تسلط NVIDIA بر بازار AI و تأثیر آن بر فروش زیرساخت و مصرف GPU

• طبق آخرین گزارش AInvest، تسلط NVIDIA در سامانه‌های AI و GPU باعث ایجاد چرخه «تقاضای ابری → فروش GPU → رشد AI» شده است. کلان‌مقیاس‌ترین شرکت‌ها مثل AWS، Microsoft و Google از تراشه‌های GB200 و Blackwell استفاده کرده‌اند که تمرکز روی پردازش AI را بیشتر کرده است.
• تحلیلگران در Barron’s گزارش کرده‌اند که حتی با افت ۲.۶٪ ارزش سهام Nvidia، تحلیلگران دید مثبت نسبت به روند بلندمدت AI دارند. انتظار می‌رود درآمد Nvidia در سال ۲۰۲۶ حدود ۷٪ بالاتر از انتظارات باشد و بازار GPU همچنان محوری در رشد زیرساخت باشد.

تحلیل اختصاصی:

• Nvidia به‌عنوان تولیدکننده اصلی تراشه‌های AI، یک ستون محوری در زیرساخت AI جهانی محسوب می‌شود و توسعه ابری AI مستقیماً به فروش GPU و رشد این شرکت متصل است.
• شرکت‌های ابری بزرگ باید برای تأمین تقاضای AI، سرمایه‌گذاری بیشتری روی تراشه‌ها انجام دهند؛ این موضوع فرصت و چالش هم‌زمان برای اکوسیستم تولید تراشه فراهم می‌کند.
• کشورها و شرکت‌های منطقه‌ای باید مدل خودکفایی یا تنوع تأمین تراشه را در سیاست AI لحاظ کنند.

NVIDIA؛ سلطان بلامنازع بازار AI

• سهم بازار AI accelerators: حدود ۸۰٪ بازار جهانی پردازنده‌های شتاب‌دهنده‌ی AI را در اختیار دارد.
• حاکمیت از طریق اکوسیستم CUDA: بیش از ۵۰ هزار توسعه‌دهنده و بیش از ۹۰٪ مراکز تحقیقاتی AI از CUDA استفاده می‌کنند و این یک اثر شبکه‌ای قدرتمند ایجاد کرده است.

درآمد و رشد انفجاری در فروش زیرساخت (Cloud / Data Center)

• در سه‌ماهه چهارم سال مالی ۲۰۲۵، بخش دیتا سنتر NVIDIA درآمدی معادل ۳۵.۶ میلیارد دلار کسب کرد؛ رشد سالانه حدود ۹۳٪ و رشد سه‌ماهه حدود ۱۶٪.
• این بخش حدود ۸۸٪ از کل درآمد NVIDIA را تشکیل می‌دهد و به تنهایی شرکت را تبدیل به ستون فقرات زیرساخت AI کرده است.

نوآوری در معماری GPU و تقاضای فزاینده

• چیپ‌های معماری Blackwell مانند B100 / B200 با حافظه HBM3e و کارایی چندبرابری نسبت به نسل قبل (Hopper) عرضه شدند.
• تمام تولیدات ۲۰۲۵ این تراشه‌ها قبل از عرضه فروخته شد و صف سفارشات تا ۱۲ ماه آینده پر است.

تاثیر بر مصرف GPU و تقاضای زیرساخت

• هیولای محاسباتی Colossus از xAI شامل ۱۵۰ هزار H100، ۵۰ هزار H200 و ۳۰ هزار GB200 است و قرار است به یک میلیون GPU برسد؛ این نمونه نشان‌دهنده تقاضای عظیم است که از عرضه نیز پیشی گرفته است.
• شرکت‌هایی مانند AWS، Google و Microsoft با استفاده از سامانه‌های DGX GB200 / SuperPod زیرساخت داده‌ای خود را مبتنی بر GPUهای NVIDIA شکل می‌دهند.

فشار بر زیرساخت انرژی و برق

• مصرف برق توسط داده‌سنترها در آمریکا به‌خصوص مراکز AI افزایش شدیدی یافته است؛ در سال ۲۰۲۳، حدود ۴.۴٪ برق مصرفی کل کشور مربوط به مراکز داده بود.
• طبق گزارش IEA، مصرف برق جهانی مراکز داده تا سال ۲۰۳۰ بیش از دو برابر شده و به حدود ۹۴۵ TWh خواهد رسید؛ بخش زیادی از آن ناشی از AI است.

ریسک‌ها و چالش‌های پایداری

• زیرساخت برق و پایداری شبکه با سرعت رشد غیرمنتظره مصرف، پشت سر نمی‌ماند؛ اپراتور PJM هشدار داده که کمبود ظرفیت می‌تواند با توسعه مراکز داده هماهنگ نباشد.
• هزینه‌های زیست‌محیطی: انتشار کربن، مصرف آب و مالیات سلامت عمومی برای مراکزی که عمدتاً وابسته به سوخت‌های فسیلی هستند، در حال افزایش است.
• سیاست‌های انرژی: طرح دولت ترامپ برای تسهیل پروژه‌‌های عظیم AI با کاهش مقررات زیست‌محیطی و به تاخیر انداختن بررسی‌های عمومی با اعتراض گروه‌های محیط‌زیستی مواجه شده است.

جمع‌بندی تحلیلی نهایی

توصیه‌های راهبردی برای بازیگران اقتصادی و فناورانه

• تنوع در اکوسیستم محاسبات: استفاده از تراشه‌های جایگزین (مثلاً AMD یا معماری‌های جدید) برای کاهش ریسک وابستگی.
• سیاست انرژی پایدار: سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، ساخت نیروگاه‌های برقی اختصاصی توسط شرکت‌های فناوری.
• افزایش راندمان مصرف انرژی: استفاده از معماری‌های مدل قابل مقیاس، ابری شدن بهینه، استفاده از تکنیک‌هایی مانند mixture-of-experts برای کاهش مصرف.
• ملاحظات زیست‌محیطی و اجتماعی: نظارت بر ساخت مراکز داده در مناطق کم‌آب یا کم‌توان، با حقوق بومی و مشارکت جوامع محلی.

منابع کلیدی

• گزارش CBS News درباره مصرف برق مراکز داده در آمریکا
• پیش‌بینی IEA برای افزایش برق مصرفی مراکز داده جهانی تا ۲۰۳۰
• توصیه EIA درباره رشد مصرف برق در آمریکا تا سال ۲۰۲۶
• جزئیات بازار GPU و سلطه NVIDIA با داده‌های مالی Q4 FY2025
• توسعه ابَرکامپیوتر Colossus و مصرف عظیم GPU

  تسلط NVIDIA بر بازار AI: عددها و سهم واقعی

• در سال مالی منتهی به ۲۰۲۵، بخش دیتاسنتر NVIDIA ۳۵.۶ میلیارد دلار درآمد داشته که ۸۸٪ از درآمد کلی شرکت را تشکیل می‌دهد؛ رشدی سالانه ۹۳٪ و ماه به ماه ۱۶٪.

• مدل‌های Blackwell / GB200 با حافظه ۱۹۲ GB HBM3 شناخته‌شده‌ترین شتاب‌دهنده‌های AI هستند و توسط شرکت‌هایی چون AWS، Microsoft و Google برای آموزش LLMها استفاده می‌شوند.

• با تسریع استفاده AI، مصرف محاسباتی ده برابر نسبت به سال گذشته افزایش یافته است؛ تأثیر مستقیم بر فروش GPUهای NVIDIA دارد.
  
  

  شاخص‌های عملکرد اقتصادی و مالی NVIDIA

  شاخص	مقدار / تفصیل
  درآمد منابع داده‌ مرکز	۳۵.۶ میلیارد دلار در Q4 FY2025
  سهم از درآمد کلی	۸۸٪
  رشد سالانه	۹۳٪
  پیش‌بینی رشد سال‌های آتی	~۲۰٪ CAGR
  ارزش بازار	بیش از ۴ تریلیون دلار تا ژوئیه ۲۰۲۵