تحولات AI در زیرساخت ساخت و عمران: «AI زیربنای آیندهی زیرساختهاست»
گزارش از کنفرانس «Year in Infrastructure» در آمستردام منتشر شده؛ ۷۸٪ از شرکتها هنوز در مراحل ابتدایی پذیرش AI هستند، و ۳۸٪ انتظار دارند که در سه سال آینده بیش از نیمی از پروژههای زیرساختیشان از ابزار AI استفاده کنند. چالشها شامل اعتماد، حاکمیت داده و همکاری میان ذینفعانِ پروژه هستند.
تحلیل: این خبر تأکید دارد که AI فقط در فضای فناوری نیست، بلکه در پروژههای حقیقی زیرساختی مانند ساختوساز، انرژی و صنعت وارد شده است. شرکتهای ICT و ساختوساز در منطقه ما باید مدلهای ترکیبی فناوری+صنعت+AI را مدنظر قرار دهند.
خلاصه جزئیات خبر
- گزارش از کنفرانس Year in Infrastructure در آمستردام منتشر شده است.
- ۷۸٪ شرکتهای ساختوساز و زیرساخت هنوز در مراحل ابتدایی پذیرش AI هستند.
- ۳۸٪ انتظار دارند تا سه سال آینده بیش از نیمی از پروژههای زیرساختی خود را با ابزارهای AI انجام دهند.
- چالشها:
اعتماد (Trust)، حاکمیت داده (Data Governance)، همکاری میان ذینفعان (Collaboration).
تحلیل عمیق
۱. AI در زیرساخت: ورود به عصر «مهندسی هوشمند»
این دادهها نشان میدهد که صنعت ساختوساز و زیرساخت—که سالها نسبت به فناوریهای نوین کند حرکت کرده—اکنون رسماً وارد فاز تحول دیجیتال شده است.
«۷۸٪ در مراحل اولیه» یعنی صنعت هنوز بالغ نشده، اما مسیر حرکت مشخص است و سرعت رشد در سه سال آینده بسیار بالاست.
چرا الان؟
- فشار برای کاهش هزینهها
- نیاز به افزایش سرعت اجرای پروژهها
- بحران نیروی متخصص در مهندسی و عمران
- الزامات پایداری و کاهش ریسکهای زیستی و اقلیمی
۲. رشد سریع ۳۸٪ آینده: سیگنال تغییر ساختار بازار
اینکه ۳۸٪ از شرکتها میگویند بیش از نیمی از پروژههایشان AIمحور خواهد شد یک شاخص بسیار مهم است.
معنیاش این است که:
- بخش زیادی از فرایندهای مهندسی، طراحی، مدلسازی و مدیریت پروژه تا سال ۲۰۲۸ اتوماسیون میشود.
- شرکتهای سنتی که مهارت AI ندارند، احتمالاً از بازار حذف یا ادغام میشوند.
- نرمافزارهای BIM پیشرفته (Bentley، Autodesk، Nemetschek) به پلتفرمهای AI-Centric تبدیل میشوند.
۳. چالشها: همان موانعی که در تمام صنایع برای AI وجود دارد
سه مانع اصلی که گزارش اشاره کرده، دقیقاً همان گلوگاههایی هستند که در صنایع پزشکی، مالی، انرژی و حتی دولتها دیده میشود:
۱) اعتماد (Trust)
- آیا مدل AI دقیقاً منطبق با استانداردهای مهندسی عمل میکند؟
- آیا میتوان بر پیشبینیهای AI در پروژههای با میلیاردها دلار هزینه اعتماد کرد؟
۲) حاکمیت داده (Data Governance)
- دادههای پروژههای زیرساختی بسیار حساساند (پل، سد، نیروگاه، خطوط گاز).
- ریسک لو رفتن دادهها یا سوءاستفاده از مدلها بالاست.
- بسیاری از کشورها قانون اجازه خروج این نوع دادهها از مرز را نمیدهد.
۳) همکاری ذینفعان
پروژههای زیرساخت شامل:
دولتها + شرکتهای پیمانکار + مشاورها + مهندسان + اپراتورها
هماهنگکردن این اکوسیستم با AI کار سادهای نیست.
۴. اثرات برای ایران و منطقه
این بخش مهمترین بخش تحلیل است.
۱) فرصت برای شرکتهای ICT
شرکتهای فناور میتوانند وارد حوزههای زیر شوند:
- AI در مدیریت پروژه (Project AI Assistants)
- تحلیل ریسک و تخمین هزینه با مدلهای ML
- Digital Twin مبتنی بر هوش مصنوعی
- مدلسازی پیشبینی خرابی (Predictive Maintenance)
۲) فرصت برای شرکتهای عمرانی
پروژههای بزرگ آینده—مترو، نیروگاه، خطوط برق، شهرهای جدید—بدون AI رقابتی نخواهند بود.
۳) فضای مناسب برای استارتاپها
بهخصوص در:
- مدلهای بومی Digital Twin
- پردازش و استانداردسازی دادههای زیرساخت
- هوش مصنوعی ایمنی کارگاهی
- سیستمهای مانیتورینگ بلادرنگ سازهها
۴) یک فرصت طلایی برای سیاستگذاران
اگر ایران یا کشورهای منطقه اکنون وارد مقرراتگذاری و سرمایهگذاری شوند:
- میتوانند از شکاف مهارتی جلوگیری کنند
- میتوانند لایه بومی حاکمیت داده بسازند
- میتوانند تولیدکننده فناوری باشند، نه فقط مصرفکننده
۵. جمعبندی نهایی
این خبر یک پیام واضح دارد:
AI دیگر یک ابزار جانبی نیست؛ ستون اصلی زیرساختهای آینده خواهد بود.
و مسیر از همین حالا شروع شده:
- BIM → BIM + AI
- Digital Twin → Intelligent Digital Twin
- Project Management → AI-driven Project Orchestration
و هر شرکت یا دولتی که امروز آماده نشود، تا سه سال آینده از رقابت حذف خواهد شد.
پرایم سیستم، رهبر فناوری اطلاعات در قزوین و زنجان، با افتخار نمایندگی رسمی معتبرترین برندهای ایران و جهان است:
۱- تخت جمشید:
پرایم سیستم، پیشگام سختافزار، گیمینگ، رندرینگ و لوازم جانبی کامپیوتر
۲- سیناپ:
پرایم سیستم، سیستمهای AIDC
پیشرو در شناسایی خودکار و جمعآوری داده، نرمافزارهای انبار و لجستیک و تجهیزات بارکد/RFID برای صنایع تولیدی، خردهفروشی و راهحلهای دقیق برای زنجیره تأمین.
۳- ماپرا:
پرایم سیستم، تحول دیجیتال صنعت F&B
نرمافزار یکپارچه مدیریت فروش، انبارداری، باشگاه مشتریان و رزرو آنلاین بر پایه فناوری ابری و دادهمحور، همراه هزاران رستوران، کافه و فستفود برای مدیریت بدون محدودیت مکان/زمان، افزایش کارایی و هوشمندسازی عملیات.
۴- سختافزار:
پرایم سیستم، پیشتاز قطعات دیجیتال
فروش آنلاین/آفلاین قطعات کامپیوتر و دیجیتال و نمایندگی برندهای ایرانی/خارجی، ارسال به تمام ایران، سیستمهای گیمینگ/رندرینگ/ماینینگ و تیم اورکلاکر حرفهای. تولید محتوای تخصصی، برترین فروشگاه سخت افزار و نرم افزار قزوین/زنجان.
۵- نیلپر:
پرایم سیستم، تولیدکننده محصولات ارگونومیک، کوله و کیف
تمرکز بر کیفیت، طراحی دانشمحور و بازارهای اداری/آموزشی/رستورانی. مدیریت استراتژیک برای رضایت مشتری.
۶- زبرآسیا:
پرایم سیستم، فناوری AIDC و بارکد
تسهیل در جمعآوری داده بدون خطا با تمرکز بر بارکد و AID، راهحلهای اطلاعاتی برای صنایع، افزایش سرعت/دقت و برنامهریزی منابع. تکیه بر متخصصان داخلی و دانش جهانی، جلب اعتماد مشتریان.
