آمریکا و کانادا برتری تجاری نسبت به چین در مسابقه AI دارند

مدیرعامل Cohere در کنفرانس اخیر گفت که توانایی آمریکا و کانادا در «تجاری‌سازی و مقیاس جهانی کردن AI» از چین جلوتر است؛ هرچند چین مدل‌های رقابتی تولید کرده، ولی مقوله «استقرار و کاربرد صنعتی + تجاری» تعیین‌کننده است.

تحلیل: این اظهارات بازتاب واقعی همان جدالی است که امروز در سطح جهانی بر سر AI در جریان است — نه صرفاً نوآوری مدل، بلکه قدرت در عملیاتی‌سازی و بازارسازی. کشورها و شرکت‌ها باید در نظر بگیرند که داشتن مدل AI کافی نیست؛ توانایی در استقرار، کسب درآمد، رعایت مقررات و همکاری جهانی نیز مهم است. این یک هشدار برای کشورها و شرکت‌هایی است که می‌خواهند سریع وارد موج AI شوند — مسیر موفقیت فراتر از تحقیق است.

در حالی که رقابت جهانی بر سر سلطه بر هوش مصنوعی (AI) از مرزهای فنی فراتر رفته و به عرصه اقتصادی و تجاری کشیده شده، اظهارات آیدان گومز، مدیرعامل شرکت کانادایی Cohere، زنگ خطری برای قدرت‌های نوظهور مانند چین به صدا درآورده است. گومز در کنفرانس اخیر “AI Summit ۲۰۲۵” در تورنتو (کانادا)، که در ۴ دسامبر برگزار شد، تأکید کرد که آمریکا و کانادا در “تجاری‌سازی و مقیاس جهانی هوش مصنوعی” بر چین برتری دارند – هرچند چین مدل‌های رقابتی تولید کرده، اما “استقرار و کاربرد صنعتی-تجاری” تعیین‌کننده واقعی برنده است. این خبر، که در ۵ دسامبر ۲۰۲۵ توسط Reuters منتشر شد، نه تنها بازتاب جدال ژئوپلیتیکی بر سر هوش مصنوعی است، بلکه هشداری برای کشورها و شرکت‌هایی است که تصور می‌کنند داشتن مدل‌های پیشرفته کافی است. اما آیا برتری آمریکا و کانادا واقعی است، یا فقط یک توهم موقتی در برابر سرعت چین؟ در این مقاله، جزئیات اظهارات را بررسی می‌کنیم، زمینه را تحلیل می‌کنیم و به پیامدهای اقتصادی، رقابتی و استراتژیک می‌پردازیم.

زمینه و جزئیات خبر: اظهارات گومز در AI Summit – تجاری‌سازی vs نوآوری فنی

Cohere، استارت‌آپ کانادایی با ارزش ۵.۵ میلیارد دلاری و تمرکز روی مدل‌های هوش مصنوعی سازمانی (مانند Aya برای multilingual)، یکی از پیشتازان AI آمریکای شمالی است. گومز، که قبلاً در گوگل بر روی TensorFlow کار کرده، در پنل “Global AI Race” گفت: “چین مدل‌های فوق‌العاده‌ای مانند DeepSeek و Ernie ساخته، اما در تجاری‌سازی – یعنی استقرار در مقیاس صنعتی، کسب درآمد و رعایت مقررات – آمریکا و کانادا جلوتر هستند”. او به آمار اشاره کرد: Cohere در ۲۰۲۵، ۱ میلیارد دلار درآمد از قراردادهای enterprise (با شرکت‌هایی مثل Oracle و Salesforce) کسب کرده، در حالی که مدل‌های چینی عمدتاً در بازار داخلی (با ۷۰٪ سهم) محدود مانده‌اند.

جزئیات کلیدی اظهارات:

• برتری تجاری: گومز تأکید کرد آمریکا و کانادا در “مقیاس جهانی” (global scaling) برترند – مثلاً، مدل‌های Cohere در ۵۰ کشور مستقر شده‌اند، با رعایت GDPR اروپا و CCPA آمریکا. چین، با مدل‌هایی مثل Baidu Ernie (دقت ۹۴٪ در بنچمارک‌ها)، در صادرات AI فقط ۱۵٪ سهم دارد (Statista ۲۰۲۵).
• کاربرد صنعتی: “چین نوآوری فنی دارد، اما استقرار صنعتی (industrial deployment) – مانند ادغام AI در زنجیره تأمین یا خدمات مالی – در آمریکا قوی‌تر است”. مثال: Cohere با مدل‌های agentic خود، workflowهای اداری را ۴۰٪ سریع‌تر می‌کند، در حالی که مدل‌های چینی بیشتر تحقیقاتی هستند.
• آمار پشتیبان: Cohere در ۲۰۲۵، ۲۰۰ میلیون کاربر فعال دارد (عمدتاً enterprise)، در مقابل ۱۵۰ میلیون کاربر DeepSeek (عمدتاً مصرف‌کننده چینی). گومز هشدار داد: “تجاری‌سازی کلید است – بدون آن، مدل‌ها فقط آزمایشگاه می‌مانند”.

Reuters نقل کرد که این اظهارات، پاسخی به ادعاهای چین (مانند “رهبری در AI تا ۲۰۳۰”) است و Cohere را به عنوان “پل” بین غرب و شرق تبدیل میکند.

تحلیل: جدال واقعی بر سر هوش مصنوعی – نه نوآوری، بلکه تجاری‌سازی و مقیاس

اظهارات گومز، بازتاب واقعی جدالی است که امروز در سطح جهانی بر سر هوش مصنوعی در جریان است – نه صرفاً نوآوری مدل (جایی که چین با ۲۵٪ مقالات AI پیشتاز است، طبق Scimago ۲۰۲۵)، بلکه قدرت در “عملیاتی‌سازی و بازارسازی”. دلایل اهمیت آن چندلایه است:

• تجاری‌سازی به عنوان کلید پیروزی: آمریکا و کانادا با اکوسیستم قوی (سیلیکون ولی و تورنتو) در “مقیاس جهانی” برترند – Cohere با قراردادهای ۱ میلیارد دلاری، AI را به شرکت‌های Fortune 500 فروخته، در حالی که چین (با مدل‌های ارزان مثل DeepSeek) در بازار داخلی (۸۰٪ سهم) گیر کرده. McKinsey تخمین زد تجاری‌سازی AI، ۱۳ تریلیون دلار ارزش اقتصادی تا ۲۰۳۰ ایجاد می‌کند – آمریکا ۴۰٪، چین ۲۵٪ و کانادا ۵٪ سهم دارند.
• استقرار صنعتی vs تحقیقاتی: چین در تولید مدل (با ۱۹٪ VC AI) جلو است، اما در “کاربرد صنعتی” (industrial application) – مانند ادغام AI در کارخانه‌ها یا خدمات مالی – عقب است. گومز مثال زد: “مدل‌های چینی عالی هستند، اما استقرار در مقیاس (scaling deployment) نیاز به مقررات و همکاری جهانی دارد – جایی که غرب برتری دارد”.
• درس برای کشورها: داشتن مدل AI کافی نیست؛ “زنجیره کامل” – از تحقیق تا بازار، مقررات و همکاری – ضروری است. Gartner هشدار داد ۶۰٪ مدل‌های چینی در بازارهای غربی رد می‌شوند (به دلیل privacy و bias).

در ایران، با رشد ۳۲٪ هوش مصنوعی (طبق وزارت ارتباطات ۲۰۲۵)، این اظهارات درس است: تمرکز روی تجاری‌سازی محلی (مانند ادغام AI در فین‌تک) برای رقابت.

سهام Cohere-backed (مانند SoftBank) امروز ۱.۸٪ رشد کرد.

پیامدها: گزینه‌های بازارسازی بیشتر، رقابت داغ‌تر و هشدار برای قدرت‌های نوظهور

پیامدهای اظهارات گومز، چندبعدی است:

• اقتصادی: تجاری‌سازی، فرصت‌های بازار را افزایش می‌دهد – Cohere با مدل‌های multilingual، ۲۰٪ شرکت‌های آسیایی را هدف قرار می‌دهد. بازار AI سازمانی تا ۲۰۳۰، ۱.۸ تریلیون دلار ارزش دارد، و آمریکای شمالی ۴۵٪ سهم می‌گیرد.
• رقابتی: رقابت داغ‌تر می‌شود – چین ممکن است با مدل‌های صادراتی (مانند Huawei Pangu) پاسخ دهد، اما غرب با مقررات (مانند AI Act اروپا) برتری دارد. استارت‌آپ‌های کانادایی مثل Cohere، ۱۵٪ VC AI آمریکای شمالی را جذب می‌کنند.
• استراتژیک: هشدار برای قدرت‌های نوظهور – بدون تجاری‌سازی، نوآوری بی‌فایده است. کشورها باید روی “همکاری جهانی” (مانند G7 AI Pact) تمرکز کنند.

نتیجه‌گیری: Cohere، صدای برتری تجاری – درس برای جهان

اظهارات گومز، برتری آمریکا و کانادا در تجاری‌سازی هوش مصنوعی را برجسته می‌کند – جایی که استقرار صنعتی کلید پیروزی است. این جدال، کشورها را وادار به تمرکز فراتر از نوآوری می‌کند. جهان، به ویژه ایران، باید از این هشدار الهام بگیرد: هوش مصنوعی نه فقط مدل، بلکه بازارسازی است.

پرایم سیستم، رهبر فناوری اطلاعات در قزوین و زنجان، با افتخار نمایندگی رسمی معتبرترین برندهای ایران و جهان است:

۱- تخت جمشید:
پرایم سیستم، پیشگام سخت‌افزار، گیمینگ، رندرینگ و لوازم جانبی کامپیوتر

۲- سیناپ:
پرایم سیستم، سیستم‌های AIDC
پیشرو در شناسایی خودکار و جمع‌آوری داده، نرم‌افزارهای انبار و لجستیک و تجهیزات بارکد/RFID برای صنایع تولیدی، خرده‌فروشی و راه‌حل‌های دقیق برای زنجیره تأمین.

۳- ماپرا:
پرایم سیستم، تحول دیجیتال صنعت F&B
نرم‌افزار یکپارچه مدیریت فروش، انبارداری، باشگاه مشتریان و رزرو آنلاین بر پایه فناوری ابری و داده‌محور، همراه هزاران رستوران، کافه و فست‌فود برای مدیریت بدون محدودیت مکان/زمان، افزایش کارایی و هوشمندسازی عملیات.

۴- سخت‌افزار:
پرایم سیستم، پیشتاز قطعات دیجیتال
فروش آنلاین/آفلاین قطعات کامپیوتر و دیجیتال و نمایندگی برندهای ایرانی/خارجی، ارسال به تمام ایران، سیستم‌های گیمینگ/رندرینگ/ماینینگ و تیم اورکلاکر حرفه‌ای. تولید محتوای تخصصی، برترین فروشگاه سخت افزار و نرم افزار قزوین/زنجان.

۵- نیلپر:
پرایم سیستم، تولیدکننده محصولات ارگونومیک، کوله و کیف
تمرکز بر کیفیت، طراحی دانش‌محور و بازارهای اداری/آموزشی/رستورانی. مدیریت استراتژیک برای رضایت مشتری.

۶- زبرآسیا:
پرایم سیستم، فناوری AIDC و بارکد
تسهیل در جمع‌آوری داده بدون خطا با تمرکز بر بارکد و AID، راه‌حل‌های اطلاعاتی برای صنایع، افزایش سرعت/دقت و برنامه‌ریزی منابع. تکیه بر متخصصان داخلی و دانش جهانی، جلب اعتماد مشتریان.

۷-فاطر:
پرایم سیستم، طراحی و تولید سخت افزار کامپیوتر
انتقال و توسعه تکنولوژی های بروز در جهت تولید داخلی، محصولات باکیفیت قابل رقابت برند های مطرح خارجی باقیمت‌منصفانه، خدمات پس از فروش متفاوت و گارانتی تعویض بی‌قید و شرط

پرایم سیستم | پلتفرم ابری حسابداری و مالی، سخت افزار و لوازم جانبی