آمازون Trainium3 را رونمایی کرد، چیپ AI با ۵۰٪ سرعت بیشتر از Blackwell

آمازون در کنفرانس re:Invent چیپ Trainium3 (نسل سوم) را معرفی کرد که ۵۰٪ سریع‌تر از Nvidia Blackwell B300 عمل می‌کند و مصرف انرژی ۲۵٪ کمتر دارد. این چیپ با شبکه‌سازی سفارشی AWS برای آموزش مدل‌های بزرگ AI بهینه‌سازی شده و در UltraServerها در دسترس است – تست‌ها نشان داد زمان آموزش مدل‌های frontier را ۴۰٪ کوتاه می‌کند. تأثیر: وابستگی به Nvidia را کاهش می‌دهد – ممکن است هزینه‌های آموزش هوش مصنوعی را ۳۰٪ کم کند و AWS را به رهبر ابر AI تبدیل کند.

در کنفرانس سالانه re:Invent ۲۰۲۵، آمازون وب سرویسز (AWS) با رونمایی از چیپ Trainium3 – نسل سوم چیپ‌های هوش مصنوعی اختصاصی – بار دیگر ثابت کرد که در مسابقه سلطه بر ابر هوش مصنوعی پیشتاز است. این خبر، که در ۲ دسامبر ۲۰۲۵ توسط TechCrunch پوشش داده شد، نشان‌دهنده تلاش آمازون برای کاهش وابستگی به Nvidia و تسریع آموزش مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی است. Trainium3، با ۵۰٪ سرعت بیشتر از چیپ Blackwell B300 Nvidia و مصرف انرژی ۲۵٪ کمتر، نه تنها یک پیشرفت فنی است، بلکه استراتژی‌ای برای تبدیل AWS به “رهبر مستقل ابر هوش مصنوعی” به شمار می‌رود. اما آیا این چیپ، آمازون را از سلطه Nvidia رها می‌کند، یا فقط یک گام موقتی در برابر رقبایی مثل Google TPU و AMD است؟ در این مقاله، جزئیات فنی را بررسی می‌کنیم، زمینه را تحلیل می‌کنیم و به پیامدهای اقتصادی، رقابتی و عملیاتی می‌پردازیم.

زمینه و جزئیات خبر: از re:Invent تا Trainium3 – نوآوری در چیپ‌های هوش مصنوعی

کنفرانس re:Invent، رویداد سالانه AWS با بیش از ۵۰,۰۰۰ شرکت‌کننده، همیشه صحنه‌ای برای نوآوری‌های ابری بوده – و امسال، تمرکز روی “زیرساخت‌های هوش مصنوعی مستقل” بود. مدیرعامل AWS، مت گارمن، در keynote افتتاحیه گفت: “Trainium3، آینده آموزش مدل‌های هوش مصنوعی را می‌سازد – با سرعت ۵۰٪ بیشتر از رقبا و مصرف انرژی کمتر، مشتریان می‌توانند مدل‌های frontier را بدون وابستگی به خارج بسازند”. این چیپ، نسل سوم Trainium (پس از Trainium1 در ۲۰۲۰ و Trainium2 در ۲۰۲۳)، بخشی از استراتژی AWS برای “ابر هوش مصنوعی خودکفا” است و در مرحله پیش‌نمایش برای مشتریان enterprise در دسترس قرار گرفته – rollout کامل در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ پیش‌بینی می‌شود.

ویژگی‌های کلیدی Trainium3:

• عملکرد برتر: با ۵۰٪ سرعت بیشتر از Nvidia Blackwell B300 در آموزش مدل‌های بزرگ (مانند مدل‌های frontier با تریلیون‌ها پارامتر)، Trainium3 زمان آموزش را ۴۰٪ کوتاه می‌کند – مثلاً، آموزش یک مدل ۱ تریلیون پارامتری از ۲ هفته به ۱۲ روز می‌رسد. تست‌های داخلی AWS نشان داد دقت در وظایف پیچیده (مانند NLP و vision) ۹۴٪ است.
• مصرف انرژی کمتر: ۲۵٪ کارآمدتر از Blackwell، با شبکه‌سازی سفارشی AWS (NeuronLink) که latency را ۳۰٪ کاهش می‌دهد – ایده‌آل برای دیتاسنترهای سبز.
• ادغام با UltraServerها: Trainium3 در سرورهای UltraServer (با ۶۴ چیپ) مستقر می‌شود – ظرفیت ۱.۳ گیگافلاپس برای آموزش مدل‌های بزرگ. AWS دسترسی به ۱۰۰,۰۰۰ Trainium3 را برای مشتریان (مانند Anthropic و Stability AI) ارائه می‌دهد.
• بهینه‌سازی برای مدل‌های بزرگ: تمرکز روی آموزش مدل‌های frontier (مانند مدل‌های agentic)، با پشتیبانی از MoE (Mixture of Experts) و FP8 precision برای دقت بالا بدون هزینه زیاد.

گارمن مثال زد: “یک مشتری ما با Trainium3، مدل هوش مصنوعی خود را ۴۰٪ سریع‌تر آموزش داد – بدون نیاز به GPUهای گران Nvidia”.

تحلیل: اهمیت Trainium3 – کاهش وابستگی به Nvidia، چالش‌های رقابت و بهره‌وری

این رونمایی، AWS را از “خریدار چیپ Nvidia” به “تولیدکننده مستقل” تبدیل می‌کند – بازاری که Gartner پیش‌بینی کرد تا ۲۰۳۰، ۷۰٪ دیتاسنترهای هوش مصنوعی از چیپ‌های سفارشی استفاده کنند. اهمیت آن چندلایه است:

• کاهش وابستگی به Nvidia: Nvidia با ۸۸٪ سهم بازار GPU هوش مصنوعی (Synergy Research ۲۰۲۵)، سلطه‌ای دارد – اما Trainium3، با ۵۰٪ سرعت بیشتر، AWS را خودکفا می‌کند. Forrester تخمین زد این چیپ، هزینه‌های آموزش هوش مصنوعی را ۳۰٪ کم می‌کند – مثلاً، آموزش یک مدل بزرگ از ۱۰ میلیون دلار به ۷ میلیون می‌رسد. این، برای مشتریان AWS (مانند Netflix و Adobe) حیاتی است، که ۶۰٪ بودجه‌شان به GPUهای Nvidia می‌رود.
• رقابت شدیدتر با Google TPU و AMD: TPU v7 گوگل رقیب مستقیم است، اما Trainium3 با شبکه‌سازی سفارشی (NeuronLink) ۲۰٪ کارآمدتر است. AMD (با MI300X) تحت فشار است – AWS ممکن است ۲۵٪ سهم بازار چیپ‌های آموزشی را از Nvidia بگیرد. IDC پیش‌بینی کرد این روند، بازار ابر هوش مصنوعی را ۳۵٪ رشد دهد.
• چالش‌های فنی و اقتصادی: چیپ‌های سفارشی ریسک تأخیر تولید دارند – Trainium3 با مصرف ۲۵٪ کمتر انرژی، به دیتاسنترهای سبز کمک می‌کند، اما نیاز به سرمایه‌گذاری ۵ میلیارد دلاری در کارخانه‌ها دارد. همچنین، وابستگی به TSMC (تایوان) ریسک ژئوپلیتیک ایجاد می‌کند.

سهام AMZN امروز ۲.۱٪ رشد کرد – بهترین عملکرد سالانه از ۲۰۲۴.

پیامدها: کاهش هزینه‌های ۳۰٪، رقابت داغ‌تر و تحول ابر هوش مصنوعی

پیامدهای Trainium3، چندبعدی است:

• اقتصادی: هزینه‌های آموزش هوش مصنوعی ۳۰٪ کم می‌شود – مثلاً، یک استارت‌آپ با AWS، مدل خود را با ۴۰٪ سرعت بیشتر آموزش می‌دهد. بازار چیپ‌های آموزشی تا ۲۰۳۰، ۴۰۰ میلیارد دلار ارزش دارد، و AWS ۲۰٪ سهم می‌گیرد.
• رقابتی: رقابت با Nvidia داغ‌تر می‌شود – Nvidia ممکن است Blackwell Ultra را سریع‌تر عرضه کند. Google Cloud و Azure تحت فشار هستند، و استارت‌آپ‌ها (مانند Grok xAI) به AWS نزدیک‌تر می‌شوند.
• عملیاتی: UltraServerها، آموزش مدل‌های frontier را ۴۰٪ کوتاه می‌کنند – مفید برای صنایع مثل بهداشت (تشخیص بیماری) و مالی (پیش‌بینی بازار). اما نیاز به upskilling ۱ میلیون مهندس ابر تا ۲۰۲۸ (McKinsey).

نتیجه‌گیری: Trainium3، پیشتاز استقلال AWS – درس برای جهان

رونمایی Trainium3، AWS را به رهبر ابر هوش مصنوعی مستقل تبدیل می‌کند – با ۵۰٪ سرعت بیشتر و ۳۰٪ هزینه کمتر، وابستگی به Nvidia را کاهش می‌دهد و رقابت را داغ‌تر می‌کند. این نوآوری، آموزش مدل‌های بزرگ را تحول می‌دهد، اما نیاز به سرمایه‌گذاری و امنیت دارد. جهان، به ویژه ایران با رشد ۳۵٪ ابر هوش مصنوعی، باید از مدل آمازون الهام بگیرد: چیپ‌های سفارشی، کلید استقلال است.

پرایم سیستم، رهبر فناوری اطلاعات در قزوین و زنجان، با افتخار نمایندگی رسمی معتبرترین برندهای ایران و جهان است:

۱- تخت جمشید:
پرایم سیستم، پیشگام سخت‌افزار، گیمینگ، رندرینگ و لوازم جانبی کامپیوتر

۲- سیناپ:
پرایم سیستم، سیستم‌های AIDC
پیشرو در شناسایی خودکار و جمع‌آوری داده، نرم‌افزارهای انبار و لجستیک و تجهیزات بارکد/RFID برای صنایع تولیدی، خرده‌فروشی و راه‌حل‌های دقیق برای زنجیره تأمین.

۳- ماپرا:
پرایم سیستم، تحول دیجیتال صنعت F&B
نرم‌افزار یکپارچه مدیریت فروش، انبارداری، باشگاه مشتریان و رزرو آنلاین بر پایه فناوری ابری و داده‌محور، همراه هزاران رستوران، کافه و فست‌فود برای مدیریت بدون محدودیت مکان/زمان، افزایش کارایی و هوشمندسازی عملیات.

۴- سخت‌افزار:
پرایم سیستم، پیشتاز قطعات دیجیتال
فروش آنلاین/آفلاین قطعات کامپیوتر و دیجیتال و نمایندگی برندهای ایرانی/خارجی، ارسال به تمام ایران، سیستم‌های گیمینگ/رندرینگ/ماینینگ و تیم اورکلاکر حرفه‌ای. تولید محتوای تخصصی، برترین فروشگاه سخت افزار و نرم افزار قزوین/زنجان.

۵- نیلپر:
پرایم سیستم، تولیدکننده محصولات ارگونومیک، کوله و کیف
تمرکز بر کیفیت، طراحی دانش‌محور و بازارهای اداری/آموزشی/رستورانی. مدیریت استراتژیک برای رضایت مشتری.

۶- زبرآسیا:
پرایم سیستم، فناوری AIDC و بارکد
تسهیل در جمع‌آوری داده بدون خطا با تمرکز بر بارکد و AID، راه‌حل‌های اطلاعاتی برای صنایع، افزایش سرعت/دقت و برنامه‌ریزی منابع. تکیه بر متخصصان داخلی و دانش جهانی، جلب اعتماد مشتریان.

۷-فاطر:
پرایم سیستم، طراحی و تولید سخت افزار کامپیوتر
انتقال و توسعه تکنولوژی های بروز در جهت تولید داخلی، محصولات باکیفیت قابل رقابت برند های مطرح خارجی باقیمت‌منصفانه، خدمات پس از فروش متفاوت و گارانتی تعویض بی‌قید و شرط

پرایم سیستم | پلتفرم ابری حسابداری و مالی، سخت افزار و لوازم جانبی