی را برانگیزد (e.g., CCP influence).
• عدم شفافیت: لیست کامل سرمایه‌گذاران و پرداخت احتمالی به دولت نامشخص؛ منتقدان ممکن است قانونی چالش کنند.
• قانونی: extensions مهلت ممکن است مورد مناقشه قرار گیرد.

تأثیر کلی: TikTok US مستقل می‌شود، اما وابستگی به ByteDance برای محتوا باقی می‌ماند. Oracle برنده cloud است؛ Murdoch رسانه را گسترش می‌دهد. Axios آن را “راه‌حل موقت اما ضروری” نامید. در بلندمدت، الگویی برای divestitureهای دیگر (e.g., WeChat) و تغییر روابط tech US-China.

آینده و جمع‌بندی

توافق با امضای ترامپ پیش می‌رود، با ۱۲۰ روز برای بستن و تمرکز بر approvals چینی. نظارت بر چالش‌های قانونی و نهایی لیست سرمایه‌گذاران ضروری است. در نهایت، این deal TikTok را نجات می‌دهد، تنش‌ها را کاهش و ترامپ را قهرمان نشان می‌دهد – اما سؤال نفوذ چین باقی می‌ماند. NYT درست می‌گوید: “دولت نظارت می‌کند، اما دخالت مستقیم ندارد”.