اپل در حال سرمایهگذاری جدی برای رقابت در حوزه هوش مصنوعی
اپل، یکی از پیشگامان فناوری جهان، که به دلیل نوآوریهایش در محصولاتی مانند آیفون، آیپد و مک شناخته میشود، اکنون توجه خود را به حوزه هوش مصنوعی (AI) معطوف کرده است. در حالی که رقبایی مانند OpenAI با چتجیپیتی و گوگل با جمینای در بازار هوش مصنوعی پیشتاز هستند، اپل با تشکیل تیمهای جدید و تغییر استراتژیهای خود در تلاش است تا جایگاه خود را در این حوزه رقابتی تقویت کند. این مقاله، با استناد به گزارشهای اخیر از منابع معتبر مانند PCMag، 9to5Mac و Engadget، به بررسی تلاشهای اپل برای توسعه هوش مصنوعی، چالشهای پیشرو و چشمانداز آینده این شرکت در این زمینه میپردازد.
تغییر استراتژی اپل در حوزه هوش مصنوعی
تا پیش از سال ۲۰۲۵، اپل رویکرد محتاطانهای در قبال هوش مصنوعی مولد داشت. این شرکت در WWDC 2024 با همکاری OpenAI، قابلیتهای چتجیپیتی را به سیری اضافه کرد و اعلام کرد که به دلیل عدم وجود تقاضای کافی از سوی مصرفکنندگان، برنامهای برای توسعه چتبات اختصاصی ندارد. با این حال، افزایش محبوبیت چتباتهای هوش مصنوعی (که حدود ۳۶ درصد کاربران آنها را به موتورهای جستجوی سنتی ترجیح میدهند) و فشار رقابتی، اپل را وادار به بازنگری در این استراتژی کرده است.
طبق گزارشهای مارک گورمن از بلومبرگ، اپل اوایل سال ۲۰۲۵ تیم جدیدی به نام «Answers, Knowledge and Information» (AKI) تشکیل داده است. این تیم، که توسط رابی واکر، مدیر سابق سیری، هدایت میشود، وظیفه توسعه یک «موتور پاسخ» مبتنی بر هوش مصنوعی را بر عهده دارد که میتواند با چتجیپیتی و جمینای رقابت کند. این موتور پاسخ قرار است تجربهای مشابه چتباتهای پیشرفته ارائه دهد و قابلیت جستجوی وب را برای پاسخ به سؤالات کاربران فراهم کند.
پروژههای هوش مصنوعی اپل
موتور پاسخ هوش مصنوعی
تیم AKI در حال بررسی توسعه یک چتبات «ساده» است که بهعنوان یک اپلیکیشن مستقل یا بخشی از بهبودهای سیری، اسپاتلایت و سافاری عمل کند. این چتبات با هدف ارائه پاسخهای سریع و دقیق به سؤالات کاربران، از الگوریتمهای جستجوی پیشرفته استفاده خواهد کرد. گزارشها نشان میدهد که اپل در آگهیهای استخدامی خود به دنبال متخصصانی با تجربه در توسعه الگوریتمهای جستجو و موتورهای جستجو است، که نشاندهنده جدیت این شرکت در ایجاد زیرساختهای لازم برای این پروژه است.
بهبود Apple Intelligence
Apple Intelligence، پلتفرم هوش مصنوعی کنونی اپل، قابلیتهایی مانند خلاصهسازی محتوا، بازنویسی متن، ویرایش عکس و تولید تصاویر Genmoji را ارائه میدهد. این پلتفرم قرار است بهزودی قابلیت ترجمه را نیز اضافه کند. با این حال، عرضه برخی ویژگیهای وعدهدادهشده، مانند نسخه بهبودیافته سیری، با تأخیر مواجه شده است. این تأخیرها، همراه با عملکرد نهچندان درخشان برخی قابلیتها مانند Genmoji و خلاصهسازی اعلانها، انتقادهایی را به دنبال داشته است. با این وجود، برخی کاربران از ابزارهای بازنویسی و خلاصهسازی متن Apple Intelligence رضایت دارند و معتقدند که این ویژگیها بهخوبی عمل میکنند.
همکاریها و خریدهای احتمالی
اپل پیشتر به همکاری با استارتاپهایی مانند Perplexity، که در زمینه موتورهای جستجوی هوش مصنوعی تخصص دارد، علاقه نشان داده بود. علاوه بر این، تیم کوک، مدیرعامل اپل، در گزارش مالی سهماهه سوم سال ۲۰۲۵ اعلام کرد که این شرکت آماده است تا از طریق خرید شرکتهای دیگر، برنامه هوش مصنوعی خود را تسریع کند. این اظهارات نشاندهنده عزم اپل برای جبران عقبماندگی در این حوزه است.
چالشهای پیشروی اپل
اپل در مسیر توسعه هوش مصنوعی با چالشهای متعددی مواجه است:
- تأخیر در عرضه ویژگیها: تأخیر در عرضه نسخه جدید سیری، که قرار بود قابلیتهای پیشرفتهای را به کاربران ارائه دهد، به دعاوی حقوقی و تغییرات داخلی در اپل منجر شده است. رابی واکر، مدیر سابق سیری، این تأخیرها را «زشت و شرمآور» توصیف کرده بود.
- فشار رقابتی: در حالی که چتجیپیتی و جمینای جایگاه خود را در بازار تثبیت کردهاند، اپل هنوز محصولی مستقل در حوزه جستجوی هوش مصنوعی ندارد و به همکاری با OpenAI وابسته است.
- انتظارات کاربران: برخی کاربران و تحلیلگران معتقدند که تمرکز رسانهها بر نقاط ضعف Apple Intelligence، مانند Genmoji، تصویر ناقصی از قابلیتهای این پلتفرم ارائه میدهد. اپل باید تعادلی بین ارائه ویژگیهای جذاب برای کاربران عمومی و ابزارهای پیشرفته برای کاربران حرفهای ایجاد کند.
چشمانداز اپل در هوش مصنوعی
تیم کوک معتقد است که هوش مصنوعی انقلابی بزرگتر از اینترنت، گوشیهای هوشمند، رایانش ابری و اپلیکیشنها به همراه خواهد داشت. او با اشاره به فلسفه اپل در «اولین نبودن، اما بهترین بودن»، تأکید کرده است که اپل با وجود ورود دیرهنگام به این حوزه، میتواند در آن پیشرو شود. این فلسفه در گذشته با محصولاتی مانند آیفون، آیپد و آیپاد اثبات شده است، که همگی پس از رقبا وارد بازار شدند اما به دلیل کیفیت و نوآوری، جایگاه برتر را کسب کردند.
اپل با سرمایهگذاری در تیم AKI، بهبود Apple Intelligence و بررسی خریدهای استراتژیک، در حال ایجاد زیرساختهایی برای رقابت در حوزه هوش مصنوعی است. اگرچه این پروژهها هنوز در مراحل اولیه هستند و ممکن است مدتی طول بکشد تا نتایج آنها به بازار عرضه شود، اما این تلاشها نشاندهنده تعهد اپل به تبدیل شدن به یک بازیگر کلیدی در این حوزه است.
نتیجهگیری
اپل با درک اهمیت هوش مصنوعی در آینده فناوری، در حال سرمایهگذاری جدی برای رقابت با رهبران این صنعت است. تشکیل تیم AKI، تمرکز بر توسعه موتور پاسخ هوش مصنوعی و تلاش برای بهبود Apple Intelligence نشاندهنده تغییر استراتژیک این شرکت است. با وجود چالشهایی مانند تأخیرها و فشار رقابتی، فلسفه «بهترین بودن» اپل و اظهارات تیم کوک نشان میدهد که این شرکت مصمم است تا در حوزه هوش مصنوعی به موفقیتهای بزرگی دست یابد. آینده نشان خواهد داد که آیا اپل میتواند بار دیگر با نوآوریهای خود بازار را متحول کند یا خیر.
سرمایهگذاری استراتژیک اپل در AI
- Tim Cook، مدیرعامل اپل، اعلام کرد شرکت بهطور قابل توجهی سرمایهگذاری در هوش مصنوعی را افزایش میدهد. او تأکید کرد این فناوری یکی از تاثیرگذارترین تکنولوژیهای معاصر است که اپل باید برای پیوستن به پیشگامان بازار (مانند Google، Microsoft و OpenAI) سرمایهگذاری بزرگی انجام دهد.
- اپل در حال “بازچینی منابع داخلی” (reallocating talent) به سمت پروژههای مرتبط با AI است و تیمی اختصاصی برای توسعه دستیار هوشمند مشابه ChatGPT (به اسم تیم “Answers”) راهاندازی کرده است.
- این شرکت پذیرفته تا با M&A شرکتهایی مانند Perplexity AI و Thinking Machines Lab همکاری کند و تاکنون حدود ۷ شرکت کوچک تخصصی AI را خریداری کرده است، ضمن آنکه گزینه خرید بزرگتر نیز روی میز قرار دارد.
ارقام کلیدی اقتصادی
- هزینه سرمایهگذاری (CapEx) اپل برای AI در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیارد دلار تخمین زده شده است، هرچند هنوز کمتر از گوگل و مایکروسافت باقی میماند.
- اپل در حال اجرای طرحهای سرمایهگذاری چهار ساله بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار در زیرساختهای AI و ارتقاء مهارت انسانی در ایالات متحده است؛ این منجر به ساخت مرکز پردازش سرور در هوستون و گسترش دیتاسنتر در چند ایالت دیگر میشود.
- گزارش سهماهه سوم مالی ۲۰۲۵ نشان میدهد اپل ۹۴ میلیارد دلار درآمد و ۲۳.۴ میلیارد دلار سود خالص داشته—با رشد موفق فروش آیفون و خدمات مرتبط؛ تیم Cook این رشد را مرتبط به تمرکز بر AI عنوان کرد.
استراتژی کلی AI اپل
| حوزه | توضیح |
|---|---|
| فرم ورود به بازار | دارای رویکرد “تأخیر با کیفیت”؛ ابتدا شبیهسازی دقیقی انجام میدهد، مثل Siri که به سال ۲۰۲۶ موکول شد. |
| تمرکز بر حریم خصوصی و پردازش در دستگاه | مدلهای زبانی Apple Intelligence ترکیبی از اجرا در دستگاه و ابر خصوصی با امنیت بالا است. |
| قابلیت رقابت با سطح GPT‑۴ | آزمایشهای داخلی نشان داده مدلهای Apple Intelligence با GPT-3 برابری یا بهتر هستند و در برخی موارد تا GPT‑۴ پیشی گرفتهاند. |
| ترکیب M&A و نوآوری داخلی | تیم جدید “Answers” جهت توسعه پاسخگو مشابه ChatGPT ساخته شده و همچنین ادغام با ChatGPT فعلی گزینهای پیشبینیشده است. |
پیامدهای جهانی و بازار ایران
تأثیر بر صنعت:
- ادغام AI در سیستمهای آیاواس، macOS، iPadOS و VisionPro موجب ایجاد یکپارچگی گسترده در تجربه کاربری و برتری اکوسیستم میشود.
- تحلیلگران آیندهنگر پیشبینی میکنند درآمدهای ناشی از مدلهای AI داخلی و ویژگیهای جدید مانند Siri شخصیشده (تا ۲۰۲۶)، پتانسیل افزایش متوسط قیمت فروش (ASP) آیفون را بر اساس دادههای کاربران(Google trend) افزایش میدهد.
برای ایران:
- اپل در حال ایجاد ساختار “موست لمن AI در سطح سیستم” است؛ الگویی که میتواند برای ایران در پلتفرمهای بومی مثل اپلیکیشنهای ایرانی هوش مصنوعی یا OS فارسی الهامبخش باشد.
- با توجه به حریم خصوصی و کنترل دادههای محلی، مدل on-device processing اپل الگویی جذاب برای کشورهایی مانند ایران است تا فناوری AI بدون تخطی از قوانین داده محلی پیادهسازی شود.
جمعبندی تحلیلی
- اپل از استراتژیک سنتی خود یعنی “گام آهسته اما مطمئن” عدول کرده و رویکردی تهاجمی در AI اتخاذ کرده است.
- با هدف بهبود Siri، راهاندازی تیم “Answers”، افزایش CapEx و خرید استارتاپها، اپل در حال تعریف مسیر جدیدی برای رقابت با Google و Microsoft است.
- این تغییر نه تنها اقتصادی بلکه فلسفی هم هست؛ اپل تلاش دارد AI را نه بهصورت ابزار جدا، بلکه بهعنوان هسته اکوسیستم خود قرار دهد.
