ترامپ از مدیرعامل اینتل خواست استعفا دهد
- در تاریخ ۷ اوت ۲۰۲۵، دونالد ترامپ در پستی در شبکهٔ Truth Social از لیپ-بو تان، مدیرعامل جدید اینتل، خواست تا «فوراً استعفا دهد»، با این توجیه که او «بهشدت در تضاد منافع» است و نمیتوان این وضعیت را تحمل کرد.
- این درخواست در پی گزارشهای مربوط به سرمایهگذاری ـ بهویژه مبلغی بیش از ۲۰۰ میلیون دلار ـ تان در صدها شرکت چینی، از جمله برخی با ارتباطات احتمالی با ارتش چین، مطرح شد.
- این فشار سیاسی، با نگرانیهایی دربارهٔ پروندهٔ قانونی شرکت سابق تان (Cadence Design Systems) که منجر به یک توافق قضایی شد، تقویت شده است.
واکنشها و پیامدها
- بلافاصله پس از اظهارات ترامپ، ارزش سهام اینتل بیش از ۳٪ کاهش یافت؛ برخی منابع این ریزش را تا حدود ۵٪ نیز گزارش کردند.
- تان با انتشار بیانیهای خطاب به کارکنان، تأکید کرد که همواره در چارچوب ضوابط قانونی و اخلاقی عمل کرده و اطلاعرسانی ناقص دربارهٔ پیشینهٔ حرفهایاش منتشر شده است. او همچنین اعلام کرد که با هیئتمدیرهٔ اینتل و دولت در حال تعامل برای ارائهٔ “حقایق” است.
تحلیل موقعیتی
| زاویه | جزئیات |
|---|---|
| ابعاد سیاسی | درخواست استعفاء یک مدیرعامل فناوری از سوی رئیسجمهور سابق، بسته به زمینههای سیاسی و انتخاباتی، مداخلهای نادر و بحثبرانگیز در امور شرکتهاست، امکان سوءاطلاق و ایجاد سابقت غیرقابلقبول در حوزهٔ مدیریت خصوصی وجود دارد. |
| تأثیر بر اعتبار و استقلال شرکت | تحت فشارهای سیاسی، ممکن است تصمیمات مدیریتی سازمانی در جهت جلب موافقت دولت تغییر کند، نه براساس چشمانداز بلندمدت کسبوکار، این موضوع در وضعیت حساس استراتژیک کنونی صنعت نیمههادیها، بهشدت آسیبزننده است. |
| اهمیت امنیت ملی و حمایت دولتی | اینتل بهعنوان یکی از گیرندگان بزرگ بودجههای دولتی (حدود ۸ میلیارد دلار طبق قانون CHIPS) موظف است نشان دهد که رهبریاش از منافع ملی و پاسخگویی به شهروندان محافظت میکند. این در حالی است که اتهامات احتمالی موجب تضعیف اعتماد عمومی و سرمایهگذاران میشود. |
| چالش برای tan و شرکت | تان با برنامههایی مانند کاهش هزینه، بازطراحی استراتژیک و توقف توسعهٔ برخی پروژهها، تلاش کرد اینتل را نجات دهد. اکنون مداخلهٔ سیاسی و توجه رسانهای سنگین، ممکن است توجه را از عملیات بازیابی شرکت منحرف کند . |
جمعبندی
در یک نگاه کلان، فشار سیاسی وارد بر لیپ-بو تن نمادی از تقاطع پیچیده میان امنیت ملی، سیاستگذاری اقتصادی و ساختار حکمرانی شرکتهای بزرگ فناوری است. در چنین فضایی، تصمیمات مدیریتی باید نه تنها بر شواهد مالی و عملیاتی بلکه بر حساسیتهای تاریخی و سیاسی نیز منطبق باشد.
حال برای تان و اینتل، مسیر پیش رو چالشبرانگیز است: از یک سو حفظ اعتماد هیئتمدیره و سرمایهگذاران، و از سوی دیگر پاسخگو بودن در برابر ادعاهای امنیت ملی در جهت جلوگیری از مداخله سیاسی مستقیم در ساختار رهبری شرکت.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، خواستار استعفای فوری مدیرعامل شرکت تراشهسازی آمریکایی اینتل شده و او را متهم به داشتن روابط مشکلساز با چین کرده است.
ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی اظهار داشت که لیپ-بو تان، مدیرعامل اینتل، «بسیار متعارض» است و به نظر میرسد به سرمایهگذاریهای ادعایی او در شرکتهایی اشاره دارد که آمریکا مدعی است با ارتش چین ارتباط دارند. درخواست رئیسجمهور برای استعفای یک مدیر اجرایی شرکت خصوصی اقدامی غیرمعمول است.
اینتل، که میلیاردها دلار از دولت آمریکا برای حمایت از تولید نیمهرساناها در این کشور دریافت کرده، به درخواست بیبیسی برای اظهارنظر پاسخ نداد.
لیپ-بو تان در ماه مارس برای احیای این غول فناوری که در توسعه تراشهها از چین و دیگر رقبا عقب افتاده بود، به این سمت منصوب شد.
او که یک شهروند آمریکایی متولد مالزی و بزرگشده در سنگاپور است، سرمایهگذار خطرپذیری است که به دلیل تخصصش در صنعت نیمهرساناها شناخته شده است.
تان در بهروزرسانی اخیر خود به سرمایهگذاران اعلام کرد که این شرکت سرمایهگذاریهای خود در تولید، از جمله در آمریکا، را برای تطبیق با تقاضای مشتریان کاهش خواهد داد. اینتل در سال جاری هزاران شغل را به عنوان بخشی از تلاش برای «تنظیم اندازه» شرکت حذف کرده است.
پس از حمله ترامپ، سهام اینتل تا ظهر بیش از ۳ درصد افت کرد. ترامپ پیشتر نیز از این شرکت انتقاد کرده و در حال آمادهسازی برای افزایش تعرفهها بر صنعت تراشه است.
ترامپ نوشت: «مدیرعامل اینتل بسیار متعارض است و باید فوراً استعفا دهد. هیچ راهحل دیگری برای این مشکل وجود ندارد.»
سرمایهگذاری آمریکاییها در شرکتهای چینی غیرقانونی نیست. اما از زمان اولین دوره ریاستجمهوری ترامپ، واشنگتن محدودیتها را افزایش داده و به دنبال قطع روابط تجاری بین آمریکا و چین در حوزه فناوریهای پیشرفته است، زیرا هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه آشکارا نگران امنیت ملی هستند.
حمله ترامپ به نگرانیهایی اشاره دارد که سناتور جمهوریخواه تام کاتن این هفته در نامهای به هیئت مدیره اینتل مطرح کرد. کاتن اظهار داشت که «ارتباطات» تان سؤالاتی را درباره توانایی اینتل برای مدیریت مسئولانه بودجه مالیاتدهندگان آمریکایی و رعایت مقررات امنیتی ایجاد میکند.
کاتن به نقش طولانیمدت تان به عنوان مدیرعامل شرکت فناوری کیدنس دیزاین سیستمز اشاره کرد که در ماه ژوئیه به دلیل نقض کنترلهای صادراتی آمریکا از طریق تجارت مکرر زیرمجموعهاش در چین با دانشگاه ملی دفاع فناوری چین، گناهکار شناخته شد و موافقت کرد ۱۴۰ میلیون دلار جریمه پرداخت کند.
خود تان مورد اتهام قرار نگرفت.
اینتل در بیانیهای در اوایل هفته از مدیرعامل جدید خود دفاع کرد و گفت که تان و این شرکت «عمیقاً به امنیت ملی آمریکا و یکپارچگی نقش ما در اکوسیستم دفاعی آمریکا متعهد هستند.»
پاتریک مورهد، کارشناس صنعت و بنیانگذار مور اینسایتس اند استراتژی، معتقد است که ترامپ از جنجال بر سر روابط تان با چین برای فشار بر اینتل در مورد موضوع دیگری استفاده میکند. او به اختلافات احتمالی درباره سرمایهگذاریهای اینتل در آمریکا و گزارشهایی درباره همکاری احتمالی با شرکت تایوانی TSMC که مورد حمایت کاخ سفید است، اشاره کرد.
مورهد گفت: «به نظرم واضح است که مذاکراتی بین این دو وجود داشته که ترامپ از آن راضی نبوده است. احتمالاً ترامپ فرصت را دید تا با این موضوع فشار را بر اینتل افزایش دهد.»
ترامپ به انتقاد عمومی از رهبران تجاری به شکلی که در دیگر رؤسای جمهور دیده نشده، شناخته شده است. اما حتی با معیارهای او، درخواست استعفای مدیر یک شرکت خصوصی اقدامی غیرمعمول است.
مورهد گفت که دیگر مدیران فناوری که هدف انتقادات ترامپ قرار گرفتهاند، راههایی برای «احترام گذاشتن» به او پیدا کردهاند، مانند وعدههای شرکتهایی مثل اپل و اوپنایآی برای سرمایهگذاریهای بزرگ در آمریکا.
او افزود: «اینتل احتمالاً اهمیت حضور و دیده شدن در کاخ سفید را دستکم گرفته است.»
کاخ سفید در پاسخ به منتقدانی که معتقدند ترامپ زیادهروی کرده، به بیبیسی گفت: «رئیسجمهور ترامپ همچنان کاملاً متعهد به حفاظت از امنیت ملی و اقتصادی کشورمان است. این شامل اطمینان از این است که شرکتهای نمادین آمریکایی در بخشهای پیشرفته توسط افرادی هدایت شوند که آمریکاییها بتوانند به آنها اعتماد کنند.»
روابط تان با چین در گزارش کنگره در سال ۲۰۲۴ که به بررسی پیوندهای بین شرکتهای سرمایهگذاری آمریکایی و کسبوکارهای چینی پرداخته بود، مورد توجه قرار گرفته بود. همچنین، تحقیق رویترز در ماه آوریل نشان داد که او حداقل ۲۰۰ دلار در صدها شرکت چینی، برخی مرتبط با ارتش چین، بین سالهای ۲۰۱۲ تا دسامبر ۲۰۲۴ سرمایهگذاری کرده است، چه به صورت شخصی و چه از طریق صندوقهای سرمایهگذاری خود.
سناتور جمهوریخواه برنی مورنو، متحد ترامپ، روز پنجشنبه به انتقاد از تان ادامه داد و از اینتل به دلیل تأخیر در برنامههایش برای تولید تراشه در آمریکا انتقاد کرد.
اما این درگیری با ترامپ میتواند به چالشهای پیش روی اینتل و تولید تراشه در آمریکا بیفزاید.
جنت ایگان، پژوهشگر ارشد مرکز امنیت نوین آمریکایی، گفت: «اینتل امیدی برای آمریکا برای افزایش ظرفیت تولید تراشه بوده و تاکنون در این زمینه با مشکلاتی مواجه شده است. تداوم رهبری برای حمایت از افزایش این ظرفیت مهم است.
