ابرمارکت ابری Alibaba: رشد چشمگیر AI در کلاد با وجود افت کلی درآمد

علی‌بابا اعلام کرد درآمد بخش کلاد (ابری) ۲۶٪ رشد داشته و به ۳۳.۴ میلیارد یوآن (~۴.۶۷ میلیارد دلار) رسید؛ این در حالی است که درآمد کل شرکت از پیش‌بینی‌ها عقب ماند. CEO شرکت، اَدی وو، تأکید کرد سرمایه‌گذاری بیش از ۱۰۰ میلیارد یوآنی در زیرساخت‌های AI عامل اصلی رشد این بخش بوده است.
تحلیل: این وضعیت نشان می‌دهد علی‌بابا در حال انتقال استراتژیک از تجارت الکترونیک سنتی به خدمات ابری و هوش مصنوعی است. رشد کلاد، اگرچه پوشش‌دهنده کاهش تقاضای e-commerce نیست، نویدبخش تحول بنیادین در مدل کسب‌وکار شرکت است.

گروه علی‌بابا، غول فناوری چینی، در گزارش مالی اخیر خود اعلام کرد که بخش رایانش ابری این شرکت به لطف سرمایه‌گذاری‌های کلان در حوزه هوش مصنوعی (AI)، رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده است. این در حالی است که درآمد کلی شرکت به دلیل عملکرد ضعیف‌تر از انتظار در بخش تجارت الکترونیک، کمتر از پیش‌بینی تحلیلگران بوده است. این گزارش تحلیلی به بررسی جزئیات این خبر، عوامل کلیدی موفقیت بخش ابری، چالش‌های پیش‌رو و پیامدهای آن برای آینده علی‌بابا می‌پردازد.

جزئیات خبر

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، درآمد بخش رایانش ابری علی‌بابا در سه‌ماهه منتهی به ۳۰ ژوئن ۲۰۲۵ با رشد ۲۶ درصدی به ۳۳.۴ میلیارد یوان (۴.۶۷ میلیارد دلار) رسیده که فراتر از پیش‌بینی رشد ۱۸.۴ درصدی تحلیلگران بوده است. این رشد عمدتاً به دلیل تقاضای فزاینده برای محصولات مرتبط با هوش مصنوعی، از جمله مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) مانند Qwen، بوده که برای هشتمین فصل متوالی رشد سه‌رقمی را ثبت کرده‌اند. با این حال، درآمد کلی شرکت با ۲ درصد رشد به ۲۴۷.۶۵ میلیارد یوان رسید که کمتر از پیش‌بینی ۲۵۲.۹۲ میلیارد یوانی تحلیلگران بود. این افت عمدتاً به دلیل ضعف در بخش تجارت الکترونیک، شامل پلتفرم‌های Taobao و Tmall، و همچنین سرمایه‌گذاری‌های سنگین در کسب‌وکار تجارت فوری (Instant Commerce) بوده است.

تحلیل عوامل موفقیت بخش ابری

۱. سرمایه‌گذاری کلان در هوش مصنوعی

علی‌بابا در چهار فصل گذشته بیش از ۱۰۰ میلیارد یوان در زیرساخت‌های هوش مصنوعی و تحقیق و توسعه محصولات مرتبط سرمایه‌گذاری کرده و قصد دارد طی سه سال آینده ۳۸۰ میلیارد یوان دیگر (معادل ۵۳ میلیارد دلار) در این حوزه هزینه کند. این سرمایه‌گذاری شامل توسعه مدل‌های بومی مانند Qwen و تراشه‌های اختصاصی برای کاهش وابستگی به شرکت‌هایی مانند Nvidia است. نتیجه این تلاش‌ها، رشد سه‌رقمی درآمد محصولات AI برای چندین فصل متوالی و جذب بیش از ۹۰,۰۰۰ مدل مشتق‌شده از Qwen در پلتفرم‌هایی مانند Hugging Face بوده است.

۲. تقاضای رو به رشد برای خدمات ابری مبتنی بر AI

رشد سریع بخش ابری علی‌بابا به تقاضای قوی مشتریان خارجی برای خدمات مرتبط با AI، مانند میزبانی مدل‌های هوش مصنوعی و خدمات ذخیره‌سازی، نسبت داده می‌شود. مدیرعامل علی‌بابا، ادی وو، اظهار داشته که تقاضا برای محصولات AI هنوز به طور کامل برآورده نشده و انتظار می‌رود رشد درآمد از مشتریان خارجی در نیمه دوم سال مالی به سطح دو رقمی برسد. این موضوع نشان‌دهنده پتانسیل بالای بازار AI چین است که پیش‌بینی می‌شود با نرخ رشد سالانه مرکب (CAGR) ۵۵ درصد رشد کند.

۳. مزیت رقابتی در بازار داخلی

علی‌بابا با ۳۳ درصد سهم بازار ابری چین، پیشرو در این حوزه است. تمرکز این شرکت بر بازار داخلی، همراه با یکپارچگی اکوسیستم AI در پلتفرم‌های تجارت الکترونیک مانند Taobao و Cainiao، مزیتی رقابتی ایجاد کرده که رقبای جهانی مانند AWS و Azure به سختی می‌توانند در چین تکرار کنند. علاوه بر این، همکاری با شرکت‌هایی مانند اپل برای پشتیبانی از خدمات AI در چین، با توجه به قوانین محلی ذخیره‌سازی داده‌ها، موقعیت علی‌بابا را تقویت کرده است.

چالش‌ها و ریسک‌ها

۱. فشار بر سودآوری

سرمایه‌گذاری‌های سنگین در زیرساخت‌های AI و یارانه‌های تجارت الکترونیک (حدود ۵۰ میلیارد یوان) فشار قابل‌توجهی بر حاشیه سود علی‌بابا وارد کرده است. درآمد عملیاتی شرکت ۳ درصد کاهش یافته و سود تعدیل‌شده قبل از بهره، مالیات و استهلاک (EBITDA) نیز ۱۴ درصد افت کرده است. این موضوع نشان‌دهنده تعادل دشوار بین سرمایه‌گذاری برای رشد بلندمدت و حفظ سودآوری کوتاه‌مدت است.

۲. رقابت شدید در تجارت الکترونیک

بخش تجارت الکترونیک علی‌بابا، که بیش از ۶۰ درصد درآمد شرکت را تشکیل می‌دهد، با رقابت فزاینده‌ای از سوی شرکت‌هایی مانند Pinduoduo و Douyin مواجه است. یارانه‌های سنگین برای جذب مشتری و رقابت قیمتی، حاشیه سود این بخش را کاهش داده و رشد درآمد آن را به ۱۰ درصد محدود کرده است. این در حالی است که رقبایی مانند PDD Holdings و Meituan نیز با چالش‌های مشابهی در سودآوری مواجه هستند.

۳. ریسک‌های ژئوپلیتیکی و نظارتی

تحریم‌های مربوط به تراشه‌ها و پیچیدگی‌های نظارتی در چین، از جمله الزامات مجوزدهی برای مدل‌های AI، می‌تواند مانع توسعه سریع زیرساخت‌های هوش مصنوعی شود. علاوه بر این، تنش‌های ژئوپلیتیکی ممکن است همکاری‌های بین‌المللی علی‌بابا، مانند پروژه‌های مشترک با اپل، را تحت تأثیر قرار دهد.

پیامدها و چشم‌انداز آینده

۱. تبدیل به یک رهبر فناوری با حاشیه سود بالا

رشد سریع بخش ابری و AI نشان‌دهنده تغییر استراتژیک علی‌بابا از یک شرکت تجارت الکترونیک به یک رهبر فناوری با تمرکز بر زیرساخت‌های ابری و هوش مصنوعی است. در صورت موفقیت در monetization این زیرساخت‌ها، مشابه هدف AWS برای درآمد ۴۵ میلیارد دلاری از AI تا سال ۲۰۲۷، علی‌بابا می‌تواند به یک بازیگر با حاشیه سود بالا تبدیل شود.

۲. تقویت موقعیت در بازار جهانی

اگرچه علی‌بابا در بازار جهانی ابری با ۴ درصد سهم در رتبه چهارم قرار دارد (پس از AWS، Microsoft Azure و Google Cloud)، سرمایه‌گذاری‌های اخیر و تمرکز بر مدل‌های متن‌باز مانند Qwen می‌تواند این شرکت را به یک بازیگر کلیدی در ارائه خدمات AI به شرکت‌های جهانی تبدیل کند.

۳. ریسک‌های کوتاه‌مدت در مقابل پاداش‌های بلندمدت

با وجود ریسک‌های کوتاه‌مدت مانند کاهش سودآوری و رقابت شدید، سرمایه‌گذاری‌های علی‌بابا در AI و رایانش ابری چشم‌انداز روشنی برای رشد بلندمدت ایجاد کرده است. افزایش ۵۰ درصدی سهام این شرکت در سال ۲۰۲۵ نشان‌دهنده اعتماد سرمایه‌گذاران به این استراتژی است. با این حال، موفقیت این برنامه به توانایی علی‌بابا در اجرای دقیق و مدیریت هزینه‌ها بستگی دارد.

نتیجه‌گیری

علی‌بابا در حال تجربه یک تحول استراتژیک است که بخش رایانش ابری و AI آن را به موتور اصلی رشد تبدیل کرده است. سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌های AI، تقاضای رو به رشد برای خدمات ابری، و مزیت رقابتی در بازار داخلی، همگی به موفقیت این بخش کمک کرده‌اند. با این حال، چالش‌هایی مانند فشار بر سودآوری، رقابت شدید در تجارت الکترونیک، و ریسک‌های ژئوپلیتیکی همچنان وجود دارند. برای سرمایه‌گذاران، این موقعیت ترکیبی از فرصت‌های بلندمدت جذاب و ریسک‌های کوتاه‌مدت قابل‌توجه است. اگر علی‌بابا بتواند تعادل بین سرمایه‌گذاری و سودآوری را حفظ کند، می‌تواند به یک رهبر جهانی در زیرساخت‌های AI و ابری تبدیل شود.