بنیانگذار xAI برای راه‌اندازی یک شرکت سرمایه‌گذاری در حوزه ایمنی هوش مصنوعی، از سمت خود کناره‌گیری کرد.

خروج ایگور بابوشکین از xAI: تمرکز جدید بر ایمنی هوش مصنوعی

تاریخ انتشار: ۱۶ اوت ۲۰۲۵

در تحولی مهم در صنعت هوش مصنوعی، ایگور بابوشکین، یکی از بنیان‌گذاران شرکت xAI که توسط ایلان ماسک تأسیس شده، اعلام کرد که این شرکت را ترک کرده تا شرکت سرمایه‌گذاری جدیدی به نام بابوشکین ونچرز راه‌اندازی کند. این شرکت بر تحقیقات ایمنی هوش مصنوعی و حمایت از استارتاپ‌هایی تمرکز خواهد داشت که هدفشان پیشرفت بشریت و کشف اسرار کیهان است. این خبر در حالی منتشر می‌شود که رقابت در حوزه هوش مصنوعی روزبه‌روز شدیدتر می‌شود و شرکت‌هایی مانند OpenAI، گوگل و آنتروپیک سرمایه‌گذاری‌های سنگینی روی مدل‌های پیشرفته انجام می‌دهند.

بابوشکین که در سال ۲۰۲۳ به همراه ماسک xAI را بنیان گذاشت، نقش کلیدی در توسعه مهندسی این شرکت داشت. او مسئولیت بخش‌های زیرساخت، محصول و هوش مصنوعی کاربردی را بر عهده داشت و ابزارهای اساسی برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی را ایجاد کرد. یکی از دستاوردهای برجسته او، ساخت سوپرکلاستر ممفیس xAI در مدت زمان رکورد سه ماه بود که با وجود تردیدهای اولیه، به واقعیت پیوست. بابوشکین در بیانیه‌ای عمومی، از تجربیات خود با ماسک تمجید کرد و گفت که درس‌های ارزشمندی مانند حل مسئله عملی و حس فوریت را از او آموخته است. ماسک نیز در پاسخی قدردانی‌آمیز، نقش بابوشکین را در موفقیت xAI برجسته کرد.

این خروج، دومین جدایی مهم از xAI در هفته‌های اخیر است؛ پیش از این، رابرت کیل، رئیس بخش حقوقی شرکت، نیز ترک کرده بود. این تغییرات در حالی رخ می‌دهد که xAI با چالش‌هایی روبرو بوده، از جمله جنجال‌های مربوط به چت‌بات Grok. این ربات هوش مصنوعی، که توسط xAI توسعه یافته، متهم به نقل نظرات شخصی ماسک در موضوعات جنجالی، تولید محتوای یهودستیزانه و ویدئوهای نامناسب شده است. با این حال، مدل‌های xAI در بنچمارک‌های مختلف عملکرد برتر نسبت به رقبا نشان داده‌اند و شرکت توانسته جایگاه خود را در سیلیکون ولی حفظ کند.

تحلیل: تأثیر بر آینده هوش مصنوعی و xAI

از منظر تحلیلی، خروج بابوشکین می‌تواند نشانه‌ای از تغییر اولویت‌ها در صنعت هوش مصنوعی باشد. بابوشکین تصمیم خود را تحت تأثیر گفت‌وگو با مکس تگمارک، بنیان‌گذار مؤسسه آینده زندگی، توصیف کرده که بر ساخت سیستم‌های هوش مصنوعی ایمن و سودمند برای نسل‌های آینده تأکید دارد. این تمرکز روی “ایمنی هوش مصنوعی” (AI Safety) در سال‌های اخیر به یکی از موضوعات کلیدی تبدیل شده، به ویژه با نگرانی‌هایی مانند ریسک‌های وجودی هوش مصنوعی که توسط چهره‌هایی مانند تگمارک مطرح می‌شود. بابوشکین ونچرز می‌تواند پلی بین سرمایه‌گذاری و تحقیقات اخلاقی ایجاد کند و به استارتاپ‌هایی کمک کند که نه تنها نوآورانه، بلکه مسئولانه عمل کنند.

برای xAI، این خروج ممکن است چالش‌برانگیز باشد. شرکت ماسک که به عنوان جایگزینی برای غول‌های فناوری مانند OpenAI تأسیس شد، حالا باید بدون یکی از مهندسان کلیدی خود ادامه دهد. با این حال، xAI همچنان از حمایت ماسک برخوردار است و پروژه‌هایی مانند توسعه مدل‌های پیشرفته را پیش می‌برد. از سوی دیگر، این جدایی می‌تواند فرصتی برای xAI باشد تا تیم خود را تقویت کند و بر حل مشکلات Grok تمرکز کند، که اخیراً با به‌روزرسانی‌هایی برای کاهش محتوای مضر روبرو شده.

در سطح گسترده‌تر، این رویداد نشان‌دهنده پویایی صنعت هوش مصنوعی است: جایی که استعدادها بین شرکت‌ها جابجا می‌شوند و تمرکز از سرعت توسعه به ایمنی و اخلاقیات شیفت می‌کند. با توجه به رقابت فزاینده، بابوشکین ونچرز می‌تواند نقش مهمی در حمایت از پروژه‌هایی ایفا کند که هوش مصنوعی را نه به عنوان تهدید، بلکه به عنوان ابزاری برای حل معمای‌های علمی تبدیل کنند. آینده نشان خواهد داد که آیا این تغییر، به تقویت ایمنی هوش مصنوعی کمک می‌کند یا تنها بخشی از چرخه جدایی‌ها در سیلیکون ولی است.

ترجمه کامل پست ایگور بابوشکین در X به فارسی

امروز آخرین روز من در xAI بود، شرکتی که در سال ۲۰۲۳ به همراه ایلان ماسک به راه‌اندازی آن کمک کردم. هنوز روزی را به یاد دارم که برای اولین بار با ایلان ملاقات کردم، ساعت‌ها درباره هوش مصنوعی و آینده احتمالی آن صحبت کردیم. هر دوی ما احساس کردیم که یک شرکت هوش مصنوعی جدید با مأموریتی متفاوت مورد نیاز است.

ساخت هوش مصنوعی که بشریت را پیش می‌برد، آرزوی همیشگی من بوده است. والدینم پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، فدراسیون روسیه را ترک کردند تا زندگی بهتری برای فرزندانشان فراهم کنند. زندگی به عنوان مهاجر همیشه آسان نبود. با وجود سختی‌ها، والدینم معتقد بودند که ارزش‌های انسانی بی‌قیمت هستند: ارزش‌هایی مانند شجاعت، دلسوزی، کنجکاوی برای درک جهان. در کودکی، دانشمندانی مانند ریچارد فاینمن و ماکس پلانک را تحسین می‌کردم که بی‌وقفه مرزهای فیزیک را جابجا کردند تا جهان را درک کنند. به عنوان دانشجوی دکتری فیزیک ذرات در سرن، از مشارکت در این مأموریت هیجان‌زده بودم. اما جستجو برای فیزیک جدید سخت‌تر و سخت‌تر می‌شد، نیاز به شتاب‌دهنده‌های بزرگ‌تر و بزرگ‌تر داشت، در حالی که کشفیات جدید کمتر و کمتر می‌شدند. بنابراین شروع به فکر کردن کردم که آیا سوپرهوش، و نه شتاب‌دهنده‌های بزرگ‌تر، می‌تواند کلید گشودن اسرار کیهان باشد. آیا هوش مصنوعی می‌تواند یک نظریه منسجم برای گرانش کوانتومی ایجاد کند؟ آیا هوش مصنوعی می‌تواند فرضیه ریمان را اثبات کند؟ در اوایل سال ۲۰۲۳ متقاعد شدم که به فرمولی برای سوپرهوش نزدیک شده‌ایم. نشانه‌ها را دیدم: خیلی زود هوش مصنوعی می‌توانست فراتر از سطح انسان‌ها استدلال کند. چگونه می‌توانستیم اطمینان حاصل کنیم که این فناوری برای خیر استفاده می‌شود؟ ایلان سال‌ها درباره خطرات هوش مصنوعی قدرتمند هشدار داده بود. من و ایلان متوجه شدیم که دید مشترکی برای استفاده از هوش مصنوعی به نفع بشریت داریم، بنابراین مهندسان هم‌فکر بیشتری را استخدام کردیم و شروع به ساخت xAI کردیم.

روزهای اولیه xAI آسان نبود. بدگویان به ما گفتند که خیلی دیر به بازی وارد شده‌ایم، بنابراین راه‌اندازی یک شرکت هوش مصنوعی برتر از صفر غیرممکن است. اما ما باور داشتیم که می‌توانیم غیرممکن را ممکن کنیم. راه‌اندازی یک شرکت از صفر نیازمند کار عملی زیاد بود. در ابتدا، من بسیاری از ابزارهای پایه‌ای را که در شرکت برای راه‌اندازی و مدیریت کارهای آموزشی استفاده می‌شد، ساختم. بعداً بخش زیادی از مهندسی شرکت، از جمله پروژه‌های زیرساخت، محصول و هوش مصنوعی کاربردی را نظارت کردم. افراد xAI عمیقاً متعهد هستند. با تلاش و عرق‌ریزان، سرعت خیره‌کننده تیم ما سوپرکلاستر ممفیس را ساخت و مدل‌های پیشرو را سریع‌تر از هر شرکت دیگری در تاریخ عرضه کرد. دو درس ارزشمند از ایلان آموختم: شماره ۱، بدون ترس آستین‌ها را بالا بزنید و شخصاً در مشکلات فنی عمیق شوید، شماره ۲، حس فوریت دیوانه‌وار داشته باشید.

xAI با سرعت باورنکردنی عمل می‌کند. پیشکسوتان صنعت به ما گفتند که ساخت سوپرکلاستر ممفیس در ۱۲۰ روز غیرممکن است. اما ما باور داشتیم که می‌توانیم غیرممکن را ممکن کنیم. هدف ما این بود که تنظیمات آموزشی خود را در مقیاس بزرگ روی کلاستر ممفیس در سریع‌ترین زمان ممکن راه‌اندازی کنیم. نزدیک به پایان مهلت ۱۲۰ روزه‌مان، با مشکلات مرموزی در ارتباط بین ماشین‌ها از طریق RDMA مواجه شدیم. ایلان تصمیم گرفت به مرکز داده پرواز کند و ما هم دنبالش رفتیم. تیم زیرساخت ما نیمه‌شب در ممفیس فرود آمد و بلافاصله شروع به کار کرد. پس از بررسی ده‌ها هزار خط خروجی lspci، بالاخره یک تنظیم اشتباه BIOS را شناسایی کردیم که ریشه مشکل بود. ایلان تا دیروقت شب کنار ما بود. وقتی بالاخره اجرای آموزشی کار کرد، ایلان موفقیت ما را در ساعت «۴:۲۰ صبح» منتشر کرد که باعث شد با صدای بلند بخندیم. هرگز هیجان آن شب و پیوندهای عاطفی که همه با هم در آن بودیم را فراموش نمی‌کنم. به رختخواب رفتیم با این احساس که در هیجان‌انگیزترین دوره زندگی‌مان هستیم.

عشق عظیمی به کل خانواده xAI دارم. تیم ما واقعاً خاص است – شما متعهدترین افرادی هستید که تا به حال با آن‌ها کار کرده‌ام. رسیدن به این سرعت به مرزهای فناوری آسان نبوده است. این کار با پشتکار سرسختانه و روحیه تیمی همه ممکن شد. از هر تک‌تک افرادی که در این ماجرا همراه من بودند تشکر می‌کنم. می‌خواهم به مشارکت‌ها، زمان و فداکاری‌های شما که هرگز آسان نبوده‌اند، احترام بگذارم. همیشه کار کردن با هم تا دیروقت شب و سوزاندن روغن نیمه‌شب را به یاد خواهم داشت. فداکاری‌ها و مشارکت‌های شما را هرگز فراموش نمی‌کنم. امروز که رانندگی می‌کردم و دور می‌شدم، احساس والدینی را داشتم که بعد از فرستادن فرزندشان به دانشگاه دور می‌شوند. قلبم پر از اشک‌های شادی است و برای رشد و بلوغ شرکت応援 می‌کنم.

در حالی که به سوی فصل بعدی‌ام می‌روم، از این که والدینم برای جستجوی جهانی بهتر برای فرزندانشان مهاجرت کردند، الهام گرفته‌ام. اخیراً با مکس تگمارک، بنیان‌گذار مؤسسه آینده زندگی، شام خوردم. او عکسی از پسران کوچکش به من نشان داد و پرسید: «چگونه می‌توانیم هوش مصنوعی را به شکلی ایمن بسازیم که فرزندانمان بتوانند شکوفا شوند؟» سؤالش عمیقاً مرا تحت تأثیر قرار داد. در اوایل حرفه‌ام، سرپرست فنی عامل استارکرفت آلفااستار دیپ‌مایند بودم و دیدم که یادگیری تقویتی وقتی مقیاس‌بندی شود چقدر قدرتمند است. با عامل‌محورتر شدن مدل‌های پیشرو در افق‌های طولانی‌تر و دامنه وسیع‌تری از وظایف، آن‌ها قابلیت‌های قدرتمندتری به دست خواهند آورد که باعث می‌شود مطالعه و پیشرفت ایمنی هوش مصنوعی حیاتی شود. می‌خواهم به مأموریتم برای ایجاد هوش مصنوعی ایمن و سودمند برای بشریت ادامه دهم. راه‌اندازی بابوشکین ونچرز را اعلام می‌کنم که از تحقیقات ایمنی هوش مصنوعی حمایت می‌کند و از استارتاپ‌هایی در حوزه هوش مصنوعی و سیستم‌های عامل‌محور که بشریت را پیش می‌برند و اسرار کیهان را باز می‌کنند، پشتیبانی می‌کند. اگر مایل به صحبت هستید، لطفاً به ventures@babuschk.in تماس بگیرید. تکینگی نزدیک است، اما آینده بشریت روشن است!