تأثیر AI بر صنعت تبلیغات و بازاریابی جستجو
گزارش Digiday با عنوان «AI’s impact on search forces agencies to rewrite the marketing script» میگوید که رفتار جستجو تغییر کرده و آژانسهای تبلیغاتی باید استراتژیهای خود را بازنویسی کنند.
اصطلاحاتی مثل «جستجوی بدون کلیک (zero-click search)» و بهینهسازی جستجوی مولد (Generative Search Optimization) به معیاری جدید در بازاریابی تبدیل شدهاند.
تحلیل و پیامدها:
- اگر کاربران به جای جستجوی متنی، از AI بپرسند و پاسخ دریافت کنند، ترافیک سایتها کاهش مییابد و استراتژی سئو قدیمی بیاثر میشود.
- آژانسهای تبلیغاتی باید از SEO سنتی به SEO مولد مبتنی بر AI حرکت کنند.
- برندهایی که دیر تغییر کنند، ممکن است در دیدهشدن آنلاین افت کنند.
این خبر یکی از نقطههای عطف تاریخی در صنعت تبلیغات دیجیتال است — زیرا برای اولین بار از زمان ظهور Google، مفهوم «جستجو» در حال تغییر بنیادین است.
Digiday با دقت به یک واقعیت مهم اشاره کرده: هوش مصنوعی، نهتنها ابزار جستجو را تغییر میدهد، بلکه منطق بازاریابی جستجو (Search Marketing) را از ریشه بازنویسی میکند.
در ادامه تحلیل عمیق لایهبهلایه
۱. جستجوی سنتی در حال انقراض است
در مدل سنتی، کاربر یک عبارت تایپ میکرد، گوگل چند لینک نمایش میداد، و سایتها با SEO کلاسیک (کلیدواژه، بکلینک، سرعت، و محتوا) برای بالا رفتن در نتایج رقابت میکردند.
اما در جستجوی AI-محور — مثل ChatGPT، Perplexity، Gemini یا Search Generative Experience (SGE) گوگل — دیگر خبری از لینککلیک نیست.
کاربر پاسخ را مستقیماً در همان صفحه یا رابط گفتگو دریافت میکند.
نتیجه: کلیکها (CTR) کاهش مییابد
زمان تعامل با سایتها کم میشود
و عملاً “ترافیک ارگانیک” ارزش سابق خود را از دست میدهد
به این پدیده میگویند Zero-Click Search — یعنی جستجو بدون کلیک.
۲. تولد مفهومی جدید: Generative Search Optimization (GSO)
اگر در گذشته برندها محتوای خود را برای موتورهای جستجو بهینه میکردند،
اکنون باید آن را برای موتورهای مولد (Generative Engines) بهینه کنند.
یعنی محتوا باید طوری طراحی شود که مدلهای زبانی (LLMها) آن را در پاسخ خود مورد استفاده قرار دهند.
به عبارت دیگر، هدف جدید این نیست که در نتایج گوگل ظاهر شوید، بلکه این است که در پاسخ AI ظاهر شوید.
نمونه:
- آیا ChatGPT یا Perplexity برند شما را در پاسخ خود نام میبرد؟
- آیا دادههای سایت شما به اندازه کافی شفاف و ساختیافته هستند تا توسط مدلهای AI “فهمیده” شوند؟
- آیا محتوای شما ارزش استنادی برای مدل دارد؟
این میشود محور GSO — Generative Search Optimization.
۳. تهدید مستقیم برای مدل کسبوکار تبلیغاتی گوگل و آژانسها
وقتی کاربران به پاسخ مستقیم AI بسنده میکنند، دیگر روی لینکهای تبلیغاتی کلیک نمیکنند.
این یعنی کاهش درآمد تبلیغات جستجو (Search Ads).
برای آژانسهای تبلیغاتی که بخش بزرگی از درآمدشان از Google Ads و SEO است، این تهدیدی ساختاری است.
به همین دلیل Digiday میگوید:
«آژانسها باید اسکریپت بازاریابی خود را بازنویسی کنند.»
آنها باید یاد بگیرند چطور در محیطی بدون لینک و پر از پاسخ مستقیم AI برند مشتریشان را برجسته کنند — مثلاً از طریق:
- دادههای ساختیافته (Structured Data)
- همکاری با مدلها (LLM partnerships)
- و تولید محتوای منبعی که AI از آن نقل قول کند.
۴. استراتژی جدید برندها: از Visibility به Verifiability
در جستجوی جدید، مهمتر از «قابل دیده شدن»، قابل استناد بودن است.
مدلهای AI فقط از منابع معتبر، منظم و مستند استفاده میکنند.
پس برندهایی که:
- دادههای شفاف و سازمانیافته ارائه میکنند،
- محتوای تخصصی و قابل ارجاع تولید میکنند،
- و روابط B2B دادهای (API یا Feed) با موتورهای جستجوی مولد برقرار میکنند،
در آینده، جایگاه “قابل اعتماد” خواهند داشت — معادل PageRank جدید.
۵. پیامد برای آژانسها و متخصصان بازاریابی
| چالش | تغییر لازم |
|---|---|
| SEO سنتی بر اساس کلیدواژه | GSO بر اساس فهم مدل زبانی |
| تبلیغات کلیکی (CPC) | حضور برند در پاسخهای مولد |
| تمرکز بر رتبه گوگل | تمرکز بر دادههای منبع و citation |
| رقابت با سایتها | همکاری با موتورهای AI |
آژانسهایی که نتوانند «زبان مدلها» را بفهمند، عملاً از بازار حذف خواهند شد.
در مقابل، کسانی که بتوانند محتوای خود را در پاسخهای AI ادغام کنند، برندهای آینده را خواهند ساخت.
۶. اثر کلانتر بر رفتار کاربر و صنعت
- کاربران کمتر بین سایتها جابهجا میشوند → افزایش تمرکز داده در مدلهای بزرگ
- برندها نیاز به استراتژی جدید برای کشفپذیری دارند (Discovery strategy)
- تجربه کاربر از جستجو به تجربه گفتگو (Conversational UX) تبدیل میشود
- و در نهایت، AI به دروازه اصلی اینترنت تبدیل میشود.
جمعبندی تحلیلی
| محور | وضعیت گذشته | تحول فعلی |
|---|---|---|
| نوع جستجو | متنی و لینکمحور | تعاملی و مولد |
| شاخص موفقیت | رتبه در گوگل | حضور در پاسخ AI |
| ابزار اصلی | SEO و Ads | GSO و مدلهای LLM |
| نوع محتوا | کلمات کلیدی | معنا و استناد |
| نقش برند | تبلیغکننده | منبع معتبر دانش |
نتیجه نهایی:
هوش مصنوعی دارد جستجو را از “کلیک” به “گفتگو” تبدیل میکند.
آژانسهای تبلیغاتی باید از «مهندسی کلیدواژه» به سمت «مهندسی معنا و داده» حرکت کنند.
در این فاز جدید، برنده کسی است که نه بیشتر فریاد میزند، بلکه بهتر شنیده میشود — توسط هوش مصنوعی.
پرایم سیستم، رهبر فناوری اطلاعات در قزوین و زنجان، با افتخار نمایندگی رسمی معتبرترین برندهای ایران و جهان است:
۱- تخت جمشید:
پرایم سیستم، پیشگام سختافزار، گیمینگ، رندرینگ و لوازم جانبی کامپیوتر
۲- سیناپ:
پرایم سیستم، سیستمهای AIDC
پیشرو در شناسایی خودکار و جمعآوری داده، نرمافزارهای انبار و لجستیک و تجهیزات بارکد/RFID برای صنایع تولیدی، خردهفروشی و راهحلهای دقیق برای زنجیره تأمین.
۳- ماپرا:
پرایم سیستم، تحول دیجیتال صنعت F&B
نرمافزار یکپارچه مدیریت فروش، انبارداری، باشگاه مشتریان و رزرو آنلاین بر پایه فناوری ابری و دادهمحور، همراه هزاران رستوران، کافه و فستفود برای مدیریت بدون محدودیت مکان/زمان، افزایش کارایی و هوشمندسازی عملیات.
۴- سختافزار:
پرایم سیستم، پیشتاز قطعات دیجیتال
فروش آنلاین/آفلاین قطعات کامپیوتر و دیجیتال و نمایندگی برندهای ایرانی/خارجی، ارسال به تمام ایران، سیستمهای گیمینگ/رندرینگ/ماینینگ و تیم اورکلاکر حرفهای. تولید محتوای تخصصی، برترین فروشگاه سخت افزار و نرم افزار قزوین/زنجان.
۵- نیلپر:
پرایم سیستم، تولیدکننده محصولات ارگونومیک، کوله و کیف
تمرکز بر کیفیت، طراحی دانشمحور و بازارهای اداری/آموزشی/رستورانی. مدیریت استراتژیک برای رضایت مشتری.
۶- زبرآسیا:
پرایم سیستم، فناوری AIDC و بارکد
تسهیل در جمعآوری داده بدون خطا با تمرکز بر بارکد و AID، راهحلهای اطلاعاتی برای صنایع، افزایش سرعت/دقت و برنامهریزی منابع. تکیه بر متخصصان داخلی و دانش جهانی، جلب اعتماد مشتریان.
