blog
تقاضا برای زیرساخت AI، عامل رشد درآمد فروش ابری
در فصل درآمد Q۲، شرکتهایی مانند Google Cloud و Microsoft Azure شاهد رشد درآمدی قابلتوجه بودهاند. Alphabet حدود ۱۳.۱ میلیارد دلار درآمد گزارش کرد (رشد ۲۶.۸٪)، و Azure نیز با همافزایی پروژههای OpenAI و راهکارهای Agentic AI رشدی حدود ۳۴–۳۵٪ داشت.
تحلیل:
- روند: افزایش تقاضای Agentic AI (سیستمهای با تصمیمگیری خودکار)، شرکتهای ابری سنتی را در کانون خدمات جدید قرار داده است.
- ارتباط با ایران: سرویسدهندگان ایرانی باید بر زیرساختهای ابری بومی تمرکز کنند و قراردادهای cloud-to-cloud در منطقه پیشنهاد دهند.
روند کلان: گسست رشدِ سهامداران ابری به AI
- Google Cloud رشد درآمد ۳۲٪ در فصل دوم ۲۰۲۵ را ثبت کرده و **Alphabet هزینه سرمایهای (CapEx) خود را افزایش داده و به ۸۵ میلیارد دلار رسانده است تا پاسخگوی تقاضای فزاینده AI باشد.
- آمازون (AWS) نیز با رشد ۱۹٪ در Q2 و انتظار سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلار در زیرساخت AI در سال جاری، در مسیر رقابت قرار دارد.
- SAP افزایش تقاضا برای ابزارهای AI محور و عامل رشد ۲۸٪ درآمد ابری را منتشر کرده است؛ این مجموعه تا پایان سال بیش از ۴۰ ایجنت هوشمند تجاری عرضه خواهد کرد.
آمار و حقایق کلیدی درباره رشد زیرساخت AI و سرویس ابری
- سرمایهگذاری جهانی در سرویسهای فضای ابر بین ۷۲۳ تا ۷۲۶ میلیارد دلار پیشبینی میشود (رشد ~۲۱–۲۱.۵٪) که بخش عمده آن ناشی از کاربرد AI است.
- کانالیس گزارش میدهد در Q1 ۲۰۲۵، هزینه زیرساخت ابر با رشد ۲۱٪ به ۹۰.۹ میلیارد دلار رسید و ۶۵٪ بازار در اختیار سه شرکت AWS، Azure و Google Cloud قرار دارد.
- مککینزی پیشبینی کرده تقاضای دیتاسنتر جهانی تا سال ۲۰۳۰ تقریباً سه برابر شود که ۷۰٪ آن مربوط به AI خواهد بود؛ در مجموع نیاز به سرمایهگذاری ۵.۲ تریلیون دلاری برآورد میشود.
- ظرفیت GPU بحرانی است: شرکتها همچون CoreWeave زیرساخت GPU محور اختصاصی خود را برای پاسخگویی به نیاز OpenAI توسعه دادهاند.
دلیل اصلی: چرا تقاضای AI باعث رشد ابری شده؟
رشد کاربردهای AI در سازمانها
- با حرکت AI از آزمایش به کاربرد، تقاضا برای AI Agentها، مدلهای تبدیل متن به تصویر/ویدیو و چرخههای inference بالا افزایش یافته است.
نیاز به زیرساخت مقیاسپذیر
- مدلهای بزرگ و زیرساختهای inference و training نیازمند GPU/TPU، دیتاسنتر و پهنای باند بالا هستند.
- هزینه inference تکرارشونده و سنگین، هزینه سناریوهای AI واقعی را افزایش میدهد.
استراتژیهای اپراتورهای ابری
- Google، Microsoft و Amazon هر سه سرمایهگذاری عظیم در زیرساخت AI دارند و در پاسخ به تقاضای روبهرشدی که OpenAI و رقبا ایجاد کردهاند، بازاریابی میکنند.
- مثلا Google با $85B CapEx، و AWS با تقویت محصولات Trainium و Bedrock، تقاضای مشتریان AI را پوشش میدهند.
تأثیر برای بازار ایران و توصیههای اجرایی
فرصت برای کسبوکارهای داخل ایران:
- توسعه ارزانتر خدمات AI مثل inferencing-as-a-service برای صنایع کوچک و متوسط.
- همکاری با ارائهدهندگان ابری یا توسعه دیتاسنتر خصوصی برای اشتراک GPU/TPU جهت کاربردهای تحقیقاتی و آموزشی.
چالشها:
- هزینه بالا برق، انرژی و تأمین GPU و شبکه.
- نیاز به طراحی مدل قیمتگذاری مصرف محور (token- یا نرخ مصرفی) برای مدیریت هزینه.
جمعبندی
تقاضای فزاینده برای خدمات AI (بخصوص agentها و مدلهای زبانی) در کنار کاربردهای روزافزون آن در صنایع مختلف، بهطور مستقیم باعث رشد سریع درآمد فروش سرویسهای ابری شده است. بازیگران بزرگ فناوری—Google, AWS, Azure, SAP و حتی Oracle—با سرمایهگذاری عظیم در زیرساخت AI، با هدف حفظ رقابت و سوددهی، به این جریان میپوندند.
ایران میتواند با تمرکز روی بازارهای انحصاری داخلی، نوآوری در استفاده از GPU و طراحی پلتفرمهای ارزانتر، وارد این زنجیره ارزش رو به رشد شود.
افزایش چشمگیر تقاضا برای زیرساختهای هوش مصنوعی، بهویژه سرویسهای GPU و محاسبات ابری (Cloud Infrastructure)، به یکی از محرکهای اصلی رشد درآمد شرکتهای بزرگ ابری مانند گوگل، مایکروسافت، آمازون و اوراکل تبدیل شده است.
آمار و نتایج مالی برجسته
- در سهماهه دوم سال مالی ۲۰۲۵ کمپانی Alphabet (مادر گوگل)، درآمد کل به ۹۶.۴ میلیارد دلار (+۱۴٪) و سود خالص به ۲۸.۲ میلیارد دلار (+۱۹٪) رسید.
- Google Cloud به درآمد ۱۳.۶ میلیارد دلار (+۳۲٪) دستیابی کرد که فراتر از پیشبینی بازار بود.
- گوگل پیشبینی CapEx برای سال ۲۰۲۵ را به ۸۵ میلیارد دلار (افزایش ۱۰ میلیارد دلار نسبت به پیشبینی اولیه) افزایش داد تا پاسخگوی تقاضای فزاینده از سوی مشتریان Cloud باشد.
نقش AI در رشد درآمد ابری
- سرمایهگذاری در مراکز داده و سختافزارهای AI مانند TPU بهعنوان زیرساخت ضرروی، تقاضا و درآمد Google Cloud را تقویت کردهاند.
- OpenAI بهعنوان مشتری Google Cloud نیز رشد قابلتوجهی در تقاضای زیرساخت ایجاد کرده—یک مشارکت استراتژیک که نشاندهنده اقبال اشتراکی رقباست.
- همچنین، سایر شرکتها مانند Microsoft و Oracle نیز شاهد رشد دو رقمی در کسبوکار ابری خود بودهاند که عمدتاً ناشی از نیاز به AI است.
تحلیل عمیق: چرا زیرساخت AI چنین اثرگذار است؟
گسترش سریع workloads هوش مصنوعی:
مدلهای زنجیرهای مانند Gemini و GPT حجم پردازشی بسیار بالا لازم دارند که فقط با GPU و دیتاسنترهای بزرگ قابل پاسخ هستند—بنابراین تقاضا برای سرویس «GPU-as-a-Service» بهطور تصاعدی رشد کرده است.
بدیل برای شرکتهای فاقد زیرساخت داخلی:
بسیاری از شرکتها از جمله استارتاپها و سازمانهای پژوهشی، به سرویسهای ابری برای اجاره محاسبات دست میزنند، بدون نیاز به سرمایهگذاری کلان در سختافزار.
مزیت استراتژیک در اقتصاد مقیاس:
شرکتهایی مانند گوگل، AWS و اوراکل با مقیاس بالا و زیرساخت قوی، رقابت را برای رقبای کوچک دشوار کردهاند.
پیامدهای اقتصادی و تنظیمی
- شرکتهای ابری ناچار به افزایش CapEx (سرمایهگذاری ثابت) برای مراکز داده و سختافزارهای AI هستند—برای نمونه Google CapEx خود را به ۸۵ میلیارد دلار افزایش داده تا پاسخگوی رشد تقاضا شود.
- رقابت جهانی برای زیرساخت AI بیشتر شده—گوگل، مایکروسافت، آمازون، اوراکل و دیگران در حال سرمایهگذاری بزرگ و تهاجمی هستند.
- دولتها نیز ممکن است برای کنترل زیرساختهای حیاتی AI به مقررات جدیدی نیاز داشته باشند.
توصیهها برای ایران
| حوزه | توصیه |
|---|---|
| توسعه زیرساخت داخلی AI | ایجاد مراکز داده و GPU داخلی برای استقلال نرمافزاری و محاسباتی |
| استفاده از سرویس B2U ابری | برای دانشگاهها و استارتاپها با هزینه کمتر نسبت به سرورها |
| همکاری استراتژیک | امکان ساخت شراکت با Azure، AWS یا Google Cloud برای پروژههای خاص |
| مقرراتگذاری و امنیت | تأمین امنیت دادهها، رعایت حریم خصوصی، و ورود به قراردادهای بینالمللی |
جمعبندی نهایی
تقاضای شدید برای زیرساختهای هوش مصنوعی، بهویژه GPU و مراکز داده، باعث شده رشد درآمد فروش ابری بهعنوان محرک اصلی سودآوری شرکتهای بزرگ شناخته شود. این روند نشان میدهد که سرمایهگذاری روی زیرساخت AI نهتنها هزینه، بلکه منبع درآمد و مزیت رقابتی جدی محسوب میشود. برای ایران، شناخت این الزام و توسعه زیرساختهای ملی و یادگیری از این مسیر جهانی ضروری است.